ਤੇਰਾ ਮੇਰੇ ਦਾ ਫਰਕ

                                            ਤੇਰਾ ਮੇਰੇ ਦਾ ਫਰਕ 

“ਆਹ ਕੋਣ ਆਇਆ ਸੀ।' ਉਸ ਦਿਨ ਲਾਬੀ ਵਿੱਚ ਪਏ ਚਾਹ ਦੇ  ਜੂਠੇ ਕੱਪ ਅਤੇ ਪਲੇਟਾਂ ਵਿੱਚ ਪਏ   ਸੈਡਵਿੱਚ ਤੇ ਪੇਸਟਰੀ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਦਫਤਰੋ ਆਉਂਦੇ ਨੇ ਹੀ  ਪੁਛਿਆ। “ਆਉਣਾ ਕਿੰਨੇ ਸੀ। ਪਿੰਕੀ ਭਾਬੀ ਤੇ ਵੀਰਾ ਆਏ ਸਨ। ਰੱਖੜੀ ਬੰਨਵਾਉਣ। ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਸਨ।' ਉਹ ਬੋਲੀ। “ਪਰ ਰੱਖੜੀ ਤੇ ਕਲ੍ਹ ਨੂੰ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਕਿਹੜਾ ਦੂਰੋ ਆਉਣਾ ਸੀ ਲੋਕਲ ਹੀ ਤੇ ਹਨ। ਨਾਲੇ ਅੱਜ ਤੇ ਪੈਚਕਾਂ ਹਨ।' ਮੈ ਜਾਣ ਬੁਝਕੇ ਕਿਹਾ। “ਕਲ੍ਹ ਨੂੰ ਵੀਰ ਦੀ ਡੀਜੀਐਸਈ ਨਾਲ ਮੀਟਿੰਗ ਹੈ ਚੰਡੀਗ੍ਹੜ ਤੇ ਭਾਬੀ ਨੇ ਮੋਗੇ ਜਾਣਾ ਹੈ।' ਮੈਂ ਚੁੱਪ ਕਰਕੇ ਅੰਦਰ ਚਲਾ ਗਿਆ ਸੀ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸਾ ਆਇਆ। ਉਹਨਾ ਮੈਨੂੰ ਉਡੀਕਣਾ ਵੀ ਮਨਾਸਿਫ ਨਹੀ ਸਮਝਿਆ । 

          ਹਰ ਸਾਲ ਭੈਣ ਰੱਖੜੀ ਬੰਨਣ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਰ ਭੈਣ ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁੱਸਾ ਗਿਲਾ ਸੀ। ਭੈਣ ਨੇ ਕੋਰਾ ਜਵਾਬ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਰੱਖੜੀ ਬੰਨਣ ਨਹੀ ਆਵੇਗੀ। ਉਸਦੇ ਘਰੇ ਕਲੇਸ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਚੁੱਪ ਕਰ ਗਿਆ। ਬੀਜੀ ਦਾ ਵੀ ਰੰਗ ਉਡ ਗਿਆ। ਚਲ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀ ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀ ਆਉਣ ਦਿੰਦੇ ਤਾਂ ਨਾ ਸਹੀ । ਅਸੀ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਰੱਖੜੀ ਬੰਨਵਾ ਲਵਾਂਗੇ। ਸਾਨੂੰ ਕੋਈ ਘਰੋਂ ਤਾਂ ਨਹੀ ਕੱਢਦੇ?ਤੇ ਰੱਖੜੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ  ਜਦੋ ਮੈਂ ਜਾਣ ਦਾ ਨਾ ਲਿਆ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਮੂੰਹ ਫੁਲਾ ਲਿਆ। “ ਜੇ ਭੈਣ ਨੂੰ ਵੀਰਾਂ ਦੀ ਸੁੱਖ ਦੀ ਨਹੀ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਜੇਬ ਕਿਉਂ ਉਛੱਲਦੀ ਹੈ।'  ਮੈਂ ਚੁੱਪ ਕਰ ਗਿਆ ਕਿਉਂ ਘਰੇ ਕਲੇਸ ਪਾਉਣਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿਵੇਂ ਮੈਂ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਦਫਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਖਾਲੀ ਤੇ ਸੁਨੀਆਂ ਬਾਹਵਾਂ ਲਕੋਦਾ ਰਿਹਾ। ਤੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਦੰਦ ਕੱਢਦੀ ਰਹੀ।ਤੇ ਮੈਂ ਅੰਦਰੋ ਅੰਦਰੀ ਧੁੱਖਦਾ ਰਿਹਾ।ਇਹ ਤੇਰੇ ਮੇਰੇ ਦਾ ਫਰਕ ਇੱਕ ਦੀਵਾਰ ਬਣਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਸਾਡੀ ਗ੍ਰਹਿਸਤੀ ਵਿੱਚ।

ਰਮੇਸ ਸੇਠੀ ਬਾਦਲ

ਮੋ 98 766 27233

ਪੁਲਿਸ ਕਪਤਾਨ ਦੀ ਰਹਿਮਦਿਲੀ

 ਪੁਲਿਸ ਕਪਤਾਨ ਦੀ ਰਹਿਮਦਿਲੀ

      ਪੁਲਿਸ ਬਾਰੇ ਸਾਡੀ ਸਭ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਹੈ। ਆਮਕਰ ਕੇ  ਅਸੀ ਸਾਰੇ ਹੀ ਇਹ ਸੋਚਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਬੜੀ ਸਖਤ ਤੇ ਜਾਲਿਮ ਨੁਮਾ ਸੁਭਾਓ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਰਹਿਮ, ਦਇਆ, ਤਰਸ ਵਰਗੇ ਸਬਦ ਤਾਂ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਡਿਕਸaਨਰੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਹੀ ਹੁੰਦੇ । ਤੇ ਜੇ ਗੱਲ ਉਸ ਕਾਲੇ ਦੋਰ ਦੀ ਹੋਵੇ ਜਦੋ ਖਾਕੀ ਤੇ ਖਾੜਕੂ ਦੋਨੇ ਖੌਫ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਸਨ। ਤਾਂ ਸਾਡੀ ਧਾਰਨਾ ਵੀ ਪੱਕੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੁਲਿਸ ਅਫਸਰ ਤਾਂ ਕੀ ਹੋਮ ਗਾਰਡ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਪੈਂਟ ਗਿੱਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਕਿਸੇ ਨਾਕੇ ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਭੈਅ ਆਉਂਦਾ ਸੀ। ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤਰੀਕੇ ਅੱਜ ਵੀ ਓਹੀ ਹਨ। ਤੇ ਇਹ ਮਹਿਕਮਾਂ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਹੈ। ਨਰਮੀ ਨਾਲ ਪੇਸa ਆਉਣ ਤੇ ਲੋਕ ਵੀ ੁ ਨਹੀ ਸਮਝਦੇ। ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਵਾਹ ਹੀ ਚੋਰ ਉੱਚਕਿਆਂ ਨਾਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਨਰਮੀ ਨਾਲ ਮਸਲੇ ਹੱਲ ਵੀ ਨਹੀ ਹੁੰਦੇ। ਵਿਗੜਿਆ ਤਿਗੜਿਆਂ ਦਾ ਡੰਡਾ ਹੀ ਪੀਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
           ਸਾਡੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਸਥਾਪਨਾ ਦਿਵਸ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸaਨਰ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਬਨਣ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਕਿਉਂਕਿ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸaਨਰ ਹੀ ਸਾਡੇ ਸਕੂਲ ਦੀ ਲੋਕਲ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਚੇਅਰਮੈਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਸ੍ਰੀ ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ ਜਿਲ੍ਹਾ ਫਰੀਦਕੋਟ ਦੇ ਡੀਸੀ ਸਨ। ਉਹ ਬਠਿੰਡਾ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਪਥਰਾਲਾ ਦੇ ਜੰਮਪਲ ਤੇ ਵਾਸੀ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਫਸਰ ਘੱਟ ਤੇ ਸੇਵਾਦਾਰ ਜਿਆਦਾ ਸਮਝਦੇ ਸਨ। ਲੋਕ ਉਹਨਾ ਕੋਲ ਸਿੱਧੇ ਹੀ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਕਰਵਾਉਣ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ। ਕੋਈ ਝਿਜਕ ਨਹੀ ਸਨ ਮੰਨਦੇ। ਤੇ ਸਿੱਧੂ ਸਾਹਿਬ ਵੀ ਆਮ ਭਾਸaਾ ਬੋਲ ਕੇ ਹਰ ਇੱਕ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰ ਦਿੰਦੇ। ਸਿੱਧੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੀ  ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਬਨਣ ਤੋਂ ਨਾਂਹ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਉਹਨਾ ਨੇ ਰਾਇ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਤੁਸੀ ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਜਿਲ੍ਹਾ ਪੁਲਿਸ ਕਪਤਾਨ ਨੂੰ ਬਣਾ ਲਵੋ ਤੇ ਉਹ ਖੁੱਦ ਵੀ ਉਹਨਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸਮਾਰੋਹ ਪਾਹੁੰਚ ਜਾਣਗੇ।   ਡੀਸੀ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਪੁਲਿਸ ਕਪਤਾਨ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਕੇ ਸਮਾਰੋਹ ਦਾ ਮਿਤੀ ਤੇ ਸਮਾਂ ਤਹਿ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਹਨਾ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਵੀ ਲੈ ਲਈ।  
              ਸਕੂਲ ਦਾ ਸਥਾਪਨਾ ਦਿਵਸ ਮਨਾਉਣ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਜੋਰਾ ਸaੋਰਾ ਨਾਲ ਸaੁਰੂ ਹੋ ਗਈਆ।ਮੇਰੀ ਡਿਊਟੀ ਸੱਦਾ ਪੱਤਰ ਵੰਡਣ ਅਤੇ ਦੂਸਰੇ ਉਪਰਲੇ ਕੰਮਾਂ ਤੇ  ਸੀ। ਪ੍ਰਿਸੀਪਲ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਮੈਂ ਫਰੀਦਕੋਟ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਅਫਸਰ ਸਾਹਿਬਾਨਾ ਨੂੰ ਖੁਦ ਸੱਦਾ ਪੱਤਰ ਦੇਣ ਗਿਆ। ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਕੰਮ ਔਖਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ। ਘੰਟਿਆ ਬੱਧੀ ਦਫਤਰਾਂ ਮੂਹਰੇ ਅਫਸਰਾਂ ਦਾ ਇੰਤਜਾਰ ਕਰੋ ਤੇ ਫੇਰ ਕਾਰਡ ਦਿਉ। ਅਗਲਾ ਕਾਰਡ ਦਰਾਜa ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਨਾ ਆਉਣਾ ਨਾ ਕਰਨਾ।ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਮੈਂ ਡੀ ਸੀ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਕਾਰਡ  ਉਹਨਾ ਦੀ ਕੋਠੀ ਚ ਜਾ ਕੇ ਦਿੱਤਾ। ਨਾਲ ਹੀ ਜਿਲ੍ਹਾ ਪੁਲਿਸ ਕਪਤਾਨ ਦੀ ਕੋਠੀ ਹੈ। ਇਹਨਾ ਅਫਸਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕੋਠੀਆਂ ਸਹਿਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਬਾਹਰ ਹੀ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਪੁਲਿਸ ਕਪਤਾਨ ਦੀ ਕੋਠੀ ਗਿਆ ਤਾਂ ਹਲਕੀ _ ਹਲਕੀ ਬੂੰਦਾ ਬਾਂਦੀ ਸੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਕੋਠੀ ਦੇ ਬਾਹਰ ਕੁਝ ਪੁਲਿਸ ਕਰਮਚਾਰੀ ਸਿਕਿਉਰਿਟੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰ ਤੰਬੂ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਸਨ। ਤੇ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਖਾਣਾ ਖਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਮੈਂ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਕਪਤਾਨ ਸਾਹਿਬ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ। ਪਰ ਉਹਨਾ ਨੇ ਕੋਈ ਢੰਗ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਨਹੀ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਂ ਲਗਾਤਾਰ ਮੀaਹ ਵਿੱਚ ਭਿੱਜ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਵੀ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ ਪਰ ਮੈਂ ਕੁਸa ਨਹੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸਾਂ। ਉਹਨਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਤੰਬੂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਉਣ ਲਈ ਵੀ ਨਹੀ ਕਿਹਾ।




               ਮੈਨੂੰ ਉਥੇ ਮੀਹa ਵਿੱਚ ਅੰਦਰ ਖੜ੍ਹੇ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਕਪਤਾਨ ਨੇ ਦੇਖ ਲਿਆ। ਉਹ ਅੰਦਰ ਆਪਣੇ ਡਰਾਇੰਗ ਰੂਮ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਸਨ। ਉਹਨਾ ਨੇ ਅੰਦਰੋ ਸੇਵਾਦਾਰ ਨੂੰ ਭੇਜ ਕੇ ਮੇਰੇ ਬਾਰੇ ਪੁਛਿਆ। ਤੇ ਫਿਰ ਉਹ ਖੁੱਦ ਹੀ ਪੋਰਚ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ। ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਮੈਨੂੰ ਮੀਂਹ ਵਿੱਚ ਭਿੱਜੇ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਅੰਦਰ ਲੈ ਗਏ। ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਸੋਫੇ ਤੇ ਬੈਠਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਮੈਂ ਸੋਫੇ ਤੇ ਬੈਠਣ ਤੋਂ ਝਿਜਕਦਾ ਸੀ ਕਿ ਸੋਫਾ ਖਰਾਬ ਨਾ ਹੋ ਜਾਏ। ਖੈਰ ਉਹਨਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਜੋਰ ਦੇ ਕੇ ਬਿਠਾ ਲਿਆ। ਅਤੇ ਸੇਵਾਦਾਰ ਨੂੰ ਚਾਹ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਫਿਰ ਉਹਨਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਬਾਇਓ ਡਾਟਾ ਵੀ ਦੱਸਿਆ।ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਸਮਰ ਵਿਜੈ ਸਿੰਘ ਦੱਸਿਆ।  ਫਿਰ ਉਹਨਾ ਨੇ ਮੇਰਾ ਅਗਲਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਪੁਛਿਆ। ਮੇਰੇ ਇਹ ਦੱਸਣ ਤੇ ਕਿ ਮੈਂ ਬਾਕੀ ਦਫਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਰਡ ਵੰਡਣ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਐਂਬੈਸਡਰ ਕਾਰ ਤੇ ਪੁਲਿਸ ਲਾਈਨਜa ਲੈ ਆਏ। ਪੁਲਿਸ ਲਾਈਨਜa ਆ ਕੇ ਉਹਨਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਡਰਾਇਵਰ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਜੀਪ ਦੇ ਕੇ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।  ਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਡਰਾਇਵਰ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਮੈਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹਾ  ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜਾਵੇ। ਤੇ ਕੰਮ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਬਠਿੰਡੇ ਵਾਲੀ ਬੱਸ ਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ ਆਵੇ ਅਤੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰੇ।
            ਉਸ ਡਰਾਇਵਰ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਕੀਤਾ।ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਹਰ ਦਫਤਰ ਚ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਜਲਦੀ ਹੀ ਨਿਪਟਾ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਬਸ ਤੇ ਬਿਠਾ ਆਇਆ ਤੇ ਕੰਡਕਟਰ ਨੂੰ ਵੀ ਕਹਿ ਕੇ ਆਇਆ ਕਿ ਇਹ ਸਾਬ੍ਹ ਦਾ ਖਾਸ ਆਦਮੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਕਹਿਣ ਤੇ ਕੰਡਕਟਰ ਨੇ ਮੇਰੀ ਟਿਕਟ ਵੀ ਨਹੀ ਕੱਟੀ।ਉਹ ਡਰਾਇਵਰ ਜਾਂਦਾ ਹੋਇਆ ਬੱਸ ਦਾ ਨੰਬਰ ਵੀ ਨੋਟ ਕਰਕੇ ਲੈ ਗਿਆ ਤਾਂਕਿ ਉਹ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਸਕੇ। ਉਸ ਪੁਲਿਸ ਕਪਤਾਨ ਦਾ ਆਮ ਜਨਤਾ ਪ੍ਰਤੀ ਰਵਈਆ ਕੈਸਾ ਸੀ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀ ਪਤਾ। ਪਰ ਉਸ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਰਹਿਮਦਿਲੀ ਨੇ  ਅੱਜ ਵੀ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖਾਸ ਜਗਾਹ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਹੈ।

ਰਮੇ± ਸੇਠੀ ਬਾਦਲ
ਮੋ 98 766 27233   

ਦਾਸਤਾਨ_ਏ_ ਪਿਆਜ

                                       

  ਦਾਸਤਾਨ_ਏ_ ਪਿਆਜ

“ਇੱਥੇ ਦਾਲ ਨੂੰ ਪਿਆਜa ਦਾ ਤੜਕਾ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।' ਸਾਹਮਣੇ ਢਾਬੇ ਤੇ ਲੱਗੇ ਬੋਰਡ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਮੇਰੀਆਂ ਵਾਸaਾਂ ਖਿੜ ਗਈਆਂ।ਪਿਆਜ ਦਾ ਤੜਕਾ ਉਹ ਵੀ ਜਦੋਂ ਪਿਆਜ ਅੱਸੀ ਰੁਪਏ ਕਿਲੋ ਨੂੰ ਢੁੱਕ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਮੈਂ ਬਿਨਾਂ ਅੱਗਾ ਪਿੱਛਾ ਦੇਖੇ ਢਾਬੇ ਚ ਵੜ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਤੇ ਰੇਟ ਪੁੱਛੇ ਬਿਨਾ ਹੀ ਇੱਕ ਦਾਲ ਫਰਾਈ ਦਾ ਆਰਡਰ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਕਈ ਦਿਨ ਹੋ ਗਏ ਪਿਆਜ ਦਾ ਮੂੰਹ ਨਹੀ ਦੇਖਿਆ। ਜੀਰੇ ਦੇ ਤੜਕੇ ਆਲੀ ਦਾਲ ਖਾ ਖਾ ਕੇ ਸਾਲਾ ਮਨ ਅੱਕਿਆ ਪਿਆ ਹੈ। ਸੋਚਿਆ ਸਲਾਦ ਦੀ ਪਲੇਟ ਤੇ ਪੈਸ ਕਿਉਂ ਲਾਉਣੇ ਹਨ। ਇਕੱਲੇ ਪਿਆਜ ਤੇ ਹੀ ਲੂਣ ਭੁੱਕ ਲਵਾਂਗੇ ਤੇ ਰੋਟੀ ਖਾ ਲਵਾਂਗੇ। ਪਰ ਇੱਥੇ ਤਾਂ ਘਸੀ ਜਿਹੀ ਜੀਨ ਵਾਲਾ ਵੇਟਰ ਹਰ ਇੱਕ ਨਾਲ ਬੱਤਮੀਜੀ ਨਾਲ ਪੇਸ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਦੇ ਟੇਬਲ ਤੇ ਬੈਠੇ ਸਰਦਾਰ ਜੀ ਨੇ ਜਦੋ ਗੰਢਾ ਮੰਗਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਕੁੱਦ ਕੇ ਪੈ ਗਿਆ। ਪਤਾ ਨਹੀ ਕੀ ਕੁਝ ਬੋਲ ਗਿਆ ਹਿੰਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ। ਸਰਦਾਰ ਜੀ ਵਿਚਾਰਾ ਚੁੱਪ ਕਰ ਗਿਆ। ਸੋਚਦਾ ਹੋਣਾ ਹੈ ਕਿਉਂ ਦੋ ਟਕੇ ਦੇ ਭਈਏ ਦੇ ਮੂੰਹ ਲੱਗਣਾ ਹੈ।ਰੋਟੀ ਖਾ ਕੇ ਉਹ ਤੁਰਦਾ ਬਣਿਆ।
ਰੋਟੀ ਆ ਗਈ ਤੇ ਫਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਦਾਲ , ਖਾਣ ਨੂੰ ਵੱਢੀ ਰੂਹ ਨਾ ਕਰੇ। ਬੁਰਕੀ ਲਬੇੜ ਲਬੇੜ ਕੇ ਢਿੱਡ ਭਰ ਲਿਆ। ਮੇਰੇ ਮੇਜa ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਲਿਖਿਆ ਸੀ “ਨਮਕ ਸਵਾਦ ਅਨੁਸਾਰ ਤੇ ਪਿਆਜa ਅੋਕਾਤ ਅਨੁਸਾਰ।' ਵਾਕਿਆ ਹੀ ਆਮ ਆਦਮੀ ਦੀ ਕੀ ਅੋਕਾਤ ਉਹ ਪਿਆਜ ਖਾ ਲਵੇ। ਅੱਠ ਰੁਪਏ ਦੇ ਸੋ ਗਰਾਮ ਪਿਆਜ। ਗਰੀਬ ਆਦਮੀ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਏਨੀਆਂ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਸaਬਜੀਆਂ ਨਾਲ ਰੋਟੀ ਤਾਂ ਨਹੀ ਖਾ ਸਕਦਾ ਚਲੋ ਪਿਆਜ ਨਾਲ ਡੰਗ ਟਪਾ ਲਵੇਗਾ। ਪਰ ਹੁਣ ਤਾਂ ਇਹ ਪਿਆਜ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਦੂਰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਵਿਚਾਰੀਆਂ ਤੋਰੀਆਂ, ਸਿਮਲਾ ਮਿਰਚ, ਅਰਬੀ ਤੇ ਖੱਖੜੀਆ ਖਰਬੂਜੇ ਹਨ ਜੋ ਬਿਨਾ ਪਿਆਜ ਤੋਂ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਿਆਜ ਨਾਲੋ ਤਾਂ ਸਾਇਦ ਇਹਨਾ ਸਬਜੀਆਂ ਨਾਲ ਰੋਟੀ ਖਾਣੀ ਸਸਤੀ ਹੋਵੇਗੀ । ਆਮ ਆਦਮੀ ਦੀ ਕਿੱਥੇ ਪਾਹੁੰਚ ਪਿਆਜ ਖਾਣ ਦੀ।
ਹੁਣ ਤੇ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਐਤਕੀ ਦਿਵਾਲੀ ਤੇ ਲੋਕੀ ਪਿਆਜ ਦੇਣਗੇ ਗਿਫਟ ਵਿੱਚ। ਮਿਠਾਈ ਤਾਂ ਨਕਲੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਰਸਾਇਣਕ ਦੁੱਧ ਤੋਂ ਖੋਆ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਿਰਾ ਜਹਿਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਿਹਤ ਦਾ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਪਿਆਜ ਚ ਅਜੇਹਾ ਕੁਝ ਨਹੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਪਿਆਜ ਤੇ ਸੁੱਧ ਤਾਜਾ ਖਾਲਸ ਮਿਲੇਗਾ। ਕੋਈ ਮਿਲਾਵਟ ਨਹੀ। ਹਰ ਘਰ ਦੇ ਕੰਮ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਪਿਆਜ। ਅਮੀਰ ਗਰੀਬ ਦੀ ਰਸੋਈ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਹੈ ਪਿਆਜ। ਇਸ ਨੂੰ ਤਾਂ ਸaੂਗਰ ਦੇ ਮਰੀਜ ਵੀ ਖਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।ਮੋਟਾਪੇ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੇਸਰ ਦੇ ਸਿਕਾਰ ਵੀ। ਦਿਵਾਲੀ ਤਾਂ ਦੂਰ ਹੈ ਅਜੇ। ਲੋਕੀ ਰੱਖੜੀ ਤੇ ਹੀ ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਜ ਗਿਫਟ ਕਰਨਗੇ ।ਭੈਣਾ ਪਿਆਜ ਵਿਚੋ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਝਲਕ ਵੇਖਣਗੀਆਂ। ਭੈਣਾਂ ਰੱਖੜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਰੀਅਲ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪਿਆਜa ਦੇਣਗੀਆਂ। “ ਭਈਆ ਮੇਰੇ ਪਿਆਜa ਦੀ ਲਾਜ ਰੱਖਣਾ।' ਪੇਕਿਆ ਤੋਂ ਆਏ ਪਿਆਜa ਅੋਰਤਾਂ ਬੜਾ ਸੰਭਲ ਸੰਭਲ ਕੇ ਵਰਤਣਗੀਆਂ।
ਚਾਰ ਤੋਂ ਛੇ ਰੁਪਏ ਵਿਕਣ ਵਾਲਾ ਪਿਆਜ ਪੰਦਰਾ ਗੁਣਾ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਸੋਨਾ ਵੀ ਬੱਤੀ ਹਜਾਰੀ ਹੋ ਕੇ ਫਿਰ ਛੱਬੀ ਹਜਾਰੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਚਾਂਦੀ ਵੀ ਪੰਝਤਰ ਹਜਾਰ ਕਿਲੋ ਤੋਂ ਚਾਲੀ ਹਜਾਰ ਤੇ ਆ ਗਈ। ਪਰ ਪਿਆਜa ਦੀ ਛਲਾਂਗ ਨੇ ਤਾਂ ਮਨਮੋਹਨ ਤੇ ਮੋਂਟੇਕ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਅਰਥ ਸਸਤਰ ਫੇਲ ਕਰਤਾ।ਲੋਕੀ ਰਿਸaਵਤ ਵਿੱਚ ਪਿਆਜa ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਣਗੇ। ਨੇਤਾ ਲੋਕ ਦੋ ਨੰਬਰ ਦੀ ਕਾਲੀ ਕਮਾਈ ਨੂੰ ਪਿਆਜa ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਲਣ ਗੇ। ਘਪਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਜa ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਗਾ। ਹੋਰ ਤਾਂ ਹੋਰ ਦਾਜ ਵਿੱਚ ਪਿਆਜa ਮੰਗਣ ਦਾ ਇਲਜਾਮ ਲਗਾਕੇ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਲੜਕੀ ਦੇ ਸਹੁਰਿਆ ਨੂੰ ਜੇਲ ਦਾ ਡਰਾਵਾ ਦਿਖਾ ਕੇ ਤਲਾਕ ਦੀ ਆਪਣੀ ਮੰਗ ਪੂਰੀ ਕਰਣਗੇ। ਆਪਣੇ ਜਵਾਈ ਤੇ ਪਿਆਜ ਮੰਗਣ ਦਾ ਝੂਠਾ ਇਲਜਾਮ ਲਾਉਣ ਤੋ ਗੁਰੇਜ ਨਹੀ ਕਰਣਗੇ।
ਮੋਦੀ ਦੀ ਡਗਮਗਾਉਂਦੀ ਬੇੜੀ ਨੂੰ ਪਿਆਜ ਦੇਵਤਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਆਸaੀਰਵਾਦ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਦੋ ਹਜਾਰ ਚੋਦਾਂ ਦੇ ਯੁੱਧ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਚਾਲਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀ ਪਿਆਜ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਨਾਲ ਲੜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਪਿਆਜ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਨਵੇ ਨਵੇ ਡਰਾਮੇ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਵਿਦੇਸ ਤੋਂ ਸਸਤਾ ਪਿਆਜ ਮੰਗਾਉਣ ਦੇ ਝੂਠੇ ਲਾਰੇ ਲਾਏ ਜਾਣਗੇ। ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਪਿਆਜ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਘੇਰਣ ਗੀਆਂ। ਸਰਕਾਰ ਪਿਆਜ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸaੀ ਹੱਥ ਹੋਣ ਦਾ ਰੋਣਾ ਰੋਏਗੀ। ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੁਝ ਫਰਕ ਨਹੀ ਪਵੇਗਾ। ਬਸ ਪਿਆਜa ਗਰੀਬ ਦਾ ਸੁਫਨਾ ਬਣਕੇ ਰਹਿ ਜਾਵੇਗਾ। ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਹੋਰ ਪਾਸਿਉ ਹੱਟ ਕੇ ਬਸ ਪਿਆਜ ਤੇ ਹੀ ਟਿੱਕ ਜਾਵੇਗਾ। ਕੋਈ ਵੀ ਚਾਰਾ ਘੋਟਾਲਾ, ਟੂ ਜaੀ ਸਕੈਮ, ਕੋਇਲਾ ਸਕੈਮ, ਬਾਰੇ ਨਹੀ ਸੋਚੇਗਾ। ਬਸ ਪਿਆਜ ਹੀ ਪਿਆਜ ਦੀ ਚਰਚਾ ਹੋਵੇ ਗੀ।
ਮੇਰੀ ਅੱਖ ਖੁੱਲਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਯਾਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਹਿਬਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਬਾਜਾਰ ਜਾਉਂ ਤਾਂ ਕਿਲੋ ਕੁ ਪਿਆਜ ਲੈ ਆਇਓੁ। ਮੈਂ ਘੇਸਲ ਜਿਹੀ ਵੱਟ ਕੇ ਸੋਫੇ ਤੇ ਲੇਟ ਗਿਆ ਤੇ ਮੇਰੀ ਅੱਖ ਲੱਗ ਗਈ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਸੁਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਿਆਜ ਦੇ ਸੁਫਨੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਰਮੇਸ ਸੇਠੀ ਬਾਦਲ
ਮੋ 98 766 27 233

                                 

ਜਾਣੇ ਪਹਿਚਾਣੇ ਬੋਲ

                                  ਜਾਣੇ ਪਹਿਚਾਣੇ ਬੋਲ

ਹੈਲੋ 
ਕੋਣ ਬੋਲਦੇ ਹੋ, ਰਮੇਸ਼ਸa ਕੁਮਾਰ ਬੋਲਦੇ ਹੋ।
ਹਾਂ ਜੀ, ਨਮਸਤੇ ਜੀ, ਕੀ ਹਾਲ ਚਾਲ ਹੈ ਜੀ, ਠੀਕ ਹੋ ਜੀ ?
ਹਾਂ ਜੀ, ਹਾਂ ਜੀ।
ਕੀ ਹਾਲ ਹੈ ਤੁਹਾਡੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਦਾ।
ਮਾਤਾ ਜੀ ਠੀਕ ਹਨ ਹੁਣ , ਪਹਿਲਾ ਨਾਲੋ ਤਾਂ ਕਾਫੀ ਫਰਕ ਹੈ ਜੀ।
ਉਹਨ੍ਹਾ ਨੂੰ ਕਹੋ ਕਿ ਯੋਗ ਕਰਿਆ ਕਰਣ । ਜਿਆਦਾ ਨਹੀ ਤਾਂ ਦਸ ਮਿੰਟ ਕਪਾਲ ਭਾਤੀ ਤੇ ਦਸ ਮਿੰਟ ਅਨੁਲੋਮ ਵਿਲੋਮ ਕਰ ਲਿਆ ਕਰਣ। ਜੇ ਹੋ ਸਕੇ ਤਾਂ ਥੋੜੀ ਬਹੁਤ ਸੈਰ ਕਰ ਲਿਆ ਕਰਨ । ਏਸੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕਾਫੀ ਫਰਕ ਪੈ ਜਾਵੇਗਾ ।ਮੈਂ ਤਾਂ ਕਾਫੀ ਦੇਰ ਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।ਮੇਰੀ ਸਿਹਤ ਠੀਕ ਹੈ । ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਤਕਲੀਫ ਨਹੀ । ਸਭ ਕੁਝ ਖਾ ਪੀ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ । ਯੋਗ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਹੀ ਠੀਕ ਫੀਲ  ਕਰਦਾ ਹਾਂ ।
ਹਾਂ ਜੀ, ਹਾਂ ਜੀ ਤੁਸੀ ਤਾਂ ਹਿੰਮਤ ਵਾਲੇ ਹੋ ।
ਬਾਕੀ ਬੇਟਾ ਮੇਰੀ 77 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ । ਅੱਜ ਕੱਲ ਦੇ ਜਮਾਨੇ ਵਿੱਚ 77 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਬਹੁਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਬਾਕੀ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਫਿਕਰ ਨਹੀ। ਕੋਈ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀ। ਦੋ ਟਾਇਮ ਸੈਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ । ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਦੋ ਤਿੰਨ ਘੰਟੇ Tੁੱਥੇ ਸਮਾਂ ਪਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਬਾਕੀ ਘਰ ਆਕੇ ਅਰਾਮ ਕਰ ਲੈਦਾ ਹਾਂ । ਸੋਚਦਾ ਘੱਟ ਹਾਂ ਤੇ ਹੱਸਦਾ ਜਿਆਦਾ ਹਾਂ ।
ਹਾਂ ਜੀ, ਹਾਂ ਜੀ, ਤਹਾਡੀ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਦਾ ਰਾਜ ਵੀ ਇਹੀ  ਹੈ ।

ਹਾਂ ਮੈਂ ਬਿਨਾਂ ਐਨਕ ਤੋਂ ਅਖਬਾਰ ਪੜ੍ਹ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।   ਅਖਬਾਰ ਤਾਂ ਮੈਂ ਬਿਨਾਂ ਨਾਗਾ ਪਾਏ ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ।ਦੂਜਾ ਮੈਂ ਟੇਲੀਵਿਜਨ ਤੇ ਸਾਢੇ ਸੱਤ ਆਲੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਜਰੂਰ ਸੁਣਦਾ ਹਾਂ । ਬਾਕੀ ਜੇ ਸਮਾਂ ਮਿਲ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਗੁਟਕੇ, ਧਾਰਮਿਕ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵੀ ਪੜ੍ਹ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ । ਇਸ ਨਾਲ ਵੀ ਮਨ ਨੂੰ ਤਾਜaਗੀ ਤੇ ਸਕੂਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ।

ਤੁਹਾਡਾ ਤਾਂ ਰੁਟੀਨ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਕੋਲੋ ਤਾਂ ਏਨਾ ਨਹੀ ਹੁੰਦਾ । ਡਿਊਟੀ ਤੇ ਹੀ ਥੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ ਤੇ ਘਰ ਆਕੇ ਸਿਰਫ ਅਰਾਮ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ।
ਉਹ ਤਾਂ ਠੀਕ ਹੈ ਪਰ ਆਪਣੀ ਸਿਹਤ ਨਾਲੋ ਤਾਂ ਕੁਝ ਵੀ ਚੰਗਾ ਨਹੀ ।
ਜੀ। 
ਹਾਂ ਸੱਚ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਕਹਾਣੀ ਪੜ੍ਹੀ ਸੀ ਅਖਬਾਰ ਵਿੱਚ, ਤਾਕਤ ਦੇ ਟੀਕੇ' । ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਲੱਗੀ ਤੁਸੀ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਬਜੁਰਗਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਲਿਖਿਆ ਹੈ । ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਲੱਗਿਆ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਹੰਡੇ ਵਰਤੇ ਬਜੁਰਗ ਨੇ ਲਿਖੀ ਹੋਊ । ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਇੱਕ ਇੱਕ ਗੱਲ ਮੈਨੂੰ ਟੁੰਬ ਗਈ, ਵਾਕਿਆ ਹੀ ਏਸ ਤਰਾਂ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ? ਬਜੁਰਗਾ ਨੂੰ ਏਨੀ ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀ ਹੁੰਦੀ ਜਿੰਨੀ ਗੱਲਾਂ ਬਾਤਾ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਪੁਰਾਣੇ ਲੋਕਾ ਦੀ ਲੰਮੇਰੀ ਉਮਰ ਦਾ ਰਾਜ ਵੀ ਇਹੀ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ।ਉਦੋ ਲੋਕ ਘੰਟਿਆ ਬੱਧੀ ਸੱਥ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਰਹਿੰਦੇ ।ਉੱਘ ਪਤਾਲ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ।ਦੁੱਖ ਸੁੱਖ ਵੰਡਾਉਦੇ ਤੇ ਗੱਲਾਂ ਬਾਤਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹਨ੍ਹਾ ਦਾ ਖਾਣਾ ਹਜaਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਅੱਜ ਕੱਲ ਤਾਂ ਨਿਗੁਰੇ ਟੈਲੀਵਿਜaਨ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਮੇਟ ਦਿੱਤਾ । ਇਕੱਲੇ ਬੈਠੇ ਬੈਠੇ ਬੱਸ ਟੀaਵੀ ਦੇਖਦੇ ਰਹਿੰਦੇ 
ਹਨ । ਦਾਦੇ ਤੇ ਪੋਤੇ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਹੀ ਨਹੀ ਹੁੰਦਾ । ਸਭ ਦੇ ਅਲੱਗ ਅਲੱਗ ਚੈਨਲ ਹਨ। ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਦਾ ਦੁੱਖ ਸੁੱਖ ਨਹੀ ਵੰਡਾਉਦਾ । ਬੰਦਾ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕੈਦ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ । ਜਿਆਦਾਤਰ ਨੌਕਰੀ ਪੇਸ਼ਸaਾ ਪਰਿਵਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ । ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਕਿਸੇ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਕਰਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀ ਹੁੰਦਾ । ਬਜੁਰਗ ਜਾਣ ਤਾਂ ਕਿੱਥੇ ਜਾਣ । ਤੁਹਾਡੀ ਕਹਾਣੀ ਨੇ ਇੱਕ ਸੇਧ ਦਿੱਤੀ ਹੈ । ਸaਾਇਦ   ਇੇਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਕੁਝ ਕੁ ਬਜੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਦੇ ਟੀਕੇ ਮਿਲਣ ਲੱਗ ਜਾਣ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਣ ।

ਹਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਕਿਹਾ ਤੁਸੀ। ਇਹੀ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਭਾਵਨਾ ਸੀ । ਇੱਕ ਵਿਚਾਰ ਸੀ ਜਿਹੜਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤਾਂ ਕੀ, ਕਈ ਹੋਰ ਬਜੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਸੰਦ ਆਇਆ ਹੈ । ਸaੁਕਰੀਆ ਤੁਸੀ ਮੇਰੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਤੇ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੀ ਤਾਈਦ ਕੀਤੀ ਹੈ ।

ਕਦੇ -ਕਦੇ ਮੈਂ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਬਜੁਰਗ ਇੰਨੀ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਕਿਵੇਂ ਭੋਗ ਲੈਂਦੇ ਸੀ। 90_100 ਸਾਲ ਦੀ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਆਮ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਪਰ ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਤਾਂ 60 ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਏ ਤਾਂ ਨਿਆਮਤ ਸਮਝੋ। ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਂਝੇ ਪਰਿਵਾਰ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਇੱਕ ਘਰ ਦੇ 20_22 ਮੈਂਬਰ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਕੰਮ ਵੰਡੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਬਜੁਰਗਾਂ ਕੋਲੋ ਤਾਂ ਸਿਰਫa ਰਾਇ ਹੀ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਘਰ ਦੇ ਚੌਧਰੀ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਹਰ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਦੇਣ ਲੈਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਸਿਰਫ ਬਜੁਰਗਾਂ ਕੋਲ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਤਾਇਆਂ, ਚਾਚਿਆਂ , ਮਾਮਿਆਂ , ਮਾਸੜਾਂ ਤੇ ਫੁੱਫੜਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹੇ ਵਰ੍ਹੇ ਬੱਚੇ ਵੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਕੀ ਮਜਾਲ ਹੈ ਕੋਈ ਅੱਗੋ ਬੋਲ ਜਾਵੇ। ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਤਾਂ ਬੱਚੇ ਮਾਂ-ਪਿਓੁ ਨੂੰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਪੁੱਛਦੇ। ਮਾਂ ਪਿਓੁ ਵੀ ਹੱਥ ਚੁੱਕਣ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹਨ। ਮਣਾਂ ਮੂੰਹੀ ਗੁੱਸਾ ਹਰ ਇੱਕ ਦੇ ਪੱਲੇ ਬੱਥਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਜਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਲੋਕ ਆਂਢੀਆਂ -ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਨੂੰ ਸਕਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੰਨਦੇ ਸਨ। ਹਰ ਕੋਈ ਇੱਜਤ ਕਰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਇੱਜਤ ਕਰਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਜਮਾਨਾ ਹੀ ਬਦਲ ਗਿਆ ਹੈ।

'ਉੱਠੋ ਵੀ ਹੁਣ ਤੁਸੀ ... ਛੁੱਟੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਤਾਂ ਤੁਸੀ ਹੈਵੀ ਨਾਸ਼ਸaਤਾ ਕਰਕੇ ਸੋਂ ਜਾਂਦੇ ਹੋ ਤੇ ਲੰਚ ਦਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਫਿਕਰ ਨਹੀ ਰਹਿੰਦਾ .......... ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਸੋਣਾ ਵੀ ਕੀ ਆਖੇ। ਘਰਦਿਆਂ ਨੇ ਉੱਚੀ ਬੋਲ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਉਠਾ ਦਿੱਤਾ । ਤੇ ਮੇਰੀ ਹਮਸਫਰ ਦੇ ਬਾਬੁਲ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਇਹ ਵਾਰਤਾ ਵਿੱਚੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਈ।ਇਹ ਵਿੱਛੜੀਆਂ ਰੂਹਾਂ ਵੀ ਬਸ ਸੁਫਨਿਆਂ ਚ ਹੀ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। 

ਤੇਰੇ ਖਤ ਮੇਰਾ ਦਿਲ'

                                              ਤੇਰੇ ਖਤ ਮੇਰਾ ਦਿਲ'

8 ਫਰਵਰੀ ........
ਮੇਰੀ ਅਣੂ,
ਤੂੰ ਸੋਚਦੀ ਹੋਵੇਂਗੀ ਕਿ ਕਿੱਡੀ ਫੋਰਮਲ ਜਿਹੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਹੈ । ਮੈਂ ਚਿੱਠੀ ਦੀ, ਸੁੱਕਾ ਜਿਹਾ ਸੰਬੋਧਨ, ''ਮੇਰੀ ਅਣੂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਗੈਰ ਨੂੰ ਪੱਤਰ ਲਿਖਿਆ ਹੋਵੇ । ਸਾਹਿਤਕ ਸੱਭਿਅਕ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਭਾਵਪੂਰਵਕ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ । ਨਹੀਂ ਅਣੂ ਤੂੰ ਗਲਤ ਸੋਚਦੀ ਹੈਂ । ਕਿੱਡਾ ਵੱਡਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ 'ਂਮੇਰੀ' ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੋਈ ਦਿਲੋਂ ਆਪਣਾ ਆਪਦਾ ਹੈ, ਆਪਦੀ ਮੇਰ ਜਿਹੀ ਵਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ । ਮੇਰੀ ਭਾਵ ਆਪਣੀ ਏਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਤੂੰ ਸਿਰਫ ਮੇਰੀ ਹੈ । ਜਿਵੇਂ ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਮੇਰੇ ਨੱਕ, ਮੇਰਾ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਜਿਵੇਂ ਮੇਰਾ ਮੈਂ ਹਾਂ ਏਸੇ ਤਰਾਂ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਹੈਂ । ਸਿਰਫ ਮੇਰੀ ਬੱਸ ਕੋਈ ਹੋਰ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂਂ । ਬਹੁਤੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਉਲਝਾਅ 'ਚ ਪੈਣ ਨਾਲ ਉਹ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਸਿਰਫ ਮੇਰੀ ਆਖਣ ਨਾਲ ..........''
ਅੱਜ ਜਦੋਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਡੈਡੀ ਨੂੰ ਦਫਤਰ ਲਈ ਤੋਰ ਕੇ ਅਨਾਮਿਕਾ ਨੇ ਅਲਮਾਰੀ ਖੋਲ੍ਹੀ ਤਾਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਚਿੱਠੀਆਂ ਦਾ ਪੁਲੰਦਾ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਸੀ । ਅਨਾਮਿਕਾ ਜਿਹੜੀ ਕਦੇ ਅਨਿਲ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਸੀ । ਅਚਾਨਕ ਉਸ ਦੀ ਨਜਰ ਇਸ ਚਿੱਠੀ ਤੇ ਪਈ। ਉਹ ਹੋਰ ਕੰਮ ਭੁੱਲ ਦੇ ਇਹਨਾ ਚਿਠੱੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖੋ ਗਈ।
'''''''''''
17 ਫਰਵਰੀ ......
ਮੇਰੀ ਅਣੂ,
ਕੀ ਇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਸਿਰਫ ਮੇਰੀ ਹੀ ਰਹੇਂ ਭਾਵੇਂ ਮੇਰੀ ਸ਼ਾਦੀ ਕਿਤੇ ਵੀ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤੇ ਤੇਰੀ ਕਿਤੇ । ਹਾਂ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਦਾ ਪਤੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹਾਂ ਤੂੰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਕਿੰਤੂ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਰਹੀਏ । ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਜਿਸਮ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਸਿਰਫ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਪਿਆਰ ਕੋਈ ਲਾਲਚੀ ਨਹੀਂ ਨਾ ਗਰਜੀ ਹੈ । ਨਾ ਸ਼ਾਦੀ ਦੀ ਗਰ॥ ਨਾ ਕੋਈ ਹੋਰ । ਇਨਸਾਨ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਲਾਲਚ ਜਾਂ ਗਰਜ ਦੇ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਸੱਚਾ ਨਾਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਪਿਆਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਸਦਾ ਜਨਮਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰ ਸਦਾ ਉਵੇਂ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਆਦਿ ਕਾਲ ਤੋਂ ਕੁਦਰਤੀ ਨ॥ਾਰੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਮਕ ਚੰਦਰਮਾਂ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝa aaaaaaaaaa''
ਤੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਮਗਰੋਂ ਅਨਿਲ ਦੀ ਸ਼ਾਦੀ ਹੋ ਗਈ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਬੀਵੀ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਸੀ । ਇਸ ਲਈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਸਦੀ ਬੀਵੀ ਸੀ । ਬੀਵੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨਾ ਓੁਸਦਾ ਫਰ॥ ਸੀ , ਡਿਊਟੀ ਸੀ । 24 ਮਾਰਚ........
ਮੇਰੀ ਅਣੂ
ਚਾਹੇ ਮੇਰੀ ਸ਼ਾਦੀ ਨੂੰ ਕਈ ਸਾਲ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਪਰ ਮੇਰੀ ਸਿਰਫ ਤੂੰ ਹੀ ਹੈ । ਮੇਰੀ ਬੀਵੀ ਮੈਂਨੂੰ ਬਹੁਤ ਭੋਲੀ ਲਗਦੀ ਹੈ । ਕਦੇ ਕਦੇ ਮੈਂ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਬਲਵੰਤ ਗਾਰਗੀ ਦੀ ਜੀਨੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਰੀ ਇਨੋਸੈਂਟ ( ਭੋਲੀ ਮਾਸੂਮ ) ਹੈ, ਪਰ ਮੈਂ ਗਾਰਗੀ ਨਹੀਂ ਬਨਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ । ਗਾਰਗੀ ਨੇ ਤਾਂ ਜਿਨੀ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਪਰ ਮੈਂ ਅਜੇਹਾ ਨਹੀ ਕਰਾਂਗਾ। ਮੈਨੂੰ ਸਿਰਫ ਤੇਰਾ ਪਿਆਰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਨਾ ਕਿ ਤੇਰਾ ਜਿਸਮ । ਤੇ ਮੇਰੇ ਜਿਸਮ ਤੇ ਮੇਰੀ ਜੀਨੀ ਦਾ ਹੀ ਹੱਕ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਤੇਰੇ ਜਿਸਮ ਤੇ ਤੇਰੇ ਪਤੀ ਦਾ ਹੱਕ ਹੈ।

'''''''''''

05 ਅਗਸਤ ..........
ਮੇਰੀ ਅਣੂ
ਤੂੰ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਸਭ ਦਾ ਹੈ ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਦਾ ਵੀ ਨਹੀ ਹਾਂਂ । ਨਹੀਂ ਅਣੂ ਤੂੰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੋਚ । ਕਦੇ ਅਰੁਣ ਨੇ ਵੀ ਸ਼ਿਵ ਬਟਾਲਵੀ ਬਾਰੇ ਇਉਂ ਸੋਚਿਆ ਸੀ ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਆਪਣਾ ਸਮਝਦੀ ਸੀ । ਕਿੰਤੂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਸ਼ਿਵ ਤਾਂ ਸਿaਵ ਹੀ ਸੀ ਜੋ ਸਿਰਫ ਉਸ ਦਾ ਹੀ ਸੀ । ਉਹ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਵੀ ਸੀ ਸਾਰੇ ਸਿaਵ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਮਝਦੇ ਸਨ ।''
ਉਸ ਦੀ ਹਰ ਚਿੱਠੀ ਕਿਸੇ ਲੇਖਕ ਦੀ ਸੋਚ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਤੇ ਇਹ ਉਸਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦਾ ਨਰੀਆ ਵੀ ਸੀ ।
'''''''''''
27 ਅਕਤੂਬਰ..............
ਮੇਰੀ ਅਣੂ,
ਕਲ੍ਹ ਯੂਥ ਫੈਸਟੀਵਲ ਸੀ । ਲੱਖਾਂ ਹੀ ਲੋਕ ਆਏ ਹੋਏ ਸਨ । ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਿਰਫ ਤੈਨੂੰ ਢੁੰਡਦੀਆਂ ਸਨ । ਦੋਵੇਂ ਅੱਖਾਂ ਹਰ ਇੱਕ ਚਿਹਰੇ ਵੱਲ ਦੇਖਦੀਆਂ ਤੇ ਫਿਰ ''ਇਹ ਨਹੀਂ'' ਕਹਿ ਕੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵੱਲ ਵੇਖਦੀਆਂ । ਮੇਰੇ ਨਾਲੋਂ ਜਿਆਦਾ ਸ਼ਾਇਦ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਤੇਰੀ ਭਾਲ ਸੀ । ਕਿੰਨਾ ਅਜੀਬ ਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰੇ । ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਵਿਚੋਂ ਮੋਤੀ ਲੱਭਦਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਅਥਾਹ ਜਲ ਵਿਚੋਂ ਸੋਮ ਰਸ ਦੀ ਇੱਕ ਬੂੰਦ । ਚਾਹੇ ਤੂੰ ਨਾ ਮਿਲੀ ਕਿੰਤੂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਚੰਗਾ ਲੱਗਿਆ ਤੇ ਸੋਚਿਆ ਤੂੰ ਸਾਰੀ ਜਿੰਦਗੀ ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਮਿਲੇ ਬਸ਼ਰਤੇ ਕਿ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਏਨੀ ਲਗਨ ਨਾਲ ਭਾਲਦਾ ਰਹਾਂ । ਤੈਨੂੰ ਦੇਖਣ ਦੀ ਸਿੱਕ ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਬਣੀ ਰਹੇ। ਇਹ ਪਿਆਰ ਦੀ ਸਿੱਕ .............. ''
ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਚਿੱਠੀਆਂ ਦਾ ਕੋਈ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਸੀ । ਉਸ ਦੀ ਅਲੱਗ ਹੀ ਫਿਲਾਸਫੀ ਸੀ । ਉਸ ਦੀ ॥ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਨਿਚੋੜ ਸੀ ਉਸ ਦੀਆਂ ਚਿੱਠੀਆਂ । '''''''''''
18 ਨਵੰਬਰ ...........
ਮੇਰੀ ਅਣੂ,
ਕਦੇ ਕਦੇ ਮੈਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੇ ਨਾਵਲ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮੇਰੀ ਹੀ ॥ਿੰਦਗੀ ਹੋਣ । ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਕਦੇ-2 ਸਾਗਰ ਬਣਨ ਨੂੰ ਲੋਚਦਾ ਹੈ । ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਅਨੀਤਾ ਹੋਵੇ । ਪਰ ਨਹੀਂ ਅਣੂ ਸਾਗਰ ਦੇ ਤਾਂ ਸਬਰ ਦਾ ਪਿਆਲਾ ਭਰ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾੜੀ ਜਿਹੀ ਹਰਕਤ ਨਾਲ ਤੇ ਅਨੀਤਾ ਦੇ ਇਨਕਾਰ ਨਾਲ ਉਹ ॥ਿੰਦਗੀ 'ਚੋਂ ਦੂਰ-2 ਹੋ ਗਏ ਸਨ ।ਕਿੰਤੂ ਅਣੂ ਮੈ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਕਿ ਮੇਰੇ ਸਬਰ ਦਾ ਪਿਆਲਾ ਕਦੇ ਭਰੇ ਤੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਖੋ ਦੇਵਾਂ । ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਸਦਾ
ਮੇਰੀ ਹੀ ਰਹੇਂ ਜਿਥੇ ਵੀ ਰਹੇਂ । ਵੇਖੀਂ ਤੂੰ ਕਿਤੇ ਅਨੀਤਾ ਬਣ ਕੇ ਸਾਗਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਇਕਬਾਲ ਦੀ ਨਾ ਹੋ ਜਾਈਂ । ਵੇਖੀਂ ............ ਨਹੀਂ ਮੈਨੂੰ ਪੂਰਾ ਯਕੀਨ ਹੈ । ਸਾਗਰ ਤੇ ਅਨੀਤਾ ਸਿਰਫ ਅਨੀਤਾ ਤੇ ਸਾਗਰ ਹੀ ਰਹਿਣਗੇ ।''
ਅਣੂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇੱਕ ਤੇਰਾ ਹਾਦਸਾ ਸੁਣਾਇਆ ਤੇ ਤੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਅਨਿਲ ਤੂੰ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਦਾ ਹਾਲ ਇਉਂ ਸੁਣਾ ਦਿੱਤਾ ਜਿਵੇਂ ਮਹਾਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੰਜੇ ਧਰਿੱਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਦਾ ਹਾਲ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੋਵੇ । ਅਣੂ ਸੱਚ ਹੀ ਹੈ ਮੈਂ ਸੰਜੇ ਨਹੀਂ ਪਰੰਤੂ ਮੇਰੇ ਵੀ ਦਿਲ 'ਚੋਂ ਹੀ ਦਿਲ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਬਣਦੀ ਹੈ । ਇੱਕ ਗੱਲ ਹੋਰ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਇੰਤਜਾਰ ਨਾ ਕਰਵਾਇਆ ਕਰ । ਇੰਤ॥ਾਰ ਬਹੁਤ ਅੋਖਾ ਤੇ ਕਸ਼ਟਦਾਇਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਕਦੇ ਤੂੰ ਵੀ ਗੰਧਾਰੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਪੱਟੀ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਦੇਖ ਧਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਅੰਨੇਪਨ ਦਾ ਦਰਦ ਕੀ ਸੀ । ਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਫਿਰ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਇੰਤਜਾਰ ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਜਾਣ ਸਕੇਂ ।''
ਤੇ ਉਹ ਚਿੱਠੀਆਂ ਲਿਖਦਾ । ਪਰ ਗੱਲ ਕਿਤੇ ਦੀ ਕਿਤੇ ਲੈ ਜਾਂਦਾ। ਪਰ ਇਉੰ ਲਗਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਜਿੰਦਗੀ ਦਾ ਕਿੰਨਾ ਕੁ ਦਰਦ ਉਹਨੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਸਮਾ ਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇ ।
'''''''''''
ਦਸੰਬਰ 14 ........
ਮੇਰੀ ਅਣੂ,
ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਗੁੱਸੇ ਨਾ ਹੋਇਆ ਕਰ । ਇਨਸਾਨ ਦੀ ॥ਿੰਦਗੀ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਹੈ । ਪੰਜਾਹ ਜਾਂ ਸੱਠ ਸਾਲ ਸਿਰਫ । ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ ਅਸੀਂ ਅੱਧੇ ਗਵਾ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ । ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਇਹ ਬਾਕੀ ਦਾ ਬਚਿਆ ਸਮਾਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ । ਆਪਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਕੇ ਖਰਾਬ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ । ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿੰਨੀ ਕੁ ਜਿੰਦਗੀ ਬਾਕੀ ਬਚੀ ਹੈ । ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ
ਹੈ । ਸੋ ਤੂੰ ਪਲ-2 ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਗੁਜਾਰ ਤਾਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਜਿੰਦਗੀ ਦਾ ਪਲ ਪਲ ਦਾ ਲੁਤਫ ਉਠਾ ਸਕੀਏ । ਸ਼ਾਇਦ ਤੂੰ ਸੋਚਦੀ ਹੋਵੇਂ ਕਿ ਗੁੱਸਾ ਤਾਂ ਉਥੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਥੇ ਪਿਆਰ ਹੋਵੇ । ਪਰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਆਪਾਂ ਤਾਂ ਸਿਰਫ ਪਿਆਰ ਹੀ ਕਰਨਾ ਹੈ ।'' ਬਾਕੀ ਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਜਿੰਦਗੀ .............. '''''''''''
ਦਸੰਬਰ 27 .........
ਮੇਰੀ ਅਣੂ,
ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ ਇਹ ਜਿੰਦਗੀ ਕਿੰਨੀ ਕੁ ਬਾਕੀ ਹੈ ਕਿਉ ਨਾ ਆਪਾ ਕਿਤੇ ਦੂਰ ਚੱਲੀਏ ਜਿੱਥੇ ਬਸ ਤੂੰ ਹੋਵੇ ਤੇ ਮੈa ਹੋਵਾਂ । ਪਤਾ ਨਹੀ ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਸ ਹੁਣ ਜਿੰਦਗੀ ਦੀ ਡੋਰ ਟੁਟਣ ਵਾਲੀ ਹੈ.______________ ।
ਉਸ ਦਾ ਸਬਰ ਦਾ ਪਿਆਲਾ ਛਣਕ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਕੋਲੋ ਹੋਰ ਪੜ੍ਹ ਨਾ ਹੋਇਆ । ਪਰਲ ਪਰਲ ਹੰਝੂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਚਿੱਠੀਆਂ ਤੇ ਡਿੱਗਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਹੁੱਬਕੀਆਂ ਹੀ ਹੁੱਬਕੀਆਂ । ਸੱਚ ਤਾਂ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਲਿੱਖ ਗਿਆ ਸੀ ਸ਼ਿਵ ਬਟਾਲਵੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ । ਬਸ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਚਾਰ ਸਾਲ ਹੀ ਜਿੰਦਾ ਰਿਹਾ । ਪੰਜ ਸੱਤ ਚਿੱਠੀਆਂ ਹੀ ਹੋਰ ਆਈਆਂ ਸਨ । ਜੀਨੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਚਿੱਠੀਆਂ ਪੜ੍ਹਦੇ-2 ਛਾਤੀ ਦੇ ਦਰਦ ਨਾਲ ਚਿਲਾ ਉਠੇ ਤੇ ਮੌਕੇ ਤੇ ਹੀ ਦਮ ਤੋੜ ਗਏ । ਅਨਿਲ ਤੂੰ ਤਾਂ ਵਾਕਿਆ ਹੀ ਸ਼ਿਵ ਸੀ, ਸਾਗਰ ਸੀ ।
ਮੇਰੇ ਲਈ ਤਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਸੀ ਪਰ ਮੈਂ ਹੀ ਤੇਰੀ ਅਰੁਣਾ ਨਾ ਬਣ ਸਕੀ । ਅਨੀਤਾਂ ਨਾ ਬਣ ਸਕੀ । ਮੇਰੇ ਸ਼ਿਵ ਕਾਸ਼ ਮੈਂ ਤੇਰੀਆਂ ਚਿੱਠੀਆਂ ਦਾ ਦਰਦ ਜਾਣਿਆ ਹੁੰਦਾ । ਤੇਰੇ ਬੋਲਾਂ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਪੜ੍ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਜਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕੁਝ ਕਹਿ ਸਕਦੀ । ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਰਹਿ ਕੇ ਤੇਰਾ ਇੰਤਜਾਰ ਕਰਦੀ। ਉਹਨਾਂ ਆਖਰੀ ਪਲਾਂ ਦਾ ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਸੀ। ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੀ ਆਖਦਾ ਸੀ । ਹੁਣ ਸ਼ਾਇਦ ਮੈਂ ਤੇ ਕਿਸੇ ਦੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਮੇਰਾ ਤੂੰ ਹੈ ਜਿਥੇ ਵੀ ਹੈਂ ਸਿਰਫ ਮੇਰਾ ਸਿਰਫ ਮੇਰਾ ।
ਰਮੇਸ ਸੇਠੀ ਬਾਦਲ
ਮੋ 98 766 27 233

ਤੇ ਪਰਿੰਦਾ ਉੱਡ ਗਿਆ

                                     ਤੇ ਪਰਿੰਦਾ ਉੱਡ ਗਿਆ

            ਉਸ ਦਿਨ ਜਦੋਂ ਅਸੀ ਮੰਡੀ ਚੌ ਸਬਜੀ ਲੈ ਰਹੇ ਸੀ ਤਾਂ ਵੀਰ ਜੀ ਦਾ ਫੋਨ ਇਹਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲੇ ਆਇਆ । ਅਖੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਢਿੱਲੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿੰਦਲ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹਨ । ਬਸ ਫਿਰ ਕੀ ਸੀ ਅਸੀ ਫੌਰਨ ਘਰੇ ਪਹੁੰਚੇ ਤੇ ਪੰਜਾਂ ਸੱਤਾਂ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਗੱਡੀ ਲੈ ਕੇ ਚੱਲ ਪਏ । ਘੰਟੇ ਕੁ ਦਾ ਸਫaਰ ਸੀ । ਅੱਠ ਕੁ ਵੱਜੇ ਸaਾਮੀ  ਅਸੀ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ।ਤੁਸੀ ਆਈ aਸੀ aਯੂ aਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਸੀ, ਆਕਸੀਜਨ ਦਾ ਕੈਪ ਤੁਹਾਡੇ ਮੂੰਹ ਤੇ ਲੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੁਸੀ ਜਾਂ ਤੇ ਬੇ-ਸੁਰਤ ਸੀ ਜਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਨਸaਸ਼ੇ ਵਿੱਚ । ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਗੱਲ ਤਾਂ ਕੀ ਹੋਣੀ ਸੀ, ਤੁਸੀ ਸਾਡੇ ਵਲ ਵੇਖਿਆ ਵੀ ਨਾ । ਭਰੇ ਜਿਹੇ ਮਨ ਨਾਲ ਮੈ ਬਾਹਰ ਆ ਕੇ ਬੈaਚ ਤੇ ਬੈਠੀ ਰੋਂਦੀ ਰਹੀ । ਬੀਜੀ ਦੇ ਕਹਿਣ ਤੇ ਅਸੀ ਕੱਲ੍ਹ  ਫਿਰ ਆਉਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰਕੇ ਰਾਤ ਨੂੰਨੂੰ ਹੀ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ । ਮੈਂ ਮਾਲਿਕ ਕੋਲੋ ਸੋਡੀ ਖੈਰ ਮੰਗਦੀ ਰਹੀ, ਮਨ ਚ ਦੁਆਵਾਂ ਕਰਦੀ ਰਹੀ, ਹੇ ਮਾਲਿਕ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਹੋਸaਸ਼ ਵਿੱਚ ਲਿਆਦੇ । ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਫੋਨ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਤੁਸੀ ਠੀਕ ਠਾਕ ਸੀ ।  
     ਮਨ ਦੀ ਭਾਰੀ ਇੱਛਾ ਤੇ ਰਾਜੀ ਖੁਸaਸ਼ੀ ਮਿਲਣ ਦੀ ਤਾਂਘ ਨਾਲ ਅਸੀ    ਅਗਲੇ ਦਿਨ 
ਫੇਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ । ਮਾਲਕ ਦਾ ਕਰਿਸ਼ਸaਮਾ ਹੀ ਸੀ ਕਿ ਤੁਸੀ ਭਲੇ ਚੰਗੇ ਸੀ । 
ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਖੂਬ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ । ਮੈਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਬਾਰ- ਬਾਰ ਟੋਕਣ ਤੇ ਆਈ aਸੀ aਯੂ ਤੋ ਬਾਹਰ ਆਈ ਪਰ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਹੀ ਸਨ  ਮੁੱਕ ਰਹੀਆਂ। ਕੰਪਾਊਡਰਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਸੈਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਮੈਨੂੰਨੂ ਘੂਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ । ਡਰਦੀ ਮੈਂ  ਬਾਹਰ ਆਈ ਤਾਂ ਤੁਸੀ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਬੁਲਾ ਭੇਜਿਆ ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਇਹਨਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀਆਂ ਤੁਸੀ ਤਾਂ ਜਾਣਦੇ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਆਪਣੀ ਆਖਰੀ ਮਿਲਣੀ ਸੀ । ਪਰ ਅਸੀ ਤਾਂ ਅਨਭੋਲ ਜੂ ਠਹਿਰੇ । ਤੁਸੀ ਤਾਂ ਨੇਕ ਦਿਲ ਸਾਧੂ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਇਨਸਾਨ ਸੀ । ਸaਾਇਦ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਜਾਣ ਬਾਰੇ ਪਹਿਲਾ ਹੀ ਅਭਾਸ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ ।
  ਫਿਰ ਰਾਤ ਨੂੰ  ਹੀ ਤੁਸੀ ਸਾਨੂੰ ਘਰੇ ਜਾਣ ਦੀ ਜਬਰੀ ਆਗਿਆ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਨਾਲ ਦੀ ਨਾਲ ਹ੍ਰੁ੍ਰਕਮਸ਼ ਵੀ ਸੁਣਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਤੁਸੀ ਹਸਪਤਾਲ ਨਾ ਆਇਓ, ਪਰਸੋ ਛੁੱਟੀ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗੀ । ਇੱਥੇ ਡਾਕਟਰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਲਣ ਨਹੀ ਦਿੰਦੇ, ਨਾ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਘਰੇ ਖੁੱਲ ਕੇ ਗੱਲਾਂ 
ਕਰਾਂਗੇ । ਤੁਸੀ ਘਰੇ ਹੀ ਆਇਓ । 
 ਇਹ ਸaਾਇਦ ਇੱਕ ਮਿੱਠੀ ਗੋਲੀ ਸੀ, ਜਿਹੜੀ ਤੁਸੀ ਪਰਦਾ ਪਾਉਣ ਲਈ ਸਭ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਭਵਿੱਖ ਬਾਣੀ ਵੀ ਸੱਚ ਸਿੱਧ ਹੋਈ ।ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਰਸੋ ਯਨਿ ਸ਼ਸੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਛੁੱਟੀ ਮਿਲ ਗਈ ਤੇ ਤੁਸੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੀਕ ਹੋਣ ਦਾ ਭੁਲੇਖਾ ਦਿੱਤਾ । 
 ਰਾਤੀ ਤੁਸੀ  ਸਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਫੋਨ ਤੇ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ । ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਵੀ ਫੋਨ ਤੇ ਮੈਨੂੰ  ਹੋਸਲਾ  ਦਿੱਤਾ । ਭਰਾਵਾਂ ਤੇ ਭੈਣਾਂ ਨਾਲ ਖੂਬ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ । ਇਹ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਇਹ ਆਖਰੀ  ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ ਹਨ ਪਰ ਤੁਸੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੀਕ ਹੋਣ ਦਾ ਝਾਂਸਾ ਦਿੰਦੇ ਰਹੇ ।  
 ਸੁੱਕਰਵਾਰ ਦਾ ਦਿਨ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਫੋਨ ਤੇ ਕੀਤੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੇ ਹੋਸਲੇ ਨਾਲ ਲੰਘ  ਗਿਆ ਤੇ ਸaਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਮੈ ਏਸ ਹੋਸਲੇ ਨਾਲ ਮਸਤ ਰਹੀ ਕਿ ਤੁਸੀ ਠੀਕ ਹੋ, ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਤਾਂ  ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਲਣ ਜਾਣਾ ਹੀ ਹੈ ।ਤੁਸੀ ਜੋ ਆਖਿਆ ਸੀ, ਬਈ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਆਇਓ ਤੇ ਖੁੱਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ  ਕਰਾਂਗੇ । ਪਤਾ ਨਹੀ ਕਿਉ ਤੁਸੀ ਸਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਧੋਖੇ ਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆਂ । ਸaਾਇਦ ਤੁਸੀ ਨਹੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੀ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਬੱਚੇ ਤੁਹਾਡੇ ਤੁਰ ਜਾਣ ਤੋ ਪਹਿਲਾ ਹੀ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਤਰੇ ਹੋਏ ਚਿਹਰੇ ਲੈ ਕੇ ਫਿਰਨ । ਜਿੰਦਗੀ ਦੇ ਹਰ ਮੋੜ ਤੇ ਜਿਵੇਂ  ਂ ਤੁਸੀ ਖੁਸa ਰਹੇ ਹੌਸਲੇ ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਤੇ ਤੁਸੀ ਜਾਣ ਵੇਲੇ ਵੀ ਉਹੀ ਹੌਸਲੇ ਦਾ ਸਬੂਤ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੀ ।

  ਜਿਵੇ ਜਿੰਦਗੀ ਦੀ ਸaੁਰੂਆਤ ਤੁਸੀ ਇੱਕ ਆਮ ਆਦਮੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੀਤੀ। ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਕਮਾਊ ਮੈਂਬਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਤੁਸੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਟਾਂਗਾ ਬੜੀ ਸਿaੱਦਤ ਨਾਲ ਖਿੱਚਿਆਂ । ਪਰਿਵਾਰ ਵੀ ਕੋਈ ਛੋਟਾ ਨਹੀ ਸੀ ।ਮਾਂ- ਪਿਉ, ਭੈਣਾਂ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ-  ਧੀਆਂ ਸੁੱਖ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਜੁੰਮੇਵਾਰੀ ਵਾਲਾ ਸੀ । ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਯਕੀਨ ਨਹੀ ਆਉਦਾ ਕਿ ਇੱਕ ਮਾਮੂਲੀ ਤਨਖਾਹ ਨਾਲ ਤੁਸੀ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਜੁੰਮੇਵਾਰੀ ਕਿਵੇਂ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਸੀ ।ਸਾਨੂੰ  ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਣਾ ਤੇ ਉੱਚ ਅਹੁਦਿਆਂ ਤੇ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਸaਇਦ ਤੁਹਾਡਾ ਇੱਕੋ ਮਕੋਸਦ ਸੀ । ਮਾਸਟਰਾਂ ਦੇ ਖਾਨਦਾਨ ਨਾਲ ਮਸ਼ਸaਹੂਰ ਪਰਿਵਾਰ ਤੇ 27 ਅਧਿਆਪਕ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਦੇਣ ਦਾ ਮਾਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ । ਸਾਡੀਆਂ ਜਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਡੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਖਰਚਿਆਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਪਤਾ ਨਹੀ ਤੁਸੀ ਆਪਣੀ ਕਿਸ- ਕਿਸ ਜਰੂਰਤ ਤੇ ਇੱਛਾ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇਗਾ । ਅੱਜ ਮੈ ਇੱਕ ਕਮਾਉ ਮਾਂ ਤੇ ਪਤਨੀ ਹਾਂ । ਹੁਣ ਅਹਿਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਤਿਆਗ ਦੀ ਕਿੰਨੀ ਭਾਵਨਾ ਸੀ । ਤੁਹਾਡੀ ਮਿਹਨਤ ਤੇ ਯੋਗ ਪਾਲਣ- ਪੋਸ਼ਸaਣ ਸਦਕਾ ਹੀ ਅਸੀ ਪੰਜੇ ਭੈਣ ਭਰਾਂ ਕਮਾਊ ਹਾਂ ਤੇ ਸਾਡੇ  ਇਹ ਆਹੁਦਿਆਂ ਤੇ ਲੱਗਣ ਵਾਲੇ ਪਹੀਏ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਹੀ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਹਨ ।
 ਤੁਰ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਲੋਕ ਜਾਦੇ ਹਨ, ਨਿੱਤ  ਪਰ ਅਜੇਹਾ ਜਾਣਾ ਕਿਸੇ ਸਾਧੂ ਜਾਂ ਸੰਤ ਨੂੰ ਨਸੀਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਨਹਾ ਧੋ ਕੇ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ ਖਾ ਪੀ ਕੇ ਤੁਸੀ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈੱਡ ਤੇ ਸੋਂ ਗਏ ਤੇ ਤੁਸੀ ਸੋਂਣ ਦਾ ਡਰਾਮਾ ਕਰਕੇ ਨਾਲ ਬੈੱਡ ਤੇ ਬੈਠੀ ਬੀਜੀ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਜਾਣ ਦਾ ਪਤਾ ਨਾ ਲੱਗਣ ਦਿੱਤਾ । ਭਲਾ ਦੀ ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੁੱਪ ਚੁਪੀਤੇ ਵੀ ਕੋਈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ? ਉਹ ਵੀ ਬਹੁਤ 
ਦੂਰ । ਜਿੱਥੇ ਗਿਆ ਆਦਮੀ ਕਦੇ ਵਾਪਿਸ ਨਹੀ ਆਉਦਾ ।ਪੰਛੀ ਵੀ ਉੱਡਣ ਵੇਲੇ ਖੰਭਾ ਦੀ ਅਵਾਜ ਕਰਦੇ ਹਨ । ਇਹ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਪਰਿੰਦਾ ਸੀ, ਜਿਹੜਾ ਬਿਨਾਂ ਅਵਾਜ ਕੀਤੇ ਜਾਂ ਬਿਨਾਂ ਦੱਸੇ ਹੀ ਉੱਡ ਗਿਆ ।
 ਤੁਹਾਡੇ ਪੜ੍ਹਾਏ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਨੌਕਰੀਆਂ ਤੇ ਲਗਵਾਏ ਆ ਕੇ ਬੁੱਕ- ਬੁੱਕ ਰੋਂਦੇ ਰਹੇ । ਹੋਰ ਤਾਂ ਹੋਰ ਤੁਸੀ ਪੋਤੇ ਪੋਤੀਆਂ ਤੇ ਦੋਹਤਿਆਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੀ ਵੀ ਕਿੰਨੀ ਚਿੰਤਾਂ ਕਰਦੇ ਸੀ । ਆਈ aਸੀ aਯੂ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀ ਮੀਕੂ ਦੀ ਬੀ aਟੈਕ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਦੀ ਵਧਾਈ ਦਿੱਤੀ ।ਮੈਨੂੰਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਆਈ ਉਹ ਲਾਲੀ ਤੇ ਤਾਜਗੀ ਨਹੀ ਭੁਲਦੀ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀ ਕਿਹਾ ਸੀ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਖਸaੀ ਹੋਈ ਹੈ ਮੀਕੂ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਤੇ ਉਹ ਇੰਜਨੀਅਰ ਬਣ ਗਿਆ । ਇਹ ਸਭ ਤੁਹਾਡੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਇਨਸਾਨ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਖੁਹਾਇਸa ਦਾ ਹੀ ਨਤੀਜਾ 
ਸੀ । ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਤੁਸੀ ਕਿਹਾ ਸੀ ।ਵੋ ਪਰੀ ਕਹਾਂ ਸੇ ਲਾਊਂ  ਤੇਰੀ ਦੁਲਹਨ ਜਿਸੇ ਬਣਾਊ। ਇਸ ਤੇ ਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਚਿੰਤਾ ਝਲਕਦੀ ਸੀ ।ਤੁਹਾਡੇ ਦੋ ਦੋ ਪੋਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਤੇ ਤੁਸੀ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿੰਨੇ ਜਾਗਰੂਕ ਸੀ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਤੁਸੀ ਅਚਾਨਕ ਸੁੱਤੇ ਪਏ ਹੀ ਸਾਨੰ ਧੋਖਾ ਦੇ ਗਏ ।
 “ਮੈਡਮ ਜੀ ਮੇਰੀ ਕਾਪੀ?' ਕੁਰਸੀ ਕੋਲ ਖੜੀ ਕੁੜੀ ਦੀ ਕਾਪੀ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਚੈੱਕ ਕਰਨ ਲਈ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਮੇਰੇ ਅੱਥਰੂਆ ਨਾਲ ਭਿੱਜ ਚੁਕੀ ਸੀ ਤੇ ਮੈ ਡੋਰ ਭੋਰ ਜਿਹੀ ਉਹਨ੍ਹਾਂ ਕੁੜੀਆਂ ਵੱਲ 
ਵੇਖੀ ਜਾਵਾਂ । ਕੀ ਸੋਚਦੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ ਮੇਰੇ ਬਾਰੇ ਕਿ ਮੈਡਮ ਖਬਰੇ ਕੀ ਸੋਚ ਕੇ ਰੋ ਰਹੀ 
ਹੈ ? ਮੈਂ ਅੱਥਰੂ ਪੂੰਝਦੀ ਹਾਂ ਤੇ ਗਿੱਲੀ ਕਾਪੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵਾਪਿਸ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹਾਂ ।   
           

ਕੱਚੇ ਘਰ ਤੇ ਪੱਕੇ ਰਿਸ਼ਤੇ

                              ਕੱਚੇ ਘਰ ਤੇ ਪੱਕੇ ਰਿਸ਼ਤੇ    

   ਮੇਰੇ ਬਚਪਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੰਦਰਾਂ ਸਾਲ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੀ ਗੁਜਰੇ ਹਨ। ਉੱਨੀ ਸੋ  ਸੱਠ ਤੋ ਲੈ ਕੇ ਉੱਨੀ ਸੋ ਪੱਝਤਰ ਤੱਕ ਮੈਂ ਪਿੰਡ ਘੁਮਿਆਰੇ ਹੀ ਰਿਹਾ । ਦੱਸਵੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਦ ਕਾਲਜ ਦੀ ਪੜਾਈ ਸਮੇਂ ਅਸੀ ਸਹਿਰ ਆ ਗਏ। ਜਿੰਦਗੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਛੇ ਕੁ ਸਾਲ ਅਸੀ ਮੇਰੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਨਾਲ ਰਹੇ ਤੇ ਉਨੀ ਸੋ ਛਿਆਹਟ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਅਲੱਗ ਘਰ ਲੈ ਦਿੱਤਾ। ਜੋ ਉਹਨਾ ਨੇ ਤਿੰਨ ਜਣਿਆ ਤੋ ਖਰੀਦਿਆ ਸੀ ਮਤਲਬ ਤਿੰਨ ਘਰਾਂ  ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਖਹੀਦਿਆ ਇਹ ਘਰ ਮਸਾ ਤੀਹ ਗੁਣਾ ਛੱਤੀ ਫੁੱਟ ਦਾ ਸੀ। ਤੇ ਸਾਡਾ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰ ਸਿਰਫ ਦੱਸ ਗੁਣਾ ਤੀਹ ਫੁੱਟ ਦਾ ਹੀ ਸੀ। ਪੁਰਾਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਹੱਟੀ ,  ਇੱਕ ਕੱਚੀ ਸਵਾਤ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਦਰਵਾਜਾ ਸੀ। ਘਰ ਦਾ ਵਿਹੜਾ ਮਸਾਂ ਦਸ ਗੁਣਾ ਦਸ ਦਾ ਹੀ ਸੀ। ਪੁਰਾਣੇ ਘਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸਾਡਾ ਇਹ ਨਵਾਂ ਘਰ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਸੀ। 
     ਪੁਰਾਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗੁਸਲਖਾਨਾ ਜਾ ਪਖਾਨਾ ਨਹੀ ਸੀ। ਰਫਾ ਹਾਜਤ ਲਈ ਬਾਹਰ ਹੀ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਸਾਰੀਆਂ ਛੱਤਾਂ ਕੱਚੀਆਂ ਸਨ ਤੇ ਕੋਈ ਪੋੜੀ ਵੀ ਨਹੀ ਸੀ। ਹੋਰ ਤਾਂ ਹੋਰ ਘਰੇ ਲੱਕੜ ਦੀ ਪੋੜੀ ਵੀ ਨਹੀ ਸੀ। ਕੰਧਾਂ ਕੋਲਿਆਂ ਤੋ ਹੀ ਛੱਤ ਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਚੁਲ੍ਹੇ ਉਪੱਰ ਬੱਠਲ ਮੂਧਾ ਮਾਰ ਕੇ ਆਪਣਾ ਮੰਜਾ ਡਾਹੁੰਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ।  ਮੇਰੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਭੈਣਾਂ ਸਨ ਤੇ ਮੇਰੀਆਂ ਦੋ ਭੂਆ ਸਨ। ਘਰ ਆਏ ਮਹਿਮਾਨਾ ਦੇ ਮੰਜੇ ਅਕਸਰ ਛੱਤ ਤੇ ਹੀ ਡਾਹੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਮੇਰੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੱਟੀ ਮੂਹਰੇ ਥੜੇ ਤੇ ਹੀ ਸੋਦੇ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿਚ  ਹੱਟੀ ਚ ਹੀ ਥੱਲੇ ਹੀ ਸੋ ਜਾਂਦੇ ।ਉਹ ਅਕਸਰ ਹੱਟੀ ਦੇ ਮੂਹਰੇ ਬਣੇ ਥੜ੍ਹੇ ਤੇ ਲੱਕੜ ਦਾ ਪਟੜਾ ਰੱਖ ਕੇ ਨਹਾਉਂਦੇ ।ਤੇ ਕਈ ਵਾਰੀ ਨਹਾਉਣ ਲੱਗਿਆ ਕੋਈ ਗ੍ਰਾਹਕ ਆ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਉਹ ਪਾਣੀ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਬਿਠਾ ਦਿੰਦੇ ਕਿ ਕੋਈ ਕੁੱਤਾ ਪਾਣੀ ਜੂਠਾ ਨਾ ਕਰ ਦੇਵੇ ਤੇ ਆਪ ਉਹ ਸੋਦਾ ਦੇਣ ਹੱਟੀ ਚ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ। ਘਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ  ਅਕਸਰ ਮੰਜਾ ਟੇਢਾ ਕਰਕੇ ਹੀ ਨਹਾਉਂਦੀਆਂ। ਇਹ  ਇੱਕਲੇ ਸਾਡੇ ਘਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨਹੀ ਸੀ ਹਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਐਦਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। 
     ਸਾਡੇ ਨਵੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਾਦਾ ਜੀ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਇੱਕ ਪੱਕਾ ਕਮਰਾ ਬਣਵਾ ਕੇ ਦਿੱਤਾ। ਬਾਕੀ  ਦੋ ਕਮਰੇ ਕੱਚੇ ਹੀ ਸਨ ਜੋ ਅਸੀ ਬਾਦ ਵਿੱਚ ਪੱਕੇ ਬਣਵਾਏ। ਪੱਕੇ ਵੀ ਕਾਹਦੇ ਸਿਰਫ ਪੱਕੀਆਂ ਇੱਟਾ ਨਾਲ ਬਣੇ ਕਮਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਛੱਤਾਂ ਵੱਡੇ ਸ਼ਤੀਰ ਪਾਕੇ ਬੱਤਿਆਂ ਉਪਰ ਟਾਇਲਾਂ ਦੀ ਛੱਤ। ਡਾਟ ਜਾਂ ਲੈਂਟਰ ਦੀ ਤਕਨੀਕ ਨਹੀ ਸੀ ਆਈ ਉਸ ਸਮੇ ਤੱਕ। ਸਾਡੇ ਨਵੇਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਖੂਹ ਵਾਲੀ ਟੱਟੀ ਤੇ ਪੱਕੇ ਫਰਸ਼  ਵਾਲਾ ਗੁਸਲਖਾਨਾ ਸੀ। ਤੇ ਸਾਡੇ ਘਰੇ ਇੱਕ ਹੋਦ ਵੀ ਸੀ ਜਿਸਦੇ ਟੂਟੀ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਬਾਦ ਵਿੱਚ ਅਸੀ ਫਰਸ਼  ਵੀ ਇੱਟਾਂ ਦਾ ਲਗਵਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਪੱਕੇ ਹਾਰੇ ਵੀ ਬਣਵਾ ਲਏ। ਪੱਕੇ ਹਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਕਈ ਲੋਕ ਸਾਡੇ ਘਰ ਆਉਂਦੇ। ਟੱਟੀ ਅਤੇ ਗੁਸਲਖਾਨੇ ਦੀ ਸਹੂਲੀਅਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਹਰ ਆਇਆ ਗਿਆ ਮਹਿਮਾਨ ਸਾਡੇ ਹੀ ਘਰ ਠਹਿਰਦਾ। 
     ਬਜੁਰਗ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾ ਲਈ ਸਾਡਾ ਇਹ ਘਰ ਕਿਸੇ ਰੈਸਟ ਹਾਊਸ ਤੋ ਘੱਟ ਨਹੀ ਸੀ। ਦੂਸਰਾ ਸਾਡੇ ਘਰ ਸਾਡੇ ਦੂਜੇ ਘਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਖਾਣ ਪੀਣ ਦਾ ਸਿਸਟਮ ਆਧੁਨਿਕ ਸੀ। ਅਸੀ ਕੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਹ ਪੀਂਦੇ ਸੀ । ਅਸੀ ਕੋਲੀ ਗਿਲਾਸ ਜਾ ਬਾਟੀ ਵਿੱਚ ਚਾਹ ਨਹੀ ਸੀ ਪੀਤੀ ਕਦੇ ।  ਮੇਰੇ ਯਾਦ ਹੈ ਦੂਰੋਂ ਰਿ±ਤੇਦਾਰੀ ਚ ਲੱਗਦੇ ਮੇਰੇ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਚਾਚੇ ਦੀ ਬੈਡ ਟੀ ਦੀ ਮੰਗ ਵੀ ਸਾਡੇ ਹੀ ਘਰੇ ਪੂਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਚਾਹੇ ਮੇਰੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਦੇ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤੇ ਰਿਸ਼ ਤੇਦਾਰ ਸਾਡੇ ਦੂਸਰੇ ਘਰੇ ਹੀ ਆਉਂਦੇ ਪਰ ਉਹਨਾ ਦਾ ਰੈਣ ਬਸੇਰਾ ਸਾਡਾ ਘਰ ਹੀ ਹੁੰਦਾ । ਹੋਰ ਸਹੂਲਤਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਾਡੇ ਘਰੇ ਆਪਣਾ ਪੱਠੇ ਕੁਤਰਣ ਵਾਲਾ ਟੋਕਾ, ਆਪਣਾ ਸਾਈਕਲ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਰੇਡੀਓ ਵੀ ਸੀ ਸਾਡੇ ਘਰ।
     ਜਦੋ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਆਈ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾ ਮੀਟਰ ਸਾਡੇ ਹੀ ਘਰ ਲੱਗਿਆ ਤੇ ਵਾਟਰ ਵਰਕਸ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਟੂਟੀ ਵੀ ਸਾਡੇ ਘਰ। ਉਸ ਸਮੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਰੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਸਨ। ਟੇਟੂਏ ਵਾਲੇ ਕਿਕੱਰ ਦੇ ਫੱਟਾਂ ਆਲੇ ਦਰਵਾਜੇ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਅਸੀ ਲੋਹੇ ਦੀਆ ਚਾਦਰਾਂ ਵਾਲਾ ਗੇਟ ਲਗਵਾ ਲਿਆ। ਹੁਣ ਸਾਰੇ ਦਰਵਾਜਿaਆਂ ਤੇ ਸੰਗਲੀ ਆਲੇ ਕੁੰਡੇ ਨਹੀ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਅਰਲਾਂ ਸਨ। 
    ਘਰ ਚਾਹੇ ਉਸ ਸਮੇ ਛੋਟੇ ਸਨ ਕੱਚੇ ਸਨ। ਪਰ ਦਿਲ ਵੱਡੇ ਸਨ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਕਦਰ ਸੀ। ਨਜਦੀਕੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦੂਰ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਵੀ ਕਈ ਕਈ ਦਿਨ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਚਾਹੇ ਘਰੇ ਅਮੀਰੀ ਨਹੀ ਸੀ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਆਏ ਮਹਿਮਾਨ ਦੀ ਪੂਰੀ ਖਾਤਿਰਦਾਰੀ ਕਰੀਦੀ ਸੀ। ਖੀਰ ਸਵਈਆਂ, ਕੜਾਹ ਤੇ ਦੇਸੀ ਘਿਉ ਦੀ ਚੂਰੀ ਆਮ ਹੀ ਬਣਾ ਕੇ ਖਿਵਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਜੇ ਸਮਾਂ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਖੰਡ ਘਿਉ ਪਾਕੇ ਮਹਿਮਾਨ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਆਏ ਗਏ ਰਿਸ਼ ਤੇਦਾਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਹਿਮਾਨ ਅਖਵਾ ਕੇ ਖੁੱਸ਼  ਨਹੀ ਸੀ ਹੁੰਦੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚੋਕੇ ਵਿੱਚ ਬੋਰੀ, ਚਟਾਈ ਜਾ ਪੀੜੀ੍ਹ ਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ ਖਾਣਾ ਖਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ। ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਨੂੰ ਹੀ ਸਾਹਮਣੇ ਮੰਜੇ ਤੇ ਬਿਨਾ ਕੇ ਰੋਟੀ ਪਰੋਸੀ ਜਾਂਦੀ। 
   ਪਰ ਹੁਣ ਅਸੀ ਤਰੱਕੀ ਕਰ ਗਏ ਹਾਂ। ਘਰੇ ਚਾਰ ਪੰਜ ਕਮਰਿਆਂ ਤੋ ਇਲਾਵਾ ਤਿੰਨ ਚਾਰ ਬਾਥਰੂਮ, ਟਾਇਲਟ, ਪੋੜੀਆਂ ਲਾਬੀ , ਡਰਾਇਗ ਰੂਮ ਤੇ ਪੂਜਾ ਰੂਮ ਵੀ ਹੈ। ਹਰ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੀ ਡਬਲ ਬੈਡ ਹੈ ਸਿਰਫ ਦੋ ਜਣਿਆ ਦੇ ਸੋਣ ਲਈ। ਘਰ ਵਿੱਚ ਪੱਖਾ, ਕੂਲਰ ਏ ਸੀ ਹੀਟਰ ਗੀਜਰ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ ਪਰ ਕੋਈ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਕਦੇ ਵੀ ਰਾਤ ਨਹੀ ਰੁੱਕਦਾ। ਰਾਤੀ ਦਸ ਗਿਆਰਾਂ ਵਜੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਭੱਜਣ ਦੀ ਕੋਸ੍ਹਿਸ਼  ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਆਇਆ ਗਿਆ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਘੱਟ ਤੇ ਮਹਿਮਾਨ ਬਨਣ ਦੀ ਕੋਸ੍ਹਿਸ਼  ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਸੀ ਵੀ ਬੱਸ ਇੱਕ ਡੰਗ ਰੋਟੀ ਖੁਆ ਕੇ ਅੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ। ਹਲਾਂਕਿ ਖਾਣ ਪੀਣ ਦਾ ਸਾਰਾ ਸਮਾਨ ਬਣਿਆ ਬਣਾਸ਼ਇਆ ਬਜਾਰ ਤੋ ਲਿਆਈਦਾ ਹੈ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਜੂਠੇ ਭਾਂਡਿਆ ਤੇ ਕਰਾਕਰੀ ਦੇ ਧੋਣ ਦਾ ਕੰਮ ਏਨਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੰਮ ਆਲੀ ਤੇ ਵੀ ਤਰਸ ਆਉਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਆਪਣੀ ਵੀ ਥਕਾਵਟ ਕਈ ਦਿਨ ਨਹੀ ਉੱਤਰਦੀ।
   ਉਹ ਸਮਾਂ ਵਧੀਆ ਸੀ ਜਦੋ ਘਰ ਛੋਟੇ ਤੇ ਕੱਚੇ ਸਨ ਪਰ ਰਿਸ਼ਤੇ ਪੱਕੇ ਤੇ ਦਿਲ ਸੱਚੇ ਸਨ। ਹੁਣ ਘਰ ਵੱਡੇ ਤੇ ਪੱਕੇ ਹਨ ਪਰ ਰਿਸ਼ਤੇ ਕੱਚੇ ਤੇ ਦਿਲ ਛੋਟੇ ਹਨ।
ਰਮੇਸ਼  ਸੇਠੀ ਬਾਦਲ
ਮੋ 98 766 27 233  

ਇੱਕ ਗੰਧਾਰੀ ਹੋਰ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਘੁੰਡ ਚੁਕਾਈ।

ਬਾਦਲ - ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਪੁੰਗਰਦੇ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਸ੍ਰੀ ਰਮੇਸ਼ ਸੇਠੀ ਬਾਦਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਇੱਕ ਗੰਧਾਰੀ ਹੋਰ ਦੀ  ਘੁੰਡ ਚੁਕਾਈ ਦੀ ਰਸਮ  ਪਿੰਡ ਬਾਦਲ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਜਗਦੀਸ਼ ਕੋਰ ਸਿੱਧੂ ਸਟੇਅ ਐਵਾਰਡੀ ਦੁਆਰਾ ਅਦਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗਹਿ ਤੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਪਿੰਸੀਪਲ ਮੈਡਮ ਸਿੱਧੂ, ਮੈਡਮ ਹਰਿੰਦਰ ਸੇਖੋਂ, ਅਜੀਤ ਕਪੂਰ, ਮੈਡਮ ਕੰਵਲਜੀਤ, ਮੈਡਮ ਰੀਤੂ ਨੰਦਾ ਤੇ ਮੈਡਮ ਸਿਮਰਜੀਤ ਕੋਰ ਨੇ ਚਰਚਾ ਚ ਡਾਗ ਲਿਆ।  ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਲੇਖਕ ਸ੍ਰੀ ਰਮੇਸ਼ ਸੇਠੀ ਬਾਦਲ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸਨ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕਹਾਣੀਆਂ ਜਿੱਥੇ ਮਰਦ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਪੀੜਾ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਓਥੇ ਕੁਝ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਜੋਕੇ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਦਰਪੇਸ਼ ਸੱਮਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।  

ਅੰਤਰਆਤਮਾ ਦੀ ਆਵਾਜ ਤੇ ਕੀਤੇ ਫੈਸਲੇ

ਮੇਰੇ ਪਾਪਾ ਜੀ ਆਪਣੀ ਮਾਲ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਨੋਕਰੀ ਦੋਰਾਨ ਮਾਲ ਪਟਵਾਰੀ, ਫੀਲਡ ਕਾਨੂੰਨਗੋ, ਸਦਰ ਕਾਨੂੰਨਗੋ ਤੇ ਨਾਇਬ ਤਹਿਸੀਲਦਾਰ ਜਿਹੇ ਉੱਚ ਆਹੁਦੇ ਤੇ ਰਹੇ। ਮਾਲ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਨੋਕਰੀ ਦੋਰਾਨ ਉਹਨਾ ਦਾ ਵਾਹ ਕਿਸਾਨਾ ਨਾਲ  ਪੈਂਦਾ ਸੀ । ਤੇ ਕਿਸਾਨਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਜਿਮੀਦਾਰ  ਤੇ ਬੇ ਜਮੀਨੇ ਕਾਸਤਕਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮਹਿਕਮਾਂ ਹੀ ਅਜਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਨਿੱਤ ਨਵੇ ਨਵੇ ਕਿੱਸੇ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਮਾਲ ਮਹਿਕਮੇ ਦੇ ਲੋਕ ਕਈ ਵਾਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗਲਤ ਤੇ ਧੱਕੇ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜੇ ਅਫਸਰ ਦੀ ਕਰਨੀ ਤੇ ਕਥਨੀ ਠੀਕ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਨਿਆਂ ਵੀ ਅਜੇਹਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬਹੁਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ  ਜਿੰਦਗੀ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਵੱਖ ਵੱਖ ਆਹੁਦਿਆਂ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਮੇਰੇ ਪਾਪਾ ਜੀ ਨੇ ਕੁਝ ਯਾਦਗਾਰੀ ਫੈਸਲੇ ਕੀਤੇ ਜਿਨਾ ਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਫਖਰ ਜਿਹਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 

ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਲਮ ਤੋਂ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਫੈਸਲੇ ਵੀ ਹੋਏ ਹੋਣ ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਗਰੀਬ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਹੀ ਵਿਗੜ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ।ਕਿਸੇ ਗਰੀਬ ਨਾਲ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਧੱਕਾ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ। ਪਰ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਵਾਰੀ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਵਾਹ ਲੱਗਦਾ ਉਹ ਗਹੀਬ ਦਾ ਭਲਾ ਹੀ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਹਾਂ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਕਿਸਾਨ ਨੂੰ ਬਖਸਦੇ ਵੀ ਨਹੀ ਸਨ। ਬਹੁਤੇ ਵਾਰੀ ਜਦੋ ਉਹ ਕਿਸੇ  ਗਰੀਬ ਕਿਸਾਨ ਦਾ ਕੰਮ ਬਿਨਾਂ ਚਾਹ ਪਾਣੀ ਲਏ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਤਾਂ ਉਸ ਨੁੰ ਯਕੀਨ ਹੀ ਨਾ ਹੁੰਦਾ । ਫਿਰ ਉਸ ਗਰੀਬ ਕਿਸਾਨ ਨੂੰ ਇਹ ਤਸੱਲੀ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਘੰਟਿਆ ਬੱਧੀ ਮਗਜ ਖਪਾਈ ਕਰਦੇ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਕੰਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਬੜਾ ਅਜੀਬ ਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਗਰੀਬ ਆਦਮੀ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੱਲ ਘਰ੍ਰ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪੈਸੇ ਬਿਨਾਂ ਉਸ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਹੀ ਨਹੀ।

ਜਦੋ ਉਹ ਫੀਲਡ ਕਾਨੂੰਨਗੋ ਸਨ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਨਿ±ਾਨਦੇਹੀ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨੀ ਸੀ। ਰਾਸਟਰੀ ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਤੇ ਦੋ ਕਿੱਲਿਆਂ ਦੀ ਕੋਠੀ ਤੇ ਡੇਢ ਸੋ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਮਾਲਿਕ ਸਰਦਾਰ ਦੀ ਜਮੀਨ ਚੋ ਕੁਝ ਕੁ ਕਨਾਲਾਂ ਕਿਸੇ ਬੇਜਮੀਨੇ ਹਰੀਜਨ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਸਨ। ਤੇ ਉਹ ਸਰਦਾਰ ਪਾਪਾ ਜੀ ਦਾ ਖਾ± ਦੋਸਤ ਵੀ ਸੀ। ਉਹ ਸਰਦਾਰ.......

ਪੁਸਤਕ "ਇਕ ਗੰਧਾਰੀ ਹੋਰ" ਦੀ ਘੁੰਡ ਚੁਕਾਈ....(ਰਮੇਸ਼ ਸੇਠੀ ਬਾਦਲ)

ਮੇਰੇ ਪਲੇਠੇ ਕਹਾਨੀ ਸੰਗ੍ਰੇਹ  "ਇਕ ਗੰਧਾਰੀ ਹੋਰ" ਦੀ ਘੁੰਡ ਚੁਕਾਈ ਦੀ ਰਸਮ ਜਲਦ ਹੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਸੂਝਵਾਨ ਪਾਠਕ ਫੋਨ ਤੇ ਆਪਣੀ ਕਾਪੀ ਬੁਕ ਕਰਵਾ ਸਕਦੇ ਹਨ . ਕਿਓਕੇ ਡਾਕ ਰਹੀ ਭੇਜਣ ਤੇ ਵੀ ਸਮਾ ਲਗ ਸਕਦਾ ਹੈ , ਕੁਝ ਦੋਸਤਾ ਨੇ ਖਾਸਕਰ ਜੋ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਬੇਠੇ ਹਨ ਮੇਰੇ ਬੇਂਕ ਦਾ ਖਾਤਾ ਨਮ੍ਬਰ ਮੰਗਿਆ ਹੈ . ਜਲਦੀ ਹੀ ਖਾਤਾ ਨੋ ਤੇ ਕੋਡ ਫੇਸ ਬੁਕ ਤੇ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾਂ। ਧੰਨਵਾਦ......!!

ਸੂਟ ਕਿਹੜਾ ਪਾਵਾਂ..... (ਵਿਅੰਗ)

“ਬਾਈ ਜੀ ਮੇਰੀ ਇੱਕ ਘਰਵਾਲੀ ਹੈ। ਵੈਸੇ ਤਾਂ ਸਭ ਦੀ ਇੱਕ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਾਂ ਮਾੜੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਹੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਹਨ ਪਰ ਇਕ ਸਮੱਸਿਆ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਕੀਤਾ ਹੈ।”, ਉਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਕਿਹਾ।  

“ਤੂੰ ਦੱਸ ਕਿਹੜੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ”, ਮੈਂ ਉਸ ਵੱਲ ਦਿਲਚਸਪੀ ਜਿਹੀ ਲੈ ਕੇ ਕਿਹਾ। ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਇਹ ਦੁਖਿਆਰਾ ਜੀਵ ਹੈ। ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਮੇਰੀ ਰਾਇ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਕੁਝ ਸੰਵਰ ਜਾਏ । 

“ਬਾਈ ਜੀ ਰੱਬ ਦਾ ਦਿੱਤਾ ਘਰ ਵਿਚ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਦੀ ਤੰਗੀ ਨਹੀਂ । ਬੱਸ.......

ਮੋਬਲੈਲ - ਇਕ ਪਰਾਬਲਮ......(ਵਿਅੰਗ)

“ਬਾਊ ਜੀ ਕਹਾਣੀ ਲਿਖ ਰਹੇ ਹੋ ?” ਆਉਂਦੇ ਨੇ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ।
“ਦਸੋ...”
“ਬਾਊ ਜੀ... ਮੇਰੀ ਇਕ ਪਰਾਬਲਮ ਹੈ।”
“ਹਾਂ...!  ਤੂੰ ਬੋਲ”, ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਤੇ ਹਥਲਾ ਪੈੱਨ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ । ਚਲੋ ਕੋਈ ਦੁਖਿਆਰਾ ਜੀਵ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਹਦਾ ਮਸਲਾ ਹੱਲ ਕਰੀਏ ।

“ਬਾਊ ਜੀ ਮੇਰੀ ਇਕ ਘਰਵਾਲੀ ਹੈ । ਘਰਵਾਲੀ ਤਾਂ ਖੈਰ ਸਭ ਦੀ ਇਕ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਿੰਤੂ ਮੇਰੀ ਪਰਾਬਲਮ ਜ਼ਰਾ ਗੰਭੀਰ ਹੈ।”,  ਤੇ ਉਹ ਬੈਠ ਗਿਆ।  “ਬਾਊ ਜੀ ਆਹ ਜਿਹੜਾ ਮੋਬਲੈਲ ਹੈ। ਇਹਦੇ ਬਿਨਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਵੇਂ ਸਰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਹੁਣ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਸਰਦਾ । ਜੀਹਨੂੰ ਦੇਖੋ, ਕੰਨ ਨਾਲ ਲਾਈ ਫਿਰਦਾ ਹੈ। ਕੀ ਬਾਬੇ, ਬੁੱਢੀਆਂ, ਮੁੰਡੇ, ਕੁੜੀਆਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਕੋਲ ਹੈ। ਕਈ ਤਾਂ ਵਿਚਾਰੇ ਕੰਨ ਨਾਲ ਲਾ ਕੇ ਮੋਢੇ ਤੇ ਰੱਖ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਧੌਣ ਟੇਢੀ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਨਾਲੇ ਮੋਟਰ ਸਾਈਕਲ ਚਲਾਉਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਨਾਲੇ ਗੱਲਾਂ ਮਾਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਬਈ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਧੌਣ ਜਰੂਰ ਟੇਢੀ ਹੋਜੂਗੀ । ਹੋਰ ਤਾਂ ਹੋਰ ਆਹ ਜਿਹੜੇ ਮਕੈਨਿਕ, ਮਿਸਤਰੀ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਬਿਜਲੀ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਪਲੰਬਰ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ । ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਸਾਹ ਲੈਣਾ ਨੀ ਮਿਲਦਾ। ਇਕ ਨਟ ਖੋਲਦੇ ਐ, ਘੰਟੀ ਵੱਜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਕੰਮ ਕੰਮ ਪੰਜ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਘੰਟਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਫੋਨ.......

ਹੇ ਮਾਂ ਜਾਂ ਹੇਮਾਂ.....(ਕਹਾਣੀ)

ਸੱਚੀਂ ਲਿਖਣ ਵਿਚ ਬੜਾ ਅਜੀਬ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਹੇ ਮਾਂ ਤੋਂ ਹੇਮਾਂ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਗਏ । ਮੈਂ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਹੀ ਸਮਝਦਾ ਸੀ। ਮਾਂ ਨਹੀਂ ਮਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਢਿੱਡ ਦੀ ਜੰਮੀ ਮੈੱ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਮੇਰਾ ਜੀਵਨ ਸੰਵਾਰ ਦਿੱਤਾ । ਪਰ ਮੇਰਾ ਇਹ ਸਪਨਾ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੇਮਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕੌਰ ਦੀ ਗ੍ਰਹਿਸਤੀ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਧੱਕ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਨਮੋਸ਼ੀ ਦਿੱਤੀ, ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਇਉਂ ਕੀਤਾ। ਮੇਰਾ ਘਰ ਬਾਰ ਵਸਾਉਣਾ ਤੁਹਾਡੀ ਡਿਊਟੀ ਸੀ ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕੀ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਕੱਢੀ ਤੇ ਪੁਰਾ ਵੱਸਿਆ ਵਸਾਇਆ ਘਰ ਬਾਰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ।
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿਚ ਬੇਲੋੜੀ ਦਖਲ ਅੰਦਾਜੀ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਮੇਰੇ ਹਰ ਮਸਲੇ ਵਿਚ ਤੁਹਾਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਹੀ ਚਲਦੀ ਰਹੀ। ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਸੀ। ਉਹ ਤਾਂ ਹਰ ਇੱਕ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਗਲਤ ਸ਼ਹਿ ਦੇ ਕੇ ਮੇਰੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਭੜਕਾਉਂਦੇ ਰਹੇ । ਮੇਰੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਸਮਝ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੀ ਮਾਣ ਮਰਿਆਦਾ ਉਲੰਘਦੇ ਰਹੇ।

ਤੁਹਾਡੀ ਦਖਲਅੰਦਾਜੀ ਮੇਰੇ ਪਰਿਵਾਰ  ਵਿਚ ਸਦਾ ਰਹੀ । ਤੁਹਾਡਾ ਲੜਕਾ ਅਕਸਰ ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਸਿਖਾਇਆ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਮੇਰੇ ਘਰੇ ਆਉਂਦਾ ਤੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਬੁਰਾ ਸਲੂਕ ਕਰਦਾ । ਮੈਂ ਚੁੱਪ ਰਿਹਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੇ........

ਮੇਰੇ ਨਾਨਕਿਆਂ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ‘ਚ.......

ਛੋਟੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਸੀ ਕਿ ਕਈ ਮਸਲਿਆਂ ਤੇ ਬਜੁਰਗ ਤੇ ਬੱਚੇ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਤੇ ਖੁਆਇਸ਼ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਅਜੀਬ ਲੱਗਦੀਆਂ ਪਰ ਇਹ ਇਕ ਅਟੱਲ ਸਚਾਈ ਹੈ। 

ਇਸ ਦਾ ਸਬੂਤ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਮਿਲਿਆ ਜਦ ਮੇਰੇ ਨਾਨਾ ਜੀ ਜੋਂ ਉਸ ਸਮੇਂ 105 ਕੁ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਸਨ ਤੇ ਮੰਜੇ ਤੋਂ ਬਹੁਤਾ ਹਿਲਜੁਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਨ ਸਕਦੇ । ਪੇਟ ਦੀ ਖਰਾਬੀ ਕਾਰਨ ਅਕਸਰ ਦਫਾ ਹਾਜਤ ਵੀ ਕਈ ਵਾਰੀ ਮੰਜੇ ਤੇ ਹੀ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਕ ਦਿਨ ਉਹ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਦਾ ਪੇਕਾ ਪਰਿਵਾਰ ‘ਬੀਬੀ ਆਖਦਾ ਸੀ, ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ  “ਬੀਬੀ ਮੇਰਾ ਪਕੌੜੇ ਖਾਣ ਨੂੰ ਦਿਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇ ਦੋ ਤਿੰਨ ਹੀ ਲਿਆ ਦੇ, ਮੈਨੂੰ ਪਕੌੜੇ ਖੁਆ ਦੇ ।' ਉਸ ਸਮੇ ਚਾਹੇ ਮੇਰੇ ਨਾਨਾ ਜੀ ਬਹੁਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਤੇ ਬੀਮਾਰ ਸਨ। ਬਚਣ ਦੀ ਬਹੁਤੀ ਆਸ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੇ ਪਿਉ ਦੀ ਇਸ ਖੁਹਾਇਸ਼ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕੌਲੀ ਵਿਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਵੇਸਣ ਘੋਲ ਕੇ ਆਲੂ ਪਿਆਜ਼  ਪਾ ਕੇ ਚਾਰ ਕੁ ਪਕੌੜੇ ਬਣਾ ਕੇ ਮੇਰੇ ਨਾਨਾ ਜੀ ਨੂੰ ਖੁਆ ਦਿੱਤੇ । ਉਸ ਸਮੇਂ ਪਕੌੜੇ ਖਾ ਕੇ.........

‘ਤੇ ਧੀ ਤੋਰ ਦਿੱਤੀ.........

ਗੁਰੂਦੁਆਰੇ ਵਿੱਚ ਵੜਦੇ ਹੀ ਬੜਾ ਅਜੀਬ ਜਿਹਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਇਆ । ਆਨੰਦ ਕਾਰਜ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਲੋਕ ਸ਼ਰਧਾ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਅਨੰਦ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਦੇਖ ਰਹੇ ਸਨ।  ਪਵਿੱਤਰ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀਆਂ ਰੀਤ ਰਿਵਾਜਾਂ ਨਾਲ ਕਾਰਜ ਸੰਪੰਨ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ। ਅਸੀਂ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ ਤੇ ਚੁੱਪਚਾਪ ਪਿੱਛੇ ਜਾ ਕੇ ਬੈਠ ਗਏ। ਸਾਨੂੰ ਏਥੇ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਾਣਦਾ।  ਨਾ ਲੜਕੇ ਵਾਲੇ ਨਾ ਲੜਕੀ ਵਾਲੇ । ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਮਿਲੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਤੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਸੀ। ਇਸੇ ਸ਼ਸੋਪੰਜ ਵਿੱਚ ਸੋਚਦੇ ਸੋਚਦੇ ਮੇਰੀ ਸੋਚ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿੱਛੇ ਲੈ ਗਈ, ਉਨ੍ਹੀ ਦਿਨੀਂ ਮੇਰੀ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ‘ਕੌੜਾ ਸੱਚਅ ਰੋਜਾਨਾ ਸਪੋਕਸਮੈਨ ਅਖਬਾਰ ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਸੀ।

“ਸਰ ਜੀ ਤੁਹਾਡੀ ਸਪੋਕਸ ਮੈਨ ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਕਹਾਣੀ “ਕੌੜਾ ਸੱਚ” ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਲੱਗੀ । ਫਰਾਮ ਦੀਪ। ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਐਸ. ਐਮ. ਐਸ. ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ । 

“ਸ਼ੁਕਰੀਆ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਕਰਦੇ ਹੋ? ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਟੀਚਰ ਹੋ ?”, ਮੈਂ ਉਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ।

“ਨਹੀਂ ਜੀ,  ਮੈਂ ਪੜ੍ਹਦੀ ਹਾਂ, ਟੀਚਰ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।”, ਇਹ ਜਵਾਬ ਆਇਆ।

“ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਲਿਖੋ ਕਿ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਉਂ ਅੱਛੀ ਲੱਗੀ ?”, ਮੈਂ ਫਿਰ ਮੈਸੈਜ ਰਾਹੀਂ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਇਕ ਲੇਖਕ ਦੀ ਇਹ ਜਾਨਣ ਦੀ  ਇੱਛਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪਾਠਕ ਉਸਨੂੰ ਕਿਉਂ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ'।

“ਅੱਜ ਤਾਂ ਲੇਟ ਹੋ ਗਈ ਹਾਂ, ਕੱਲ੍ਹ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕੋਮੈਂਟ ਭੇਜਾਂਗੀ”, ਮੈਨੂੰ ਜਵਾਬ ਮਿਲਿਆ । ਗੱਲ ਉਸ ਦੀ ਵੀ ਸਹੀ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ........

ਸੇਵ ਦ ਗਰਲ ਚਾਈਲਡ

                                       ਸੇਵ ਦ ਗਰਲ ਚਾਈਲਡ

         “ਮਾਸਟਰ ਜੀ ਵਧਾਈਆਂ ਹੋਣ ਤੁਸੀ ਦਾਦਾ ਬਣ ਗਏ। ਡਾਕਟਰ ਸਾਹਿਬਾਂ ਨੇ ਨੰਨੀ ਜਿਹੀ ਬੇਟੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।' ਨਰਸ ਨੇ ਆਕੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ। ਇਹ ਮੇਰੇ ਡਾਕਟਰ ਬੇਟੇ ਦਾ ਆਪਣਾ ਹੀ ਹਸਪਤਾਲ ਸੀ ਤੇ ਮੇਰੀ ਨੂੰਹ ਦਾ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਬੱਚਾ ਸੀ ਸਾਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਤੇ ਸਟਾਫ ਖੁ± ਸੀ। ਚਿਹਰਾ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਵੀ ਇੱਕ ਦਮ ਚਮਕ ਗਿਆ। ਪਰ ਪਤਾ ਨਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾਲ ਦੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦਮ ਫਿੱਕਾ ਜਿਹਾ ਪੈ ਗਿਆ। ਇਸ ਲਈ ਨਹੀ ਕਿ ਮੈਂ ਮੁੰਡੇ ਕੁੜੀ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ। ਨਹੀ ਹਰਗਿਜ ਵੀ ਨਹੀ। ਸਗੋਂ ਮੈਂ ਤਾਂ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੋ ਵੀ ਵੱਧ ਪਿਆਰੀਆਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ। “ਚਲੋ ਉਠੋ ਪੋਤੀ ਦੇਖ ਲਉ ਤੇ ਨਾਲੇ ਉਸ ਨੁੰ ਗੁੜਤੀ ਦੇ ਦਿਉ।' ਕਾਂਤਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ। ਪਰ ਮੈਥੋਂ ਉਠ ਹੀ ਨਾ ਹੋਇਆ। “ਗੁੜਤੀ ਤੂੰ ਹੀ ਦੇ ਦੇ।' ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ । ਹਲਾਂਕਿ ਮੇਰੀ ±ੁਰੂ ਤੋਂ ਇੱਛਾ ਸੀ ਕਿ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਗੁੜਤੀ ਬੀਜੀ ਕੋਲੋ ਦਿਵਾਉਣ ਦੀ। ਪਰ ਮੈਥੋਂ ਕਹਿ ਹੀ ਨਾ ਹੋਇਆ। “ਬੀਜੀ ਵਧਾਈਆਂ ਹੋਣ ਤੁਸੀ ਪੜਦਾਦੀ ਬਣ ਗਏ।' ਤੇ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਜਿਹੀਆਂ ਭਰ ਆਈਆਂ।
            ਮੇਰੀਆਂ ਚਾਰ ਭੂਆਂ ਸਨ। ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਥੋੜੀ ਜਿਹੀ ਤਨਖਾਹ ਨਾਲ ਘਰ ਵੀ ਚਲਾਇਆ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜ ਵੀ ਸਮੇਟੇ। ਦੋ ਦੇ ਤਾਂ ਅੋਲਾਦ ਵੀ ਨਹੀ ਹੋਈ ।ਬਾਕੀ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਖਿਰੀ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੰਭਾਲਦੇ ਰਹੇ। ਤੇ ਫਿਰ ਇਹ ਕੰਮ ਮੈੱ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ। ਤੇ ਬੁਢਾਪੇ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਹੀ ਉਹਨਾ ਦੇ ਦੇਖਰੇਖ ਕਰਦਾ। ਨਾ ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਚਾਚੇ ਤਾਏ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਫਿਕਰ ਕਰਦੇ। ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁਢਲੀਆਂ ਜਰੂਰਤਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨਾ ਹੀ ਮੇਰਾ ਧਰਮ ਬਣ ਗਿਆ। ਹਲਾਂਕਿ ਮੈਂ ਤਰਕ±ੀਲ ਸੋਚ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ ਤੇ ਘਰਦੇ ਮੈਨੂੰ ਨਾਸਤਿਕ ਹੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਮੇਰੀ ਸੋਚ ਅਨੁਸਾਰ ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਠੀਕ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਮੈਂ ਉਹੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਤੇ ਅੰਨੀ ਸਰਧਾ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਹੀ ਰੱਖਦਾ। ਮੰਦਿਰ, ਗੁਰਦਵਾਰੇ, ਡੇਰੇ ਵੀ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ ਤੇ ਰੀਸੋਰੀਸ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ  ਕਥਾ ਕਹਾਣੀ, ਕੀਰਤਨ ਜਾ ਸਤਿਸੰਗ ਸੁਨਣ ਤੋਂ ਵੀ ਪ੍ਰਹੇਜ ਨਹੀ। ਪਰ ±ਰਧਾ ਤਾਂ ±ਾਇਦ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਹੀ।
             ਪੋਤੀ ਨੂੰ ਮੈਂ ਦੇਖ  ਆਇਆ ।ਬੇਟਾ ਤੇ ਨੂੰਹ ਡਾਢੇ ਖੁ± ਸਨ। ਉਹਨਾ ਦੀ ਖੁ±ੀ ਹੀ ਸਾਡੀ ਖੁ±ੀ ਹੈ।  ±ਗਨ ਵੀ ਦੇ ਦਿੱਤਾ । ਉਥੇ ਮੈਂ ਉਪਰੀ ਜਿਹੀ ਹਾਸੀ ਹੱਸਿਆ ਵੀ। ਪਰ ਅੰਦਰੋਂ ਖੁ±ੀ ਨਹੀ ਆਈ। ਗੋਰੀ ਨਿਛੋਹ ਪੋਤੀ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਤੇ ਹੀ ਗਈ ਸੀ। ਬਾਰਬੀ ਡੋਲ ਲੱਗਦੀ ਸੀ। ਸੋਹਣੀ ਵੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਲੱਗੇ ਆਖਿਰ ਆਪਣਾ ਅੰ± ਸੀ। ਆਪਣਾ ਖੂਨ ਸੀ ਤੇ ਘਰ ਦੀ ਕਿਰਨ ਸੀ। ਸਾਰੇ ਕਮਰੇ ਚ ਖੂਬ ਜੋਰ ਜੋਰ ਦੀ ਹੱਸ ਰਹੇ ਸੀ। ਪੋਤੀ ਦਾ ਸੁਣਦੇ ਸਾਰ ਹੀ  ਛੋਟਾ ਵੀ ਆ ਗਿਆ ਮੇਰੀ ਸਾਲੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ।ਹਰ ਸੁੱਖ ਦੁੱਖ ਤੇ ਇਹ ਦੋਨੋ ਜੀ ਹੀ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ। ਦੋਨਾ ਭੈਣਾਂ ਦਾ ਆਪਸ ਚ ਪਿਆਰ ਬਹੁਤ ਹੈ । ਮੇਰੀ ਇਸ ਨਾਲ ਹੀ ਜਿਆਦਾ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਨੂੰਹ ਦੇ ਪੇਕੇ ਦੂਰ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਫੋਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ±ਾਮ ਤੱਕ ਮਸਾਂ ਪਹੁੰਚਣਗੇ। ਸੱਤ ਅੱਠ ਘੰਟਿਆ ਦਾ ਸਫਰ ਹੈ। ਫੋਨ ਤਾਂ ਬਾਕੀ ਭੈਣ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਪਰ ਸਭ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਹੀ ਆਉਣਗੇ। ਕਈ ਤਾਂ ਫੋਨ ਤੇ ਹੀ ਹੂ ਹੈਲੋ ਕਰ ਲੈਣ ਗੇ। ਪੋਤੀ ਦੀ ਭੂਆ ਯਾਨਿ ਕੇ ਮੇਰੀ ਬੇਟੀ ਨੂੰ ਵੀ ਫੋਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਤੇ ਉਹ ਹੱਸ ਕੇ ਕਹਿੰਦੀ “ਡੈਡੀ ਜੀ ਮੇਰੀ ±ਰੀਕ ਆ ਗਈ। ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਕਿਨ੍ਹੇ ਪੁਛਣਾ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਕਦਰ ਹੁਣ ਘੱਟ ਜੂਗੀ। ' “ਨਹੀ ਬੇਟਾ ਹਰ ਇੱਕ ਦੀ ਆਪਣੀ ਆਪਣੀ ਕਦਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤੇਰੀ ਭੂਆ ਜੀ ਨੇ ਵੀ ਇਉਂ ਹੀ ਕਿਹਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਤੇਰੇ ਜਨਮ ਤੇ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਫੋਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। 'ਮੈa ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ। 
                ਗੱਲ ਉਸਦੀ ਸੋਲਾਂ ਆਨੇ ਸੱਚੀ ਸੀ। ਸਿਆਣੇ ਆਖਦੇ ਹਨ “ਧੀ ਜੰਮੀ ਭੈਣ ਵਿਸਰੀ ਤੇ ਭੂਆ ਕਿਦ੍ਹੇ ਯਾਦ। ' ਭੈਣ ਦਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਹੱਥੀ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਹਰ ਤਿੱਥ ਤਿਉਹਾਰ ਤੇ ਮੈਂ ਹੀ ਭੈਣ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ। ਨਾ ਕਦੇ ਨਿੱਕੇ ਨੇ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਵਿਚਾਲੜੇ ਨੇ ਕਦੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵੀਰ ਜੀ ਇਸ ਵਾਰ ਅਸੀ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ। ਮਾਂ ਪਿਉ ਮੇਰੇ ਚੁਲ੍ਹੇ ਤੇ ਸੀ ਤੇ ਭੈਣ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਮੇਰੇ ਪੇਟੇ ਪੈ ਗਈ। ਜੀਜੇ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਕੁਝ ਠੀਕ ਨਹੀ ਹੈਗਾ । ਹਰ ਨਿੱਕੀ ਨਿੱਕੀ ਗੱਲ ਨੁੰ ਲੈ ਕੇ ਤਿੰਗੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫਿਰ ਅਵਾ ਤਵਾ ਬੋਲਦਾ ਹੈ। ਬੋਲਣ ਵੇਲੇ ਭੋਰਾ ਨਹੀ ਸੋਚਦਾ ਕਿ ਇਹ ਕੱਚ ਵਰਗੇ ਨਾਜੁਕ ਰਿ±ਤੇ ਹਨ ਤੇ ਕੋੜੀ ਜੁਬਾਨ ਦੇ ਫੱਟ ਸਹਿ ਨਹੀ ਸਕਦੇ। ਇੱਕ ਦੋ ਵਾਰੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਸਾਡਾ ਦਿੱਤਾ ਸਮਾਨ ਹੀ ਨਹੀ ਮੋੜਿਆ ਸਗੋਂ ਸਾਨੂੰ ਵੀ ਘਰੇ ਗਿਆ ਨੂੰ ਬੇਇਜੱਤ ਕੀਤਾ। ਬੀਜੀ ਦੀ ਵੀ ਭੋਰਾ ਸੰਗ ±ਰਮ ਨਹੀ ਕੀਤੀ। ਸਾਨੂੰ ਵੀ ਮੁਸਟੰਡੇ ਤੇ ਨਾ ਜਾਣੇ ਕੀ ਕੁ± ਕਿਹਾ। ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਪਿਆਈ ਚਾਹ ਦੇ ਕੱਪ ਦਾ ਮਿਹਣਾ ਵੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਐਨੀ ਬੇਜਿੱਤੀ ਸਿਰਫ ਇਸ ਲਈ ਹੀ ਸਹੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਮੇਰੀ ਭੈਣ  ਦਾ ਘਰ ਸੀ। ਪਰ ਮੇਰੀ ਭੈਣ ਵੀ ਤੇ ਕਿਸੇ ਗੱਲੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀ। ਉਹ ਵੀ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਹੀ  ਬੋਲਦੀ ਹੈ। ਤੇ ਘਰੇ ਚੋਵੀ ਘੰਟੇ ਕਲੇ± ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ । ਬੀਜੀ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਦੀ ਵਂ੍ਹਾ ਵੀ ਇਹ ਕਲੇ± ਤੇ ਬੇਚੈਨੀ ਹੀ ਹੈ। ਹਰ ਤਿੱਥ ਤਿਉਹਾਰ ਦਿਵਾਲੀ, ਲੋਹੜੀ, ਹਾੜ ਨਿਮਾਣੀ ਤੇ ਰੱਖੜੀ ਨੂੰ ਆਉਂਦੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਡਰ ਲੱਗਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੇ।
              ਬੇਟਾ ਡਾਕਟਰ ਹੈ ਤੇ ਨੂੰਹ ਵੀ। ਮਾਡਰਨ ਖਿਆਲ ਹਨ। ਸੁਸਾਇਟੀ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਮੁੰਡੇ ਤੇ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਪਰਿਵਾਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਮਾਂ ਪਿਓ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਐ± ਕੀਤੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਦਾ ਦੁੱਖ ਨਹੀ ਦੇਖਿਆ। ਗਰੀਬੀ ਤੇ ਤੰਗੀ ਤੁਰ±ੀ ਨਹੀ ਦੇਖੀ। ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਤਰਾਂ ਦੋਨੇ ਭੈਣ ਭਰਾ ਰਹੇ ਹਨ ।ਕਦੇ ਗੁੱਸੇ ਗਿਲੇ ਨਹੀ ਹੋਏ। ਬਸ ਹੋਸਟਲਾਂ ਚ ਰਹਿੰਦੇ ਕਦੇ ਸਬੱਬ ਨਾਲ ਹੀ ਘਰੇ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ। ਪੜ੍ਹਾਈ ਮੁਕੰਮਲ ਹੁੰਦੇ ਸਾਰ ਹੀ ਮੈਂ ਧੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲੀ ਗਈ ਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਪੜ੍ਰਦੇ ਹੋਏ ਹੀ ਬੇਟੇ ਨੇ ਨਾਲ ਹੀ ਐਮ ਡੀ ਕਰਦੀ ਆਪਣੀ ਕਲਾਸ ਫੈਲੋ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਸਹੁਰੇ ਦੂਰ ਹਨ ਕਦੇ ਕਦੇ ਹੀ ਜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਬੇਟੇ ਤੇ। ਤਾਂ ਫਿਰ ਇਸ ਨੂੰ ਰਿ±ਤੇਦਾਰੀਆਂ ਤੇ ਭੈਣ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਗਿਲਿਆਂ ±ਿਕਵੇ ±ਿਕਾਇਤਾ ਦਾ ਕੀ ਪਤਾ। ਬੇਟੀ ਦੇ ਹੋਣ ਦੀ ਖੁ±ੀ ਤਾਂ ਮਨਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਅਜੇ ਦੁਨਿਆਦਾਰੀ ਤੋ ਕੋਹਾਂ ਦੂਰ ਹੈ। ਸਟਾਫ ਨੂੰ ਤੇ ਜਾਣ ਪਹਿਚਾਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਠਾਈ ਤੇ ਮੇਵੇ ਵੰਡ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਚਲੋ ਇਹ ਸਭ ਇਸਦੇ ਭਾਗ ਹਨ।
          ਮੇਰੇ ਇੱਕੋ ਹੀ ਬੇਟੀ ਹੈ ।ਬਹੁਤ ਮੁ±ਿਕਲ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਅੱਠ ਸਾਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਚ ਰਹੀ। ਪਾਣੀ ਦੀ ਤਰਾਂ ਪੈਸਾ ਵਹਾਇਆ। ਇੱਛਾ ਸੀ ਕਿ ਬੇਟੀ ਵੀ ਡਾਕਟਰ ਬਣੇ ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਨੇ ਸਾਥ ਨਹੀ ਦਿੱਤਾ। ਚਲੋ ਫਿਰ ਵੀ ਚੰਗਾ ਪੜ੍ਹ ਗਈ। ਤੇ ਚੰਗੇ ਘਰੇ ਇਸਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋ ਗਿਆ। ਪਰ ਮਾੜੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੋਈ ਕਿ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਬਾਦ ਹੀ ਇਸ ਦਾ ਸਹੁਰਾ ਗੁਜਰ ਗਿਆ। ਇਹ ਦੋਨੋ ਜੀਅ ਤਾਂ ਅਜੇ ਬੱਚੇ ਹੀ ਸਨ ਤੇ ਘਰ ਦਾ ਬੋਝ ਇਹਨਾਂ ਤੇ ਆ ਗਿਆ। ਇਹਨਾ ਦੇ ਤਾ ਅਜੇ ਹੱਸਣ ਖੇਡਣ ਦੇ ਦਿਨ ਸਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦੇ ਫਰਜ ਫਿਰ ਮੇਰੀ ਝੋਲੀ ਆਣ ਪਏ। ਚਾਹੇ ਰੱਬ ਦਾ ਦਿੱਤਾ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ ਪਰ ਬਜੁਰਗਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਤਾਂ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੀ ਹੈ। 
          ±ਾਮ ਨੂੰ ਕੁੜਮਾਂ ਨੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਣਾ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੀ ਦੋਹਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਬਹੁਤ ਖੁ± ਹੋਣਗੇ। ਮਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਕੇ ਧੀ ਦੀ ਖੁ±ੀ ਵੀ ਦੂਣੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਉਹ ਸਾਡੀ ਗੋਤ ਵਿੱਚੋ ਨਹੀ ਹਨ। ਉਹਨਾ ਦੇ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ ਵੱਖਰੇ ਹਨ।ਬੋਲੀ ਦਾ ਵੀ ਫਰਕ ਹੈ। ਤੇ ਖਾਣ ਪਾਣ ਦਾ ਵੀ। ਬਾਕੀ ਮਾਣ ਸਨਮਾਨ ਤਾਂ ਕਰਨਾਂ ਹੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਚਲੋ ਮੁੰਡਾ ਕੀ ਤੇ ਕੁੜੀ ਕੀ ?ਸਭ ਉਸੇ ਪਰਮਾਤਮਾਂ ਦੀ ਦੇਣ ਹੈ। ਲੋਕੀ ਅਕਸਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਮੈਂ ਤਾਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਹੈ ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਹੀ ਅੰ± ਹੈ। ਕਾਂਤਾ ਨੇ ਗੁੜਤੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਬੀਜੀ ਵੀ ਨਾਲ ਹੀ ਖੜੇ ਸਨ । 
        ਕਾਂਤਾ ਨੇ ਕੰਮ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਨਰਸ ਨੂੰ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਤਾਂ ਨਿੰਮ ਬੰਨਣ ਨੂੰ ਵੀ ਤਿਆਰ ਸੀ। ਪਰ ਮੇਰੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਪੋਤੀ ਹੀ ਨਹੀ, ਮੇਰੀਆਂ ਚਾਰੇ ਭੂਆਂ , ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਭੈਣ, ਇੰਕਲੋਤੀ ਧੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਦਾਮਿਣੀ, ਸਟੋਵ ਫੱਟਣ ਨਾਲ ਮਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਲੱਖਾਂ ਧੀਆਂ, ਜਬਰ ਦਾ ±ਿਕਾਰ ਹਜਾਰਾਂ ਭੈਣਾ ਤੇ ਇ±ਕ ਚ ਅੰਨੀਆਂ ਉਹ ਸੈਕੜੇ ਧੀਆਂ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਵੀ ਘੁੰਮ ਰਹੀ ਸੀ ਜੋ ਮਾਂ ਪਿਓ ਦੀ ਚਿੱਟੀ ਪੱਗ ਨੂੰ ਦਾਗ ਲਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਫੁਫੱੜਾਂ, ਭਣੋਈਆਂ, ਜਵਾਈਆਂ ਦੇ ਹੁਦਰੇਪਣ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਮੂਹਰੇ ਸਨ। ਪੋਤੀ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਖੁ±ੀ ਤੇ ਚਾਅ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ  ਵੱਧ ਰਹੀਆਂ ਜੁੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਦਾ ਬੋਝ ਵੀ ਨਜਰ ਆਉਂਦਾ ਸੀ ਤੇ ਮੈਂ ਇੱਕ ਦਮ ਹਸਤ=ਪਤਾਲ ਚ ਲੱਗਿਆ ਸੇਵ ਦ ਗਰਲ ਚਾਈਲਡ ਦਾ ਬੋਰਡ ਪੱਟ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।ਪਤਾ ਨਹੀ ਕਿਉਂ?  ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕੰਨਿਆ ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਰੋਕਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਜਿਉਂਦੀਆਂ ਕੰਸ਼ਨਿਆ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣਾ ਜਿਆਦਾ ਜਰੂਰੀ ਹੈ। ਤੇ ਮੈਂ ਹਸਪਤਾਲ ਚੋ ਬਾਹਰ ਨਿੱਕਲ  ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।
ਰਮੇਸ ਸੇਠੀ ਬਾਦਲ
ਮੋ 98 766 27233    

ਹੰਝੂਆਂ ਦਾ ਹੜ੍ਹ

                                                             ਹੰਝੂਆਂ ਦਾ ਹੜ੍ਹ

    “ਭਾਬੀ ਜੀ ਦੱਸੋ ਤਾਂ ਸਹੀ।ਕੀ ਮੈਂਥੋ  ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਹੋਗੀ?' ਮੈਂ ਭਾਬੀ ਜੀ ਨੂੰ ਬਾਰ ਬਾਰ ਪੁੱਛਦੀ ਹਾਂ ਪਰ ਭਾਬੀ ਜੀ ਹਰ ਵਾਰ ਹੱਸ ਕੇ ਟਾਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਛੋਟੀ ਭਾਬੀ ਵੱਲ ਦੇਖ ਕੇ ਹੋਰ ਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਾਸੀ ਹੱਸਦੇ ਹਨ। ਅਸੀ ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਭਾਬੀ ਜੀ ਕੇ ਉਪਰਲੀ ਮੰਜਿਲ ਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਚ ਵੱਡੇ ਭਾਬੀ ਜੀ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ, ਛੋਟੇ ਭਾਬੀ ਜੀ ਤੇ ਮਾਤਾ ਤੇ ਬਾਊ ਜੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।  ਬੱਚੇ ਚਾਰੇ ਹੀ ਬਾਹਰ ਹੋਸਟਲਾਂ ਚ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਲਈ ਤਾਂ ਅਸੀ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਤਰਾਂ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਰੱਬ ਦਾ ਦਿੱਤਾ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ। ਬਾਊ ਜੀ ਇੱਕ  ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਅਫਸਰ ਹਨ। ਵੱਡੇ ਭਾਈ ਸਾਬ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹਨ ਤੇ ਛੋਟੇ ਭਾਈ ਸਾਬ ਦਾ ਚੰਗਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਹੈ। ਵੱਡੇ ਭਾਬੀ ਜੀ ਚਾਹੇ ਐਮ ਏ ਬੀ ਐਡ ਹਨ ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਨੋਕਰੀ ਨਹੀ ਕਰਵਾਈ। ਪਰ ਛੋਟੇ ਭਾਬੀ ਜੀ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਹੀ ਬੀਮਾਂ ਕੰਪਨੀ ਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਸੋ ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੀ 2 ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਖੁਸ ਹੈ। 
             ਸਾਡੇ ਬੱਚੇ ਜਿਆਦਾਤਰ ਥੱਲੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ। ਕਦੇ ਭਾਈ ਸਾਬ ਖਿਡਾਉਂਦੇ ਤੇ ਕਦੇ ਵੱਡੇ ਬਾਊ ਜੀ। ਮਾਤਾ ਜੀ ਤਾਂ ਅਕਸਰ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲੇ ਬੁਲਾ ਲੈਂਦੇ। ਘੰਟਿਆ ਬੱਧੀ ਇਹਨਾ ਨਾਲ ਹੀ ਹੱਸਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮਾਤਾ ਜੀ ਕੁਸ ਵੀ ਖਾਣ ਨਿੱਕੜੀ ਨੂੰ ਨਾਲ ਹੀ ਖਵਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵੀ ਐਡੀ ਢੀਠ ਹੈ ਅਖੇ ਮੈਂ ਮਾਤਾ ਨਾਲ ਹੀ ਖਾਊਂ। ਮੈਂ ਕਈ ਵਾਰੀ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ ਪਰ ਕੀ ਕਰਾਂ ਵੱਡੇ ਭਾਬੀ ਜੀ ਮੈਨੂੰ ਝਿੜਕ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਵੀ ਚਮਚ ਪਕੜਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕਦੇ ਆਦੀ ਥੱਲੇ ਨਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਆਵਾਜ ਮਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਬੱਚੇ ਜੇ ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜਿੱਦ ਕਰਨ ਤਾਂ ਭਾਈ ਸਾਬ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਹੀ ਪੱਖ ਪੂਰਦੇ ਹਨ। ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਜਿੱਦ ਝੱਟ ਪੂਰੀ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਭਾਬੀ ਜੀ ਜੋ ਵੀ ਥੱਲੇ ਖਾਣ ਨੂੰ ਬਣਿਆ ਹੋਵੇ ਉਪਰ ਆਕੇ ਆਪ ਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਖੇ ਇਸ ਬਹਾਨੇ ਮੇਰੇ ਗੋਡੇ ਚਲਦੇ ਰਹਿਣ ਗੇ।
   ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਹੀ ਇਹ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਘੁੱਲ ਮਿਲ ਗਏ। ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਦੇਵ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸਹਾਰਾ ਸੀ। ਇਹ ਵੀ ਆਪਣੀ ,ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੀ, ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੀ, ਹਰ ਗੱਲ ਭਾਈ ਸਾਬ ਨਾਲ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਸੀ । ਭਾਈ ਸਾਬ ਵੀ  ਹਮੇਸਾ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਹੀ ਸਮਝਦੇ। ਸਾਡੀ ਕਦੇ ਵੀ ਮਕਾਨ ਮਾਲਿਕ ਤੇ ਕਿਰਾਏਦਾਰਾ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਨਹੀ ਸੀ। ਸਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਘਰਾਂ ਦੇ ਰਿਸਤੇਦਾਰ ਵੀ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਸਨ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਜਦੋਂ ਅਸੀ ਘਰ ਨਾ ਹੁੰਦੇ ਕਿਤੇ ਬਾਹਰ ਗਏ ਹੁੰਦੇ ਤੇ ਪਿੱਛੋ ਕੋਈ ਆਇਆ ਗਿਆ ਆ ਾਂਂਦਾ ਤਾਂ ਭਾਬੀ ਜੀ ਆਪੇ ਹੀ ਚਾਹ ਪਾਣੀ ਪਿਲਾ ਦਿੰਦੇ। ਜੇ ਮੈਂ ਕਦੇ ਪੇਕੇ ਵੀ ਚਾਰ ਦਿਨ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਰੋਟੀ ਟੁੱਕ ਦਾ ਭੋਰਾ ਫਿਕਰ ਨਹੀ ਸੀ ਹੁੰਦਾ।
   ±ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਮੈਂ ਕਿਰਾਇਆ ਵੱਡੇ ਭਾਬੀ ਜੀ ਨੁੰ ਫੜਾ ਦਿੰਦੀ ਸੀ ਤੇ ਭਾਬੀ ਜੀ ਅੱਗੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਨੂੰ। ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਕਿਰਾਇਆ ਮਾਤਾ ਜੀ ਕੋਲੇ ਹੀ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਹੀ ਆਪਣੀ ਮਰਜੀ ਨਾਲ ਵਰਤਦੇ ਸਨ। ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਲੈਣਾ ਕੋਈ ਤਿੱਥ ਤਿਉਹਾਰ ਪੁੰਨ ਦਾਨ ਸਭ ਮਾਤਾ ਜੀ ਆਪਣੇ ਪੈਸਿਆਂ ਤੋਂ ਹੀ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਘਰ ਦਾ ਮਸਲਾ ਸੀ ।ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਕੋਲੋ ਪੈਸੇ ਨਹੀ ਸਨ ਮੰਗਣੇ ਪੈਂਦੇ।ਅਸੀ ਸੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਬਸ ਚਾਰ ਹਜਾਰ ਹੀ ਦਿੰਦੇ ਸੀ। ਕਿਰਾਇਆ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਦੋ ਵਾਰ ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਦੇਵ ਨੇ ਆਖਿਆ ਵੀ ਪਰ ਭਾਬੀ ਜੀ ਨੇ ਮਨ੍ਹਾਂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਮੈਂ ਪਿੱਛਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਨੋਟ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਭਾਬੀ ਜੀ ਚੁੱਪ ਜਿਹੇ ਹਨ ਪਤਾ ਨਹੀ ਕਿਉਂ।
   ਹੋਇਆ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਪੇਕੇ ਚਲੀ ਗਈ ਤੇ ਤਿੰਨ ਚਾਰ ਤਰੀਕ ਨੂੰ ਵਾਪਿਸ ਆਈ ਤੇ ਫਿਰ ਭਾਬੀ ਜੀ ਬਿਆਸ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੰਦਰਾਂ ਤਰੀਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਆਉਣਾ ਸੀ। ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਰੋਜ ਪੁੱਛਦੇ ਕਿ ਕਿਰਾਇਆ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਨਹੀ ? ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਡਾ ਅਸੂਲ ਹੀ ਸੀ ਕਿ ਕਿਰਾਇਆ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਐਡਵਾਂਸ ਹੀ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਉਹ ਵੀ ਬਸ ਦੋ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕ ਨੂੰ। ਇਸ ਬਾਰ ਗਿਆਰਾਂ ਤਰੀਕ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਤਾਂ ±ਰਮ ਜਿਹੀ ਆਉਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਚਾਹੇ ਪੈਸੇ ਤਾਂ ਪਹਿਲੀ ਤਰੀਕ ਦੇ ਹੀ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਪਏ ਸਨ। ਬਸ ਭਾਬੀ ਜੀ ਨਾਲ ਮੇਲ ਹੀ ਨਹੀ ਹੋਇਆ। ਬਾਰਾਂ ਤਰੀਕ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ ਹੀ ਮੈਂ ਪੈਸੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਨੁੰ ਪਤਾ ਹੀ ਸੀ ਕਿ ਪੈਸੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਕੋਲ ਹੀ ਜਾਣੇ ਹਨ। ਪੈਸੇ ਦੇ ਕੇ ਮੈਂ ਫਾਰਿਗ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਜਦੋਂ ਭਾਬੀ ਜੀ ਆਏ ਤਾਂ ਮੈਂ ਗੱਲਾਂ ਗੱਲਾਂ ਚ ਭਾਬੀ ਜੀ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਂ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਭਾਬੀ ਜੀ ਦਾ ਰੰਗ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਫਿੱਕਾ ਪੈ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਵੀ ਗਲਤ ਨਹੀ ਸੀ ।ਇਹ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਭੋਰਾ ਵੀ ±ੱਕ ਨਹੀ ਸੀ ਕਿ ਪੈਸੇ ਗਲਤ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ ਹੋਣ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਤਾਂ ਗੱਲ ਚੋੜੀ ਚਿੱਟੀ ਸੀ ਕਿ ਕਿਰਾਇਆ ਮਾਤਾ ਜੀ ਕੋਲ ਹੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
             ਇਹ ਵੀ ਨਹੀ ਸੀ ਕਿ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਕੋਈ ਗੱਲ ਮੈਂਥੋ ਲੁਕੀ ਹੋਈ ਸੀ । ਮਾਤਾ ਜੀ ਵੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਸੀ। ਵੱਡੇ ਤੇ ਛੋਟੇ ਭਾਬੀ ਜੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੁੱਲੇ ਸਨ। ਮੈਂ ਵੀ ਘਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਝੋਰੇ ਝੋਖੇ ਤੰਗੀਆਂ ਤੁਰਸੀਆਂ ਬਾਰੇ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਕੇ ਮਨ ਹੋਲਾ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਸੀ। ਦੋ ਕੁੜੀਆਂ ਤੇ ਦੋ ਮੁੰਡੇ ਛੇ ਜੀਆਂ ਦਾ ਸਾਡਾ ਪਰਿਵਾਰ ਤੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਨੋਕਰੀ । ਗੁਜਾਰਾ ਹੋ ਹੀ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਕਿਰਸ ਤਾਂ ਕਰਨੀ ਹੀ ਪੈਂਦੀ ਸੀ। ਬਾਕੀ ਮੋਬਾਇਲਾਂ, ਗੈਂਸ ਸਿੰਲਡਰਾਂ ਦੇ ਖਰਚੇ ਬਿਜਲੀ ਪਾਣੀ ਦੇ ਬਿੱਲ ਤੇ ਆਹ ਚਾਰ ਚਾਰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਪੜਾਈ ਦੇ ਖਰਚੇ ਤੇ ਉੱਤੋ ਆਪਣਾ ਮਕਾਨ ਵੀ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਟੈਂਸਨ ਦਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੀ ਸੀ ਤੇ ਉਤੋਂ  ਭਾਬੀ  ਆਲੀ ਗੱਲ। ਹਾਂ   ਇਸ ਘਰ ਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਹੋਰ ਫਿਕਰ ਨਹੀ ਸੀ। ਪੂਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਜੋ ਮਿਲਿਆ ਸੀ ਮੈਨੂੰ।  
           “ਤੂੰ ਬਹੁਤਾ ਫਿਕਰ ਨਾ ਕਰਿਆ ਕਰ। ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਦੱਸਿਆ ਕਰ , ਵਿਚਾਰੀ ਦਿਲ ਨੂੰ ਲਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਧੀਆਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਝੱਲੇ ਨਹੀ ਜਾਂਦੇ ਮਾਂਵਾਂ ਤੋਂ '। ਮਾਤਾ ਜੀ ਅਕਸਰ ਮੈਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦੇ। “ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕਰ ਲਿਆ ਕਰ ਮਨ ਹੋਲਾ । ਮੈਂ ਵੀ ਤੇ ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਸਮਾਨ ਹੀ ਹਾਂ। ' ਮਾਤਾ ਜੀ ਦੀਆਂ ਇਹਨਾਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਹੋਸਲਾ ਮਿਲਦਾ। ਭਾਬੀ ਜੀ ਵੀ ਆਨੀ ਬਹਾਨੀ ਮੇਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੇ। ਕਈ ਅਜੇਹੀਆਂ ਚੀਜਾਂ ਜੋ ਮੇਰੇ ਕੰਮ ਆ ਸਕਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਮੈਨੂੰ ਬਹਾਨੇ ਜਿਹੇ ਨਾਲ ਦੇ ਦਿੰਦੇ ਪਰ ਉਹ ਦਿੰਦੇ ਇਸ ਤਰਾਂ ਕਿ ਮੇਰੇ ਵਕਾਰ ਨੂੰ ਠੇਸ ਨਾ ਪਹੁੰਚੇ। ਜਦੋਂ ਮਾਤਾ ਦੀ ਧੀ ਰੱਖੜੀ ਤੇ ਆਉਂਦੀ ਤਾਂ ਉਹ ਆਦੀ ਦੇ ਰੱਖੜੀ ਜਰੂਰ ਬੰਨਦੇ ਨਾਲੇ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਗਿਫਟ ਵੀ ਦਿੰਦੇ ਹਰ ਸਾਲ। 
            ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਾ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਸੀ ਵੱਡੀ ਭਾਬੀ ਦੀ ਗੱਲ  ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ। ਪਤਾ ਨਹੀ ਇਹ ਮੇਰਾ ਵਹਿਮ ਸੀ ਜਾਂ ਸੱਚੀ ਕੋਈ ਗੱਲ ਸੀ । ਪਰ ਭਾਬੀ ਜੀ ਹਰ ਬਾਰ ਹੱਸ ਕੇ ਟਾਲ ਦਿੰਦੇ। ਮੈਂ ਇਹਨਾ ਨਾਲ ਵੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਕੋਈ ਖਾ± ਤਵੱਜੋ ਨਹੀ ਦਿੱਤੀ। ਆਖਿਰ ਮੈਂ ਛੋਟੀ ਭਾਬੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ। ਚਾਹੇ ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਐਨੇ ਖੁਲ੍ਹੇ ਨਹੀ ਸਨ। ਪਰ ਮੈਂ ਵੀ ਮਜਬੂਰ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੀ ਗੱਲ ਕਿਸੇ ਬੰਨੇ ਨਾ ਲਾਈ। ਜਦੋਂ ਅਗਲਾ “ਕੋਈ ਗੱਲ' ਨਹੀ ਆਖ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਬੰਦਾ ਦੁਹਰਾ ਕੇ ਕੀ ਪੁੱਛੇ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਬੋਲਦੀਆਂ ਸਨ। ਤੇ ਮੈਂ ਗੱਲ ਪਕੜਦੀ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਨਾ ਆਉਂਦੀ ਤੇ ਭੈੜੇ ਭੈੜੇ ਖਿਆਲ ਆਉਂਦੇ।ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਕਿਤੇ ਇਹ ਮਕਾਨ ਖਾਲੀ ਕਰਨ ਦਾ ਹੀ ਨਾ ਕਹਿ ਦੇਣ। 
             ਆਖਿਰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਮੈਂ ਰੋ ਪਈ ਛੋਟੀ ਭਾਬੀ ਜੀ ਕੋਲ। ਤੇ ਮੈਂ ਆਦੀ ਦੀ ਸੋਂਹੁੰ ਪਾ ਦਿੱਤੀ । ਤੇ ਭਾਬੀ ਜੀ ਨੇ ਮੇਰੇ ਮੂੰਹ ਤੇ ਹੱਥ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਭਾਬੀ ਜੀ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਚੋ ਹੰਝੂ ਪਰਲ ਪਰਲ ਡਿੱਗਣ ਲੱਗੇ। “ਖਬਰਦਾਰ ਜੇ ਅੱਗੇ ਤੋਂ ਆਦੀ ਦੀ ਸੌਂਹੁੰ ਪਾਈ ਤਾਂ। ' ਉਹ ਤਾਂ ਆਦੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਬੇਟਾ ਹੀ ਆਖਦੇ ਸਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਧੀਆਂ ਹੀ ਸਨ। “ਸੁਮਨ ਮੈਂ ਮਜਬੂਰ ਹਾਂ ਮੈਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਨਹੀ ਬੋਲ ਸਕਦੀ। ਮੈਨੂੰ ਵੱਡੇ ਭਾਬੀ ਜੀ ਨੇ ਕਸਮ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ' ਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਵੱਡੇ ਭਾਬੀ ਜੀ ਨੂੰ ਆਵਾਜ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ। ਤੇ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸੀ । 
               ਹੁਣ ਵੱਡੇ ਭਾਬੀ ਜੀ ਮੈਨੂੰ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਦੱਸ ਸਕਦੇ ਸੀ। ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਹੋਸਲਾ ਨਹੀ ਸੀ ਪੈ ਰਿਹਾ। ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਹੋਲ ਜਿਹੇ ਪੈ ਰਹੇ ਸੀ। “ਗੱਲ ਦਰਅਸਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ___।' ਭਾਬੀ ਤੋਂ ਗੱਲ ਨਾ ਹੋਈ। ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਗਲਾ ਭਰ ਆਇਆ।  ਹੁਣ ਛੋਟੇ ਭਾਬੀ ਜੀ ਨੇ ਗੱਲ ਸੁਰੂ ਕੀਤੀ। “ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਇਆ ਨੂੰ ਦੂਜਾ ਸਾਲ ਹੋ ਗਿਆ ਤਾਂ ਮਾਤਾ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਕਿ ਕਿਰਾਇਆ ਇੱਕ ਹਜਾਰ ਰੁਪਿਆ ਵਧਾ ਦਿਉ। ਇਹ ਅਸੂਲ ਹੈ। ਹੁਣ ਮਾਤਾ ਜੀ ਦਾ ਕਿਹਾ ਅਸੀ ਉਲਟਾ ਨਹੀ ਸਕਦੇ ਸੀ। ਤੇ ਅਸੀ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਆਪਸ ਚ ਰਾਇ ਕਰਕੇ ਵਧਿਆ ਕਿਰਾਇਆ ਪੱਲਿਉ ਪਾਕੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੰਦੇ ਸੀ। ਅਸੀ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ ਤਾਂ ਮਾਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਕਿਰਾਇਆ ਵਧਾਉਣ ਤੋa ਰੋਕ ਵੀ ਸਕਦੀਆਂ ਸੀ ਪਰ ਅਸੀ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮਾਤਾ ਜੀ ਤੁਹਾਡੇ ਬਾਰੇ ਗਲਤ ਨਾ ਸੋਚਣ। ਅਸੀ ਪਿੱਛਲੇ ਦੋ ਸਾਲ ਤੋਂ ਇੱਕ ਹਜਾਰ ਕੋਲੋ ਪਾ ਕੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਤੇ ਹੁਣ ਤੁਸੀ ਸਿੱਧਾ ਮਾਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਕਿਰਾਇਆ ਦੇ ਕੇ ਸਾਡਾ ਭੇਦ ਖੋਲ  ਦਿੱਤਾ। ਚਾਹੇ ਤੁਹਾਡਾ ਕੋਈ ਕਸੂਰ ਨਹੀ। ਪਰ ਮਾਤਾ ਜੀ ਕੀ ਸੋਚਦੇ ਹੋਣੇ ਆ ਸਾਡੇ ਬਾਰੇ।' ਵੱਡੇ ਭਾਬੀ ਜੀ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਹੰਝੂ ਸਨ। 
            “ਨਹੀ ਤੁਸੀ ਮੈਨੂੰ ਐਨੀ ਮਾੜੀ ਕਿਵੇਂ ਸਮਝ ਲਿਆ । ਮੈਂ ਤਾਂ ਕਿਰਾਇਆ ਲੈਣਾ ਹੀ ਨਹੀ ਸੀ ਚਾਹੁੰਦੀ ਇਹਨਾ ਤੋਂ। ਜਿੱਥੇ ਮੇਰੇ ਦੋ ਪੁੱਤ ਰਹਿ ਰਹੇ  ਹਨ ਉਥੇ ਮੈਂ ਤੀਜੇ ਤੋਂ ਮੈਂ ਕਿਰਾਇਆ ਕਿਉਂ ਲਵਾਂ?' ਅਚਾਨਕ ਮਾਤਾ ਜੀ ਨੇ ਆ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਕਿਹਾ। ਉਹ ਪਿੱਛੇ ਖੜ੍ਹੇ ਸਾਡੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਰਹੇ ਸੀ। ਹੁਣ ਰੋਣ ਦੀ ਵਾਰੀ ਮੇਰੀ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਹੰਝੂ ਮੇਰੀ ਝੋਲੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਰਹੇ ਸੀ ਤੇ ਮੈਂ ਉਠ ਕੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਜੱਫੀ ਪਾ ਲਈ। ਤੇ ਮਾਤਾ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚਲੇ ਹੰਝੂ ਵੀ ਹੁਣ ਹੜ੍ਹ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।
ਰਮੇਸ ਸੇਠੀ ਬਾਦਲ
ਮੋ 98 766 27233

ਵੇ ਮੈਂ ਕਿਉਂ ਜੰਮੀ ਧੀ।

                                           ਵੇ ਮੈਂ ਕਿਉਂ ਜੰਮੀ ਧੀ।

ਮੈਂ ਕੋਠੀ ਆ ਕੇ ਮੂਹਰਲਾ ਗੇਟ ਖੋਲਿਆ ।ਕਾਰ ਪਾਰਕ ਕੀਤੀ ਤੇ ਕਮਰੇ ਦਾ ਤਾਲਾ ਖੋਲਿਆ। ਕਿਉਂਕਿ ਜਾਂਦਾ ਚਾਬੀ ਮੈਂ ਨਾਲ ਹੀ ਲੈ ਗਿਆ ਸੀ ਪਤਾ ਨਹੀ ਕਿੰਨੇ ਵੱਜ ਜਾਣਗੇ ਉਥੇ। ਫਿਰ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਨੀਂਦ ਕਿਉਂ ਖਰਾਬ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਕਪੜੇ ਬਦਲ ਕੇ ਮੈਂ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਲੇਟ ਗਿਆ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਖੜਾਕ ਕੀਤੇ। ਮੈਂਨੂੰ ਸੋਚਾਂ ਚ ਖੁਬੇ  ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੀ ਨਹੀ ਲੱਗਿਆ ਮੈਂ ਕਦੋ ਕਲੋਨੀ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਢਾਈ ਤਿੰਨ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦਾ ਸਫਰ , ਮੈਨੂੰ ਬੱਸ ਅੱਡੇ ਦਾ ਫੋਜੀ ਚੋਕ ਦਾ ਤਿੰਨ ਕੋਨੀ ਦਾ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਰੋਜ ਗਾਰਡਨ ਦਾ , ਸੱਚੀ ਭੋਰਾ ਹੀ ਪਤਾ ਨਹੀ ਕਿ  ਮੈਂ ਕਦੋ ਉਥੋ ਕਰਾਸ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਬਸ ਕੋਠੀ ਮੂਹਰੇ ਆ ਕੇ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਘਰ ਆ ਗਿਆ। ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਇੱਕ ਇੱਕ ਗੱਲ ਘੁੰਮ ਰਹੀ ਸੀ ।ਬੀਜੀ ਦੇ ਡਿੱਗਦੇ ਮੋਟੋ ਮੋਟੇ ਹੰਝੂ ਮੋਥੋਂ ਦੇਖੇ ਨਹੀ ਸੀ ਜਾਂਦੇ।  ਬੀਜੀ ਤੇ ਉਂਜ ਹੀ ਬੀਮਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ , ਬਾਕੀ ਇਸ ਬੁਢਾਪੇ ਚ ਆ ਕਬੀਲਦਾਰੀ ਦਾ ਝੰਜਟ।
ਦਰਅਸਲ ਘਰ ਤੇ ਰਿਸਤਿਆਂ ਦੀ ਉਲਝੀ ਤਾਣੀ ਤੋਂ ਮੈਂ ਡਾਢਾ ਪ੍ਰੇਸਾਂਨ ਸੀ। ਭੈਣ ਦਾ ਤੇ ਜੀਜੇ ਦਾ ਰੁੱਸਣਾ, ਇੱਕ ਹੱਦ ਤੱਕ ਤਾਂ ਠੀਕ ਸੀ। ਪਰ ਹੁਣ ਤਾਂ ਪਾਣੀ ਸਿਰ ਉੱਤੋਂ ਗੁਜਰ ਚੁਕਿਆ ਸੀ। ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਕੋਈ ਤੇ ਹੱਲ ਲੱਭਣਾ ਪੈਦਾ ਹੀ ਸੀ। ਇਸ ਤਰਾਂ ਹੱਥ ਤੇ ਹੱਥ ਧਰ ਕੇ ਕਿੰਨੀ ਕੁ ਦੇਰ ਬੈਠਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨਹੀ ਹਨ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਵ ਇਹ ਤੇ ਨਹੀ ਕਿ ਆਪੇ ਠੀਕ ਹੋਜੂਗਾ ਸੋਚ ਕੇ ਵਕਤ ਗਵਾਈ ਜਾਈਏ। ਗੱਲ ਦਿਨ ਪ੍ਹਤੀਦਿਨ ਬਿਗੜਦੀ ਹੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹਨਾ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਸਾਡੇ ਪ੍ਰਤੀ ਵੱਧਦਾ ਹੀ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਗਲਤੀ ਤੇ ਉੱਤੋa ਦੀ ਹੋਰ ਗਲਤੀ।ਉਹ ਵੀ ਕੀ ਕਰਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਗਿਲੇ ਸਿਕਵੇ ਜਾਇਜ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਪਰ ਨਰਾਜਗੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਦਾ ਢੰਗ ਗਲਤ ਹੈ।ਉਹ ਬੋਲਦੇ ਹੀ ਗਲਤ ਹਨ। ਐਨੇ ਨਾਜੁਕ ਰਿਸਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਐਨੀ ਗਲਤ ਭਾਸਾ ਸੋਭਦੀ ਨਹੀ।ਪਤਾ ਨਹੀ ਕਿਉਂ ਉਹ ਐਨਾਂ ਗਲਤ ਬੋਲਦੇ ਸਨ। ਸਾਇਦ ਸਾਡੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਕਰਕੇ ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰ ਸਨ।
ਇਹ ਮੇਰੀ ਨਿੱਜੀ ਸੋਚ ਸੀ  ਕਿ  ਕਿ ਅਸੀ ਚਾਰੇ ਭਰਾ ਤੇ ਬੀਜੀ ਬੈਠ ਕੇ ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਠੋਸ  ਹੱਲ ਲੱਭੀਏ।ਏਸੇ ਕਰਕੇ ਮੈਂ  ਕਈ ਵਾਰ ਫੇਸ ਟੂ ਚ ਇਸ ਬਾਰੇ ਫੋਨ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਾ ਬਣੀ। ਪਤਾ ਨਹੀ ਉਹਨਾ ਉਹ ਕਿਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਸਨ।ਜਾ ਕੋਈ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਾਲਾ ਮਾਰਦਾ ਸੀ। ਵੈਸੇ ਵੱਡੇ ਵੀਰ ਜੀ ਤਾਂ ਕੁਸ ਨਹੀ ਸਨ ਬੋਲਦੇ ਤੇ ਛੋਟਾ ਜਰੂਰ ਉਚੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਸੀ।  ਹਾਂ ਬਾਹਰਆਲੇ ਦਾ ਫੋਨ ਜਰੂਰ ਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਬਈ ਜਿਵੇਂ ਮਰਜੀ ਕਰ ਲਉ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਹਾਂ। ਵੈਸੇ ਉਹ ਸੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਘਰੇਲੂ ਮਸਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਘੱਟ ਹੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਘਰੇ ਵੀ ਘੱਟ ਹੀ ਪੁੱਗਦੀ ਹੈ। ਭਾਬੀ ਤੇ ਭਤੀਜੀਆਂ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਿਉ ਪੁੱਤ ਤਾਂ ਬਸ ਗੱਲਾਂ ਮਾਰਣ ਜੋਗੇ ਹੀ ਹਨ। ਇਹ ਉਸ ਦੇ ਮੁੰਡੇ ਦੇ ਵਿਆਹ ਤੇ ਵੀ ਨਹੀ ਗਏ ਸਨ ਤੇ ਅਸੀ ਤਿੰਨੇ ਹੀ ਇਸ ਬਾਰੇ ਚੁੱਪ ਹੀ ਰਹੇ ਸੀ ।ਉਸ ਦੇ ਮੁੰਡੇ ਦਾ ਵਿਆਹ ਤੇ ਅਸੀ ਕਿਉਂ ਮਿੰਨਤਾਂ ਕਰੀਏ ਤੇ ਨਾਲੇ ਬੇਇਜੱਤੀ ਕਰਵਾਈਏ।ਤੇ ਹੁਣ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਰੁੱਸਣਾ ਤੇ ਸਾਡਾ ਨਾ ਮਨਾਉਣਾ ਹੀ ਮੁੱਖ ਮੁੱਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਿਨ ਤਾਂ ਅਸੀ ਭੂਆ ਜੀ ਨੂੰ ਵੀ ਉੱਚੀ ਬੋਲ ਕੇ ਚੁੱਪ ਕਰਾ ਦਿਤਾ ਸੀ ਤੇ ਅੱਜ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਭੂਆ ਜੀ ਠੀਕ ਸਨ ਤੇ ਅਸੀ ਗਲਤ।ਇਹੀ ਤੇ ਫਰਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਬਜੁਰਗਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਦਾ ਤੇ ਸਾਡੀ ਸੋਚਣੀ ਦਾ।  
ਦਰਅਸਲ ਜਿਸ ਦਿਨ ਦੀ ਬੇਟੇ ਨੇ ਸਿਵਲ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕੀਤੀ ਹੈ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਬਹੁਤ ਵਧਾਈਆਂ ਮਿਲੀਆਂ। ਰਿਸਤੇਦਾਰ ਨਜਦੀਕੀ ਤੇ ਦੂਰ ਵਾਲੇ , ਯਾਰ ਦੋਸਤ, ਆਂਢੀ ਗੁਆਂਢੀ ਤੇ ਸਾਡੇ ਸਹਿ ਕਰਮੀ ਸੇਵਾਦਾਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਚੀਫ ਤੱਕ,ਪੀਅਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪ੍ਰਿਸੀਪਲ ਤੱਕ ਸਭ ਨੇ ਮੁਬਾਰਕਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਤੇ ਹਰੇਕ ਨੇ ਮੰਗ ਕੇ ਮੂੰਹ ਮਿੱਠਾ ਕੀਤਾ।ਜਿਆਦਾ ਨਜਦੀਕੀਆਂ ਨੂੰ ਤੇ ਮਿਠਾਈ ਦੇ ਡਿੱਬੇ ਵੀ ਵੰਡੇ ਗਏ। ਸਾਡੇ ਘਰੇ ਤਾਂ ਦਿਵਾਲੀ ਵਰਗਾ ਮਾਹੋਲ ਸੀ।  ਪਰ ਦੋ ਸਬਦ ਵਧਾਈ ਦੇ ਜੇ ਨਹੀ ਆਏ ਤਾਂ ਭੈਣ ਤੇ ਜੀਜੇ ਵੱਲੋਂ ਨਹੀ ਆਏ। ਹੋਰ ਤਾਂ ਹੋਰ ਭਾਣਜਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਕਾਲ ਨਹੀ ਕੀਤੀ ।ਆਪਣੇ ਡੈਡੀ ਤੋ ਡਰਦਿਆਂ ਨੇ ਜਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ। ਅਜੇਹੇ ਹਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸੀ ਥੋੜਾ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੋਈ ਭੈਣ ਭਰਾ ਵਿਆਹ ਤੇ ਨਾ ਆਵੇ ਤਾਂ ਉਹਨਾ ਦੇ ਨਾ ਜਾ ਕੇ ਬਦਲਾ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਅਜੇਹੇ ਖੁਸੀ ਦੇ ਮੋਕੇ ਤੇ ਭੈਣ ਦੀ ਚੁੱਪ ਦਿਲ ਚ ਜਰੂਰ ਖੋਰੂ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਗਿਲੇ ਸਿਕਵੇ ਸਭ ਦੇ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਾਇਜ ਨਾਜਾਇਜ, ਤੇ ਇਹਨਾ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨਾ ਹੀ ਸਿਆਣਪ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਾਡੀ ਖੁਸੀ ਨੂੰ ਇਹ ਗ੍ਰਹਿਣ ਲੱਗਿਆ ਸੀ। ਬਾਕੀ ਜਾਣਕਾਰ ਵੀ ਪੁੱਛ ਪੁੱਛ ਕੇ ਤੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮੇਰੇ ਸੁਹਰਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਤਿੰਨ ਚਾਰ ਵਾਰੀ ਪੁਛਿਆ। ਬੰਦਾ ਕੀ ਜਵਾਬ ਦੇਵੇ। ਕਿ ਭੈਣ ਕਿਉ ਨਹੀ ਆਈ।  
ਖੈਰ ਸੱਤ ਕੁ ਵਜੇ ਮੈਂ ਵੱਡੇ ਘਰੇ ਚਲਾ ਗਿਆ ਸੀ ਫੇਸ ਟੂ ਚ ਤੇ ਛੋਟਾ  ਉਥੇ ਮੇਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬੈਠਾ ਸੀ।  ਬੀਜੀ ਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਕੋਰਮ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਬੀ ਜੀ ਨੂੰ ਵੀ ਕੋਲ ਬਿਠਾ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਸੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਭਾਬੀ ਜੀ ਦੀ ਹੀ ਚਲਦੀ ਹੈ ਭਾਬੀ ਜੀ ਦੀ ਪੂਰੀ ਦਖਲ ਅੰਦਾਜੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਲੋਕੀ ਅਕਸਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਭਾਬੀ ਜੀ ਪੂਰੀ ਰਕਾਣ ਹੈ। ਵੈਸੇ ਸਾਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਅਜੇਹੇ ਸਬਦ ਬਿਲਕੁਲ ਹੀ ਨਹੀ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ। ਸਾਨੂੰ ਤੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਬੜੀ ਸਲੀਲ ਭਾਸਾ ਦੀ ਤਾਲੀਮ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।ਅਸੀ ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਵੀਰ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ ਤੇ ਜੀ ਤਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਹੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ। 
ਮੈਂ ਵੱਡੇ ਵੀਰ ਜੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ “ ਜਦੋ  ਛੋਟੇ ਨੇ ਜੀਜਾ ਜੀ ਦੀ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਬੇਇੱਜਤੀ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਤੁਸੀ ਇਸ ਨੂੰ ਸੈਹ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਇਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗਲਤੀ ਮੰਨਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਬੋਲਣਾ ਹੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਲੇ ਦੇ ਮੁੰਡੇ ਦੇ ਵਿਆਹ ਤੇ ਜੀਜਾ ਜੀ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨਮਾਫਿਕ ਰਾਇ ਨਹੀ ਦਿੱਤੀ ਤਾਂ ਤੁਸੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਤੇ ਹੀ ਨਹੀ ਬੁਲਾਇਆ। ਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਆਹ ਤੇ ਨਹੀ ਆਏ ਤਾਂ ਤੁਸੀ ਕਿਹਾ ਜੇ ਨਹੀ ਆਏ ਤਾਂ ਨਾ ਸਹੀ। ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਕੋਈ ਉਹਨਾ ਦੀ ਮਿੰਨਤ ਨਹੀ ਕਰੇਗਾ ।ਜੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹੁਣ ਮਿੰਨਤ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਇਹ ਹਰ ਵਿਆਹ ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਣ ਗੇ।  ਬੀਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਜਾ ਕੇ ਲੈ ਆਉ। ਪਰ ਓਦੋ ਤੁਹਾਡੀ ਘੂਰੀ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਚੁੱਪ ਕਰਾਤਾ ਤੇ ਬੀਜੀ ਵੀ ਚੁੱਪ ਕਰ ਗਏ।ਤੇ ਤੁਸੀ ਉਹਨਾ ਦੇ ਫੰਕਸਨ ਤੇ ਵੀ ਨਹੀ ਜਾਣ ਦਿੱਤਾ।ਉਹਨਾ ਦਾ  ਤਾਂ ਪਹਿਲਾ ਫੰਕਸਨ ਸੀ।  ਮੁਕਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਮਿੱਤਰੋ ਗਲਤੀਆਂ ਤਾਂ ਹੋਈਆ ਹਨ ਆਪਣੇ ਕੋਲੋ। ਤੇ  ਅਸੀ ਕਦੇ ਵੀ ਉਹਨਾ ਗਲਤੀਆਂ ਨੂੰ  ਸੁਧਾਰਣ ਦੀ ਕੋਸਿਸ ਵੀ ਨਹੀ ਕੀਤੀ। ਖਾਸ ਕਰ ਤੁਸੀ ਵੀਰ ਜੀ।ਹਰ ਬਾਰ ਸਾਡਾ ਮੂੰਹ ਬੰਨਦੇ ਰਹੇ। ਤੁਸੀ ਵੱਡੇ ਹੋਣ ਦਾ ਫਰਜ ਨਿਭਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹੇ। ਤੇ ਇਸ ਨਿੱਕੇ ਦੀ ਮਾਰਫਤ ਆਪਣੀਆਂ ਚਾਲਾਂ ਚਲਦੇ ਰਹੇ।ਮੇਰੀ ਤੁਸੀ ਸੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਨਹੀ ਮੰਨੀ। '
ਮੇਰੀਆਂ ਇਹਨਾਂ ਗੱਲਾਂ ਤੇ ਦੋਨੋ ਭੜਕ ਗਏ। ਦੋਨਾ ਦਾ ਏਕਾ ਸਪਸਟ ਨਜਰ ਆਉਂਦਾ ਸੀ। “ ਸਾਡੇ ਕਸੂਰ ਤਾਂ ਤੈਨੂੰ ਨਜਰ ਆ ਗਏ। ਪਰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਵੀ ਝਾਤੀ ਮਾਰ। ਤੇਰੀ ਨੋਕਰੀ ਭੱਜਦੀ ਸੀ ਕਿਤੇ ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਇਂਕ ਰਾਤ ਵੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਨਾ ਰੁੱਕ ਸਕਿਆ। ਜੀਜਾ ਜੀ  ਦੀ ਮਾਂ ਮਰਨ ਆਲੀ ਪਈ ਸੀ ਤੇ ਤੂੰ ਘਰ ਭੱਜ ਆਇਆ। ਭੈਣ ਨੂੰ ਸੱਤ ਬਿਗਾਨੇ ਬੰਦੇ ਦੇ ਭਰੋਸੇ ਛੱਡ ਕੇ। ਦੁੱਖ ਵੇਲੇ ਵੀ ਤੂੰ ਉਹਨਾ ਦਾ ਸਾਥ ਨਹੀ ਦਿੱਤਾ। ਦੂਜਾ ਉਹਨਾ ਦੇ ਫੰਕਸਨ ਤੇ ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਆਖੇ ਨਹੀ ਸੀ ਰੁਕਿਆ ਬਲਕਿ ਇਸ ਲਈ ਨਹੀ ਗਿਆ ਕਿ ਤੂੰ ਇਕੱਲਾ ਖਰਚ ਕਿਉਂ ਕਰਂੇ।ਤੂੰ ਇਹ ਦੱਸ ਤੂੰ ਕਿੰਨੀ ਵਾਰ ਓਥੇ ਕਿਸੇ ਤਿੱਥ ਤਿਉਹਾਰ ਤੇ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਸੀ ਹਰ ਬਾਰ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ ਤੇ ਕਿੰਨੀ ਵਾਰੀ ਤਾਂ ਓਥੋ ਬੇਇਜੱਤੀ ਕਰਵਾਕੇ ਆਏ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਵੀ ਤੂੰ ਕਿੰਨੀ ਕੁ ਬੀਜੀ ਦੀ ਸਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਰਿਸਤੇਦਾਰ ਇੱਥੇ ਹੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਤੇ ਸਾਰੀ ਖੇਚਲ ਸਾਨੂੰ ਹੀ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਦੋਸ ਦੇਣਾ ਸੋਖਾ ਹੈ ਪਰ ਖੁੱਦ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਥੱਲੇ ਵੀ ਸੋਟਾ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।ਂ ਉਹਨਾਂ ਮੇਰੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਮੈਨੂੰ ਗਿਣਾਈਆਂ। ਉਹ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਵੀ ਅੋਖੋ ਸਨ ਕਿ ਮੈਂ ਸਰਕਾਰੀ ਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਮਾਂ ਪਿਉ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਨਹੀ ਕਰਦਾ। ਹਲਾਂਕਿ ਛੋਟਾ ਮਾਂ ਪਿਉ ਨੂੰ ਇੱਕਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਛੱਡ  ਆਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਤਾਂ ਵੱਡੇ ਵੀਰ ਹੀ ਸਨ ਜੋ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਸਹਿਰ ਲੈ ਆਏ ਤੇ ਉਹਨਾ ਦੇ ਬੱਚੇ ਸੋਖੇ ਪੜ੍ਹ ਗਏ । ਕੋਠੀ ਦੀ ਰਖਵਾਲੀ ਵੀ ਹੁੰੰਦੀ ਰਹੀ । ਬਾਕੀ ਬੀਜੀ ਪੂਰੀ ਰਸੋਈ ਸੰਭਾਲ ਲੈਂਦੇ ਸਨ।
“ਕਾਰਣ ਇੱਕਲਾ ਇਹੀ ਨਹੀ ਹੈ ।ਗੱਲ ਇਹ  ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮਸਲਾ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਦ ਹੀ ਕਿਉਂ ਬਿਗੜਿਆ ਹੈ। ਬੀਜੀ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਘਰੇ ਇੱਕਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੀ ਤਾਂ ਆਪਣਾ ਟਾਇਮ ਪਾਸ ਕਰਨਾ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ ਫੋਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਘਰ ਦੀ ਹਰ ਛੋਟੀ ਛੋਟੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤੇ ਇਹਨਾਂ ਗੱਲਾਂ ਤੋ ਹੀ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਿਕਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਗੱਲ ਬਿਗੜ ਜਾਂਦੀ । ਪਰ ਬੀਜੀ ਵੀ ਕੀ ਕਰਨ।ਐਡੀ ਵੱਡੀ ਕੋਠੀ ਤੇ ਬੀਜੀ ਇਕੱਲੇ। ਬਾਕੀ ਮਾਂ ਤੇ ਧੀ ਦਾ ਰਿਸਤਾ ਹੀ ਐਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਧੀਆਂ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਵੀ ਹਨ। ਦੁੱਖ ਸੁੱਖ ਕਰਨਾ ਗਲਤ ਨਹੀ ।ਗਲਤ ਤਾਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਬੁਰਾਈ ਕਰਨਾ ਹੈ।' ਮੈਂ ਗੱਲ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਾਫ ਸਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕਹਿਣ ਦੀ ਕੋਸਿਸ ਕੀਤੀ। 
ਬੀਜੀ ਚੁੱਪ ਬੈਠੇ ਸਨ ਤੇ ਪਰਲ ਪਰਲ ਹੰਝੂ ਬਹਾ ਰਹੇ ਸਨ। “ਮਿੱਤਰੋ ਅੱਜ ਪਿਤਾ ਜੀ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਇਹ ਨੋਬਤ ਨਹੀ ਸੀ ਆਉਣੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ  ਗੱਲ ਏਨੀ ਵੱਧਣ ਹੀ ਨਹੀ ਸੀ ਦੇਣੀ। ਐਂਵੇ ਤਾਂ ਨਹੀ ਲੋਕੀ ਵੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਝੁਰਦੇ। ਅਜੇ ਵੀ ਡੁਲ੍ਹੇ ਬੇਰਾਂ ਦਾ ਕੁਝ ਨਹੀ ਬਿਗੜਿਆ। ਹਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਦਾ ਹੋਣਾ ਕਿੰਨਾ ਲਾਜਮੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਾ ਸਾਨੂੰ ਹੀ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਵੱਡਿਆਂ ਵਾਲੀ ਸੋਚ ਅਪਨਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਬੀਜੀ ਉੱਚੀ 2 ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਏ ਤੇ ਭਾਬੀ ਜੀ ਵੀ ਉੱਚੀ ਬੋਲਣ ਲੱਗ ਪਏ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਸੀ ਕਿ ਵੱਡੇ ਵੀਰ ਜੀ ਦਿਮਾਗ ਤੇ ਟੈਂਸਨ ਨਾ ਪਾ ਲੈਣ। ਗੱਲ ਕਿਸੇ ਸਿੱਟੇ ਤੇ ਨਾ ਪਹੁੰਚੀ ਤੇ ਮੈਂ ਉਥੋਂ ਉਠ ਆਇਆ।ਇਹਨਾਂ ਸੋਚਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ  ਪਲਾਂਟ ਦੇ ਸਾਇਰਨ ਦੀ ਆਵਾਜ ਨੇ ਮੈਂਨੂੰ ਚੋਕਾਂ ਦਿੱਤਾ। ਸਵੇਰ ਦੀ ਸਿਫਟ ਸੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਤੇ ਮੈਂ ਅਜੇ ਉੱਠ ਕੇ ਤਿਆਰ ਵੀ ਹੋਣਾ ਸੀ।
“ ਵੇ ਮੈਂ ਕਿਉਂ ਜੰਮੀ ਧੀ ਵੇ ਮੈਂ ਕਿਉਂ ਜੰਮੀ।' ਬੀਜੀ ਦੇ ਬੋਲ ਮੇਰੇ ਕੰਨਾ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਗੂੰਜ ਰਹੇ ਸਨ। ਸਮਝ ਨਹੀ ਸੀ ਆ ਰਿਹਾ ਕਿ ਕਸੂਰ ਧੀ ਦੇ ਜੰਮਣ ਦਾ ਸੀ ਜਾਂ ਧੀ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਦਾ ਸੀ ਜੋ ਅਸੀ ਕਰ ਨਹੀ ਸਕੇ।
                                                                                                                      ਰਮੇਸ ਸੇਠੀ ਬਾਦਲ
                                                                                                                      ਮੋ 98 766 26233

ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੇ ਮੇਰੀ ਚੰਗੀ ਛਿੱਲ ਲਾਹੀ।

                                   ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੇ ਮੇਰੀ ਚੰਗੀ ਛਿੱਲ ਲਾਹੀ।                                   

         ਅੱਜ ਸਵੇਰੇ ਹੀ ਬਚਪਣ ਦੀ ਇੱਕ  ਘਟਨਾ ਯਾਦ ਆ ਗਈ। ਉਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇ ਦੇ ਅੱਜ ਦੇ ਹਲਾਤਾਂ ਦਾ ਫਰਕ ਦਿਖਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਗੱਲ 1970_71 ਦੀ ਹੋਵੇ ਗੀ। ਮੈਂ ਚੋਥੀ ਜਾ ਪੰਜਵੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੀ। ਸਾਡੇ ਸਕੂਲ ਦੀਆਂ ਆਧਿਆਪਕਾਵਾਂ (ਭੈਣਜੀਆਂ) ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਬਹੁਤ ਚੰਗੇ ਸਬੰਧ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਸਾਡੀਆਂ ਭੈਣਜੀਆਂ ਸਾਡੇ ਘਰ ਅਕਸਰ ਹੀ ਆਉਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਜੋ ਭੈਣਜੀ ਨਵੀਂ ਆਉਦੀ ਉਸ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਖੁੱਦ ਘਰ ਬੁਲਾ ਲਿਆਉਂਦੇ ਤੇ ਚਾਹ ਪਾਣੀ ਪਿਲਾਉਂਦੇ। ਬਾਕੀ ਉਹ ਵੀ ਚਾਹ ਪਾਣੀ ਰੋਟੀ ਵੇਲੇ ਕੁਵੇਲੇ ਸਾਡੇ ਘਰੋਂ ਹੀ ਮੰਗਵਾਉਦੀਆਂ। ਉਹਨਾ ਭੈਣਜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜੀਤ ਭੈਣ ਜੀ, ਨਿਰਮਲ ਭੈਣ ਜੀ, ਬਲਵਿੰਦਰ ਭੈਣ ਜੀ, ਮਹਿੰਦਰ ਭੈਣ ਜੀ ਤੇ ਬਲਵੰਤ ਭੈਣ ਜੀ (ਜਿਨ੍ਹਾ ਦੀ ਬੇਟੀ ਬਾਦ ਵਿੱਚ ਜਿਲਾ ਸਿੱਖਿਆ ਅਫਸਰ ਮੁਕਤਸਰ ਬਣੇ) ਸਾਡੇ ਖਾਸ ਤੇ ਪਾਰਵਾਰਿਕ ਸਨ।  ਕ੍ਰਿਸਨਾ ਭੈਣ ਜੀ ਜੋ ਹਿੰਦੀ ਪੜਾਉਂਦੇ ਸਨ ਵੀ ਮੇਰੇ ਮਾਮਾ ਸ੍ਰੀ ਵਿਸਵ ਭੂਸਣ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰਾ ਸਨ।ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। 
             ਦੋ ਨਵੀਆਂ ਭੈਣ ਜੀਆਂ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਆਈਆਂ। ਉਹ ਮੇਰੇ ਵਰਤਮਾਨ ਸਹਿਰ ਡੱਬਵਾਲੀ ਤੋਂ ਸਨ। ਪਤਾ ਨਹੀ ਕਿਉਂ ਉਹਨਾ ਨੇ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਡਿੱਗੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬਾਬੇ ਮੁਖਤਿਆਰ ਸਿੰਘ ਕਾ ਕਮਰਾ ਕਿਰਾਏ ਤੇ ਲੈ ਲਿਆ। ਉਹ ਸਹਿਰ ਰਹਿੰਦੀ ਮੇਰੀ ਮਾਸੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਜਾਣ ਪਹਿਚਾਣ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ ਸਨ। ਤੇ ਮੇਰੀ ਮਾਸੀ ਨੇ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਤੇ ਮੇਰੀ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਕੋਲ ਵੀ ਉਹਨਾ ਬਾਰੇ ਜਿਕਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਮੈਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਚਾਹ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦੇਣ ਗਈ। ਉਹ ਅਜੇ ਉਸੇ ਦਿਨ ਹੀ ਸਹਿਰੋਂ ਆਈਆਂ ਸਨ।ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦਿਨ  ਖਾਣ ਪੀਣ ਦਾ ਕੋਟਾ ਉਹਨਾ ਕੋਲੇ ਪੂਰਾ ਸੀ। ਉਹਨਾ ਨੇ ਸਾਡੀ ਮਾਂ ਪੁੱਤ ਦੀ ਖੂਬ ਆਉ ਭਗਤ ਕੀਤੀ। 
              ਸਹਿਰੀ ਮਰਿਆਦਾ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਪਲੇਟ ਵਿੱਚ ਸੰਤਰੇ ਦੀ ਇੱਕਲੀ ਇੱਕਲੀ ਫਾੜੀ ਛਿੱਲਕੇ ਤੇ ਸਾਫ  ਕਰਕੇ ਸਜਾਈ ਤੇ ਦੂਜੀ ਪਲੇਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੇਲੇ ਨੂੰ ਗੋਲ ਗੋਲ ਕੱਟ ਕੇ  ਸਜਾ ਦਿੱਤਾ। ਤੇ ਉੱਪਰ ਚਾਟ ਮਸਾਲਾ ਧੂੜ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਅਸੀ ਤੇ ਹੋਏ ਪੂਰੇ ਪੇਂਡੂ, ਪੂਰਾ ਕੇਲਾ ਤੇ ਪੂਰਾ ਸੰਤਰਾ ਖਾਣ ਵਾਲੇ। ਆਹ ਟਸਣ ਜਿਹੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਦੇਖੇ ਸਨ। ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਤੇ ਭੈਣ ਜੀਆਂ ਤਾਂ ਗੱਲੀਂ ਲੱਗ ਗਈਆਂ ਤੇ ਯਾਰਾ ਨੇ ਪੂਰੀ ਪਲੇਟ ਹੀ ਰਗੜ ਤੀ। ਇਉਂ ਟੁੱਟ ਕੇ ਪੈ ਗਏ ਜਿਵੇਂ ਕੇਲੇ ਸੰਤਰੇ ਕਦੇ ਦੇਖੇ ਹੀ ਨਾ  ਹੋਣ। ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਵਾਰੀ ਇਸਾਰੇ ਨਾਲ ਸਮਝਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸਿਸ ਕੀਤੀ ।ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਚੋਰੀਓਂ ਮੇਰਾ ਹੱਥ ਫ੍ਹੜ ਕੇ ਵੀ ਮੈਨੂੰ  ਰੋਕਣਾ ਚਾਹਿਆ । ਪਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਮਰ ਹੀ ਐਸੀ ਸੀ ਕਿ ਲਾਤੋਂ ਕੇ ਭੂਤ____ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਸੀ। 
              ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ ਅਸੀ ਮਾਂ ਪੁੱਤ ਘਰੇ ਆ ਗਏ। ਪਰ ਘਰੇ ਆ ਕੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਜੋ ਹੋਈ ਉਹ ਲਿਖਣ ਸੁਨਣ ਤੋ ਪਰ੍ਹੇ ਹੈ। ਮਾਫੀ ਦਾ ਤਾਂ ਸਵਾਲ ਹੀ ਨਹੀ ਸੀ ਤੇ ਚੱਪਲਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਜਾਰੀ ਸੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਬਹੁਤ ਬੇਜਿੱਤੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ ਕਿ ਮੈਂ ਉਥੇ ਭੁੱਖ ਦਿਖਾਈ। ਤੇ ਮਾਂ ਮੈਨੂੰ ਅੱਗੇ ਤੋਂ ਅਜੇਹਾ ਨਾ ਕਰਣ ਦਾ ਸਬਕ ਸਿਖਾਉਣਾ ਚਾਰੁੰਦੀ ਸੀ ਉਹ।
ਰਮੇਸ ਸੇਠੀ ਬਾਦਲ
ਮੋ 98 766 27233

ਮੇਰੇ ਪਾਪਾ ਦੀ ਨਸੀਅਤ

                                                       ਮੇਰੇ ਪਾਪਾ ਦੀ ਨਸੀਅਤ

  ਹਰ ਇਨਸਾਨ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਅੋਲਾਦ ਨੂੰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਬਾਰੇ ਸੁਚੇਤ ਕਰੇ। ਜਿੰਦਗੀ ਦੇ ਹਰ ਮੋੜ ਬਾਰੇ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਵੇ। ਉਹ ਕੋਈ ਮੋਕਾ ਅੰਜਾਂਈ ਨਹੀ ਜਾਣ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ। ਖਾਸ ਕਰ ਉਹ ਲੋਕ ਜੋ ਸਾਧੂ ਪਰਵਿਰਿਤੀ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਜਿੰਨਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮੋਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਗਿਆਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਉਹ ਆਨੀ ਬਹਾਨੀ ਆਪਣੀ ਅੋਲਾਦ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਦਾ ਬਹਾਨਾ ਲੱਭਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਘਟਨਾ ਜੋ ਇਸੇ ਵਿਸੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੈ ਮੇਰੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਸਥਾਨ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
ਗੱਲ 29 ਅਕਤੂਬਰ 2003 ਦੀ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਦਫਤਰ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਫੋਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਤੇਰੇ ਪਾਪਾ ਜੀ ਦਾ ਐਕਸੀਡੈਂਟ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਦਫਤਰ ਤੋਂ ਬਾਈਕ ਲੈ ਕੇ ਦੱਸੇ ਪਤੇ ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲ ਪਹੁੰਚ ਦਾ ਹਾਂ ਤੇ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੇਰੇ ਪਾਪਾ ਜੀ ਸਾਨੂੰ ਸਦਾ ਲਈ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ। ਮੋਕੇ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ ਸੇਵਾ ਕਾਰਜਾਂ ਤੇ ਗਏ ਸਨ ਤੇ ਕਿਸੇ ਬਿਰਧ ਅੋਰਤ ਨੂੰ ਸਕੂਟਰ ਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ ਸੜਕ ਪਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਪਿੱਛੋਂ ਤੇਜ ਗਤੀ ਨਾਲ  ਆ  ਰਹੀ ਜੀਪ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਟੱਕਰ ਮਾਰੀ ਤੇ ਉਹ ਮੋਕੇ ਤੇ ਹੀ ਦਮ ਤੋੜ ਗਏ। 
ਜੀਪ ਦੇ ਡਰਾਇਵਰ ਨੇ ਦਿਲ ਨਹੀ ਛੱਡਿਆ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਸੇ ਜੀਪ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ ਹਸਪਤਾਲ ਲੈ ਆਇਆ । ਹਲਾਂਕਿ ਰਸਤੇ ਚ ਉਹ ਡਰ ਗਿਆ ਕਿ ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਨਾਇਬ ਤਹਿਸੀਲਦਾਰ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਜੀਪ ਵਗਾਰ ਕੇ ਲਿਆਇਅ। ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਆਦਮੀ ਤੇ ਕੋਈ ਗੁੱਸਾ ਨਾ ਆਇਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗਲਤੀ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਣ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਵਾਹ ਲਾਈ। ਜਦੋਂਕਿ ਮੋਕੇ ਤੇ ਹਾਜਰ ਸਕੇ ਸਬੰਧੀਆਂ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਕੇਸ ਕਰਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਕਿਹਾ । ਪਰ ਮੈਂ ਅਜੇਹਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਸਾਫ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।ਮੈਂ ਉਸ ਜੀਪ ਵਾਲੇ ਤੇ ਕੋਈ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀ ਸੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੁੰਦਾ।ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂਨੂੰ ਮੇਰੇ ਪਾਪਾ ਜੀ ਦੇ ਉਹ ਬੋਲ ਯਾਦ ਆ ਗਏ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅਜੇਹੇ ਹੀ ਮੋਕੇ ਤੇ ਆਪਣੀ ਮੋਤ ਤੋਂ ਕੁਝ ਹੀ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ  ਸਪਸਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਹੇ ਸਨ।
                      ਪਾਪਾ ਜੀ ਦੇ ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਸਨ। ਜਿੰਨਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕ ਚੌਧਰੀ ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਪਟਵਾਰੀ ਦੇ ਨਾਮ ਕਰਕੇ ਜਾਣਦੇ ਸਨ। ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਿਲਣਸਾਰ ਤੇ ਭਲੇ ਆਦਮੀ ਸਨ। ਪ੍ਰਮਾਤਮਾਂ ਦੀ ਕਰਨੀ ਵੇਖੋ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਕਾਰਡ ਵੰਡ ਰਹੇ ਸਨ ਬਾਜਾਰ ਵਿੱਚ ਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਿਸੇ ਕਰੀਬੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸਨ ਸਕੂਟਰ ਤੇ।ਮੇਨ ਬਾਜਾਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇੱਕ ਟਰੱਕ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਟੱਕਰ ਮਾਰੀ ਤੇ ਉਹ ਮੋਕੇ ਤੇ ਹੀ ਦਮ ਤੋੜ ਗਏ। ਬਹੁਤ ਹੀ ਦਰਦਨਾਕ ਹਾਦਸਾ ਸੀ ਇਹ। ਖੁਸੀਆਂ ਹੰਝੂਆਂ ਚ ਬਦਲ ਗਈਆਂ।ਘਰ ਦਾ ਮਾਹੋਲ ਇੱਕ ਦਮ ਗਮੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਿਆ। ਸਾਰੇ ਸਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੀ ਖਬਰ ਫੈਲ ਗਈ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਸਹਿਰ ਦਾ ਬੱਚਾ ਬੱਚਾ ਜਾਣਦਾ ਸੀ। 
        ਟਰੱਕ ਮਾਲਿਕ ਸਾਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਬਹੁਤ ਕਰੀਬੀ ਸੀ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਡਰ ਗਏ ਸਨ। ਟਰੱਕ ਵਾਲੇ ਅੰਕਲ ਸਾਡੇ ਘਰ ਆਏ ਤੇ ਪਾਪਾ ਜੀ ਕੋਲ ਝੋਰਾ ਕਰਣ ਲੱਗੇ ਕਿ ਹੁਣ ਕੀ ਬਣੇਗਾ। ਪਾਪਾ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਨੇ ਪੀੜਤ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਮਾਫੀ ਮੰਗਣ ਦਾ ਸੁਝਾਵ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਅੰਕਲ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਡਰੇ ਹੋਏ ਸੀ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਸੀ ਕਿ ਪੀੜਤ ਪਰਿਵਾਰ ਉਹਨਾਂ ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਪਾਪਾ ਜੀ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਬਜਿੱਦ ਸਨ ਕਿ ਇਸ ਸੱਮਸਿਆ ਦਾ ਹਲ ਉਹਨਾ ਦੇ ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਮਾਫੀ ਮੰਗਣਾ ਹੀ ਹੈ।
                 ਪਾਪਾ ਜੀ ਦੇ ਜੋਰ ਪਾਉਣ ਤੇ ਅੰਕਲ ਪਾਪਾ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਪਾਪਾ ਜੀ ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾ ਦੇ ਘਰੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਲੜਕੇ ਮਹਾਂਵੀਰ ਸਹਾਰਨ  ਪਾਪਾ ਜੀ ਨੂੰ ਤੇ ਅੰਕਲ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਮਿਲੇ ਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਗਰਮ ਗੱਲ ਨਾ ਆਖੀ। ਸਗੋ ਰੱਬ ਦਾ ਭਾਣਾ ਹੀ ਆਖਿਆ। ਪਾਪਾ ਜੀ ਤੇ ਅੰਕਲ ਉਸ ਦੇ ਇਸ ਨਿਮਰਤਾ ਭਰੇ ਰੱਵੀਏ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ।ਜਿਥੋਂ ਗਾਲ੍ਹਾਂ ਤੇ ਲੜਾਈ ਝਗੜੇ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੋਵੇ ਤੇ ਉਥੋ ਮਾਣ ਮਿਲੇ ਤਾਂ ਆਦਮੀ ਦਾ ਹੈਰਾਨ ਹੋਣਾ ਸਭਾਵਿਕ ਹੀ ਹੈ।
                 ਘਰ ਆਕੇ ਪਾਪਾ ਜੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਮਹਾਂਵੀਰ ਦੇ ਇਸ ਸਲਾਘਾਯੋਗ ਵਿਹਾਰ ਦੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਖੂਬ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਮਹਾਂਵੀਰ ਦੇ ਵਿਹਾਰ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਮੈਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਕੋਲੋ ਗਲਤੀ ਹੋਣੀ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਨਹੀ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਕੋਲੋ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਪਰ ਉਸ ਗਲਤੀ ਨੂੰ ਮੰਨ ਲੈਣਾਂ ਤੇ ਉਸ ਗਲਤੀ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਣ ਦਾ ਉਪਰਾਲਾ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਜੇ ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਵੀ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸਿਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ ਦੇਣਾ ਹੀ ਮਹਾਨਤਾ ਹੈ। ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਉਸ ਸਿੱਖਿਆ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਜੀਪ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

  ਰਮੇਸ ਸੇਠੀ ਬਾਦਲ
ਮੋ 98 766 27233