ਸੁਕਰ ਹੈ ਉਹ ਟੂਣਾ ਨਹੀ ਸੀ।

                              ਸੁਕਰ ਹੈ ਉਹ ਟੂਣਾ ਨਹੀ ਸੀ।
ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀ ਸੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਵਹਿਮਾਂ ਭਰਮਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀ ਮੰਨਦੇ। ਟੂਣੇ ਆਦਿ ਤੇ ਤਾਂ ਸਾੰਨੂ ਭੋਰਾ ਵਿਸਵਾਸ ਨਹੀ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਤਾਂ ਇਉ ਸੋਚਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਟੂਣੇ ਵਾਲੇ ਸਮਾਨ ਨੂੰ ਹੀ ਚੁੱਕ ਕੇ ਵਰਤ ਲਈਏ। ਪਰ ਕਈ ਕੁਝ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਜੇਹੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਚੰਗੇ ਭਲੇ ਬੰਦੇ ਦਾ ਵਿਸਵਾਸ ਡਗਮਗਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜੇ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਹੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਇੱਕ ਬੈਂਗਣੀ ਰੰਗ ਦਾ ਸੂਟ ਜੋ ਮੈa ਅਕਸਰ ਹਰ ਖਾਸ ਮੋਕੇ ਤੇ ਪਹਿਨਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੀ ਸੀ । ਉਸ ਸੂਟ ਦੀ ਫਿਟਿੰਗ ਵੀ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਸੀ ਪਤਾ ਨਹੀ ਕਿਵੇਂ ਮੋਡੇ ਕੋਲੋ ਫੱਟ ਗਿਆ। ਚਾਰ ਪੰਜ ਮੋਰੀਆਂ ਜਿਹੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਇਉਂ ਲਗਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਕੈਂਚੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀਆਂ ਹੋਣ। ਅਕਸਰ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲੋ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਟੂਣਾ ਟੱਪਾ ਕਰਣ ਵਾਲੇ ਦੂਸਰੇ ਦੇ ਕਪੜੇ ਕੱਟ ਕੇ ਟੂਣਾ ਵਗੈਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸੋਚਿਆ ਇਹ ਸੂਟ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫਟਿਆ ਕਿਵੇਂ? ਜਦੋ ਕੋਈ ਹੋਰ ਗੱਲ ਨਾ ਦਿਮਾਗ ਚ ਆਉਂਦੀ ਤਾਂ ਸੱਕ ਦੀ ਸੂਈ ਟੂਣੇ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ।ਕੀ ਹੋਇਆ ਜੇ ਅਸੀ ਨਹੀ ਮੰਨਦੇ ਤਾਂ ਲੋਕੀ ਤਾਂ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।  ਪਰ ਕਿਸੇ ਤੇ ਸੱਕ ਵੀ ਨਹੀ ਸੀ ਹੁੰਦਾ ।ਨਹੀ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਪੱਕੀ ਹੀ ਸੀ। ਗੱਲ ਆਈ ਗਈ ਹੋ ਗਈ। ਟੇਲਰ ਨੂੰ ਸੂਟ ਠੀਕ ਕਰਨਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਸੋਚਾਂ ਸੂਟ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੱਟਣ ਦਾ ਕਾਰਣ ਲੱਭਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। ਅਚਾਨਕ ਇੱਕ ਦਿਨ ਸਾਡੇ ਉਪਰ ਰਹਿੰਦੀ ਕਿਰਾਏਦਾਰਨੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਈ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਇਨਵਰਟਰ ਦਾ ਬੈਟਰਾ ਅਚਾਨਕ ਫੱਟ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਪੋੜੀਆਂ ਤੇ ਤੇਜਾਬ ਡੁਲ ਗਿਆ ਸੀ ।ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਰੀਆਂ ਪੋੜੀਆਂ ਤੇ ਫਰ± ਖਰਾਬ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ । ਇਸ ਤੇਜਾਬ ਦੇ ਛਿੱਟੇ ਜਿਸ ਵੀ ਕਪੜੇ ਤੇ ਪਏ ਉਹ ਉਸ ਥਾਂ ਤੋਂ  ਮੱਚ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਮੇਰੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਹੱਲ ਮਿਲ ਗਿਆ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾ ਪੋੜੀਆਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਦੀ ਸਾਡਾ ਜਿਆਦਾ ਆਉਣ ਜਾਣ ਸੀ। ਤੇ ਮੈਂ ਵੀ ਪੋੜੀਆਂ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਰਸਤੇ ਤੋ ਹੀ ਆਉਦੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਹੈ ਕਿ ਤੇਜਾਬ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਬੂੰਦਾਂ ਪੋੜੀਆ ਤੋ ਮੇਰੇ ਸੂਟ ਤੇ ਡਿੱਗੀਆਂ ਹੋਣ ਗੀਆਂ ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰਾ ਸੂਟ ਉਸ ਬੈਟਰੇ ਦੇ ਤੇਜਾਬ ਨਾਲ ਮੱਚ ਗਿਆ। ਜੇ ਮੈਂ ਜਲਦੀ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਟੂਣਾ ਮੰਨ ਲੈਂਦੀ ਤੇ ਕਿਸੇ ਤੇ ±ੱਕ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਵਿੱਡ ਲੈਂਦੀ।ਤਾਂ ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਕਿੰਨੇ ਭਿਆਨਕ ਨਿਕਲਦੇ। ਟੂਣਿਆ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਡੇ ਅਵਿ±ਵਾਸ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੱਡੀ ਅਣਹੋਣੀ ਤੋ ਬਚਾ ਲਿਆ।
ਰਮੇਸ ਸੇਠੀ ਬਾਦਲ 
ਮੋਬਾਇਲ 98 766 27 233 

ਭਈਆ ਜੀ ਪੰਜਾਬ ਮੇਂ

                                           ਭਈਆ ਜੀ ਪੰਜਾਬ ਮੇਂ
ਬਸ ਅਜੇ ਮੰਡੀ ਡਬੱਵਾਲੀ ਤੋਂ ਚਲੀ ਹੀ ਸੀ ਕੰਡਕਟਰ ਨੇ ਟਿਕਟਾਂ ਕੱਟਣੀਆਂ ਸੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਭੀੜ ਜਿਆਦਾ ਸੀ ਤੇ ਉਹ ਕਾਹਲੀ ਕਾਹਲੀ ਟਿਕਟਾਂ ਕੱਟ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਬਕਾਇਆ ਵੀ ਟਿਕਟ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲਿੱਖ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਕੰਡਕਟਰ ਵੱਡੇ ਨੋਟਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਢ ਖਾਣ ਆਲਿਆਂ ਵਾਂਗੂ ਪੈਂਦਾ ਸੀ।
ਹਾਂ ਬੀ ਭਈਆ ਕਿੱਥੇ ਜਾਣਾ ਹੈ?
ਸਰਦਾਰ ਜੀ ਮੈਂ ਨੇ ਜਾਣਾ ਹੈ। 
ਉਏ ਤੂੰਨੇ ਹੀ ਜਾਣਾ ਹੈ ਹੋਰ ਤੇਰੇ ਪਿਓ ਨੇ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਦੱਸ ਕਿੱਬੇ ਜਾਣਾ ਹੈ?
ਬੋਲ ਤੋ ਦੀਆ ਮੈਂ ਨੇ ਜਾਣਾ ਹੈ।
ਉਏ ਜਲਦੀ ਬੋਲ ਤੇਰੇ ਹੋਰ ਵੀ ਪਿਓ ਬੈਠੇ ਹਨ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਟਿਕਟਾਂ ਵੀ ਕੱਟਣੀਆਂ ਹਨ।ਕਹਾਂ ਜਾਣਾ ਹੈ ਜਲਦੀ ਬਤਾ। ਕੋਨ ਸੇ ਗਾਂਵ ਜਾਣਾ ਹੈ? 
ਸਰਦਾਰ ਜੀ ਗਰਮ ਮੱਤ ਬੋਲੋ ਹਮ ਕੋ।ਮੈਂ ਨੇ ਗਾਂਵ ਜਾਣਾ ਹੈ।-
ਕੌਣ ਸੇ ਗਾਂਵ ਜਾਣਾ ਹੈ ਬਸ ਤੂੰ ਨੀਚੇ ਉਤਰ।
ਭਈਆ ਵੀ ਹੈਰਾਨ ਸੀ ਤੇ ਸਵਾਰੀਆਂ ਵੀ। ਮੈਨੂੰ ਤਰਸ ਜਿਹਾ ਆ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਪੁਛਿਆ ਭਈਆ ਜੀ ਆਪ ਨੇ ਕਹਾਂ ਜਾਣਾ ਹੈ? ਕਿਸ ਕੇ ਘਰ ਜਾਣਾ ਹੈ? ਕਿਆ ਕਰਤੇ ਹੋ? ਕਹਾਂ ਸੇ ਆਏ ਹੋ?ਕਿਸੀ ਕੋ ਜਾਨਤੇ ਹੋ ਜਹਾਂ?
ਹਾਂ ਬਾਬੂ ਜੀ ਮੈਂ ਮੈਂਨੇ ਗਾਂਵ ਮੇ ਡਾਕਟਰ ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਗ ਸੀਧੂ ਕੇ ਘਰ ਕਾਮ ਕਰਤਾ ਹੂੰ ਦਸ ਸਾਲ ਸੇ । ਸੀਧੂ ਸਾਬ ਕੀ ਸੜ੍ਹਕ ਪੇ ਕੋਠੀ ਹੈ ਅਬੀ ਆਨੇ ਵਾਲੀ ਹੈ ਮੈa ਅਬੀ ਆਪ ਕੋ ਦਿਖਾਤਾ ਹੂੰ। ਯੇ ਨਵਾਂ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਸਬੀ ਬਸ ਵਾਲਾ ਮੇਰੇ ਕੋ ਜਾਨਤਾ ਹੈ।
ਭਈਏ ਨੇ ਆਪਣਾ ਝੋਲਾ ਚੁੱਕ ਲਿਆ ਤੇ ਖਿੜ੍ਹਕੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋ ਗਿਆ।
ਉਏ ਭਾਈ ਇਸ ਨੇ ਮੇਹਿਣੇ ਪਿੰਡ ਜਾਣਾ ਹੈ ਇਹ ਡਾਕਟਰ ਬਲਦੇਵ ਕਾ ਨੋਕਰ ਹੈ।ਮਹਿਣੇ ਪਿੰਡ ਕੰਡਕਟਰ ਨੇ ਸੀਟੀ ਮਾਰੀ ,ਬਸ ਰੁੱਕ ਗਈ ਤੇ ਭਈਆ ਹੋਰ ਸਵਾਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਕੰਡਕਟਰ ਦੇ ਹੱਥ ਪੰਜ ਦਾ ਨੋਟ ਫੜ੍ਹਾ ਕੇ ਉਤਰ ਗਿਆ ਤੇ ਬਸ ਚ ਹਾਸਾ ਪੈ ਗਿਆ।ਦੇਖਦੇ ਦੇਖਦੇ ਭਈਆ ਡਾਕਟਰ ਬਲਦੇਵ ਕੇ ਘਰੇ ਵੜ੍ਹ ਗਿਆ।
ਰਮੇਸ ਸੇਠੀ ਬਾਦਲ
ਸੰਪਰਕ 98 766 27 233

ਆਹ ਭੂਆ ਸਰੁਸਤੀ ਦੇਵੀ

                                         ਆਹ ਭੂਆ ਸਰੁਸਤੀ ਦੇਵੀ
            ਜਦੋ ਮੈਂ ਤੁਰ ਗਿਆ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਜਹਿਨ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਵੱਡੀ ਭੂਆ ਸਰੁਸਤੀ ਦੇਵੀ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਉਭਰ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੇ । ਭੂਆ ਸਰੁਸਤੀ ਦੇਵੀ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਫੁਫੱੜ ਜੀ ਸੁਰਜੀਤ ਕੁਰ ਆਖਦੇ ਸਨ, ਮੇਰੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਅੋਲਾਦ ਸੀ। ਯਾਨਿ ਉਹ ਮੇਰੇ ਪਾਪਾਜੀ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੀ।ਮੇਰੇ ਵੱਡੇ ਭੂਆ ਜੀ ਮੇਰੇ ਪਾਪਾ ਜੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਰੇ ਸਰੀਰ ਦੇ  ਸਨ। ਜਦੋ ਕਿ ਮੇਰੇ ਚਾਚਾ ਜੀ ਤੇ ਛੋਟੀ ਭੂਆ ਜੀ ਪਤਲੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਨ।ਮੇਰੇ ਪਹਿਲੇ ਵਾਲੇ ਦਾਦੀ ਜੀ ਜਲਦੀ ਹੀ ਗੁਜਰ ਗਏ ਸੀ ਤੇ ਮੇਰੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਨੂੰ ਮਜਬੂਰੀ ਵੱਸ ਦੂਸਰੀ ਸਾਦੀ ਕਰਵਾਉਣੀ ਪਈ ਤੇ ਇਹ ਚਾਰੇ ਭੈਣ ਭਰਾ ਮੇਰੇ ਦੂਸਰੇ ਦਾਦੀ ਜੀ ਦੀ ਕੁਖੋਂ ਸਨ। ਵੈਸੇ ਮੇਰੇ ਦੂਸਰੇ ਦਾਦੀ ਜੀ ਵੀ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਗੁਜਰ ਗਏ ਸਨ । ਉਸ ਸਮੇ ਮੇਰੇ ਚਾਚਾ ਜੀ ਸਿਰਫ ਚੋਵੀ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਸਨ। ਮੇਰੇ ਪਾਪਾ ਜੀ ਦੀ ਤੇ ਮੇਰੇ ਵੱਡੇ ਭੂਆ ਜੀ ਦੀ ਆਪਸ ਚ ਕੁਝ ਜਿਆਦਾ ਬਣਦੀ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਮੇਰੇ ਪਾਪਾ ਜੀ ਕਈ ਵਾਰ ਮਜਾਕ ਵਿੱਚ ਕਹਿ ਦਿੰਦੇ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਤੇ ਸਰੁਸਤੀ ਇੱਕ ਮਾਂ ਦੇ ਹਾਂ ਤੇ ਮਾਇਆ (ਮੇਰੇ ਛੋਟੇ ਭੂਆ ਜੀ) ਤੇ ਮੰਗਲ (ਮੇਰੇ ਚਾਚਾ ਜੀ) ਦੂਸਰੀ ਮਾਂ ਦੇ ਹਨ। ਸੰਨ ਅਕਤੂਬਰ 2003 ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਪਾਪਾ ਜੀ ਇੱਕ ਸੜਕ ਦੁਰਘਟਨਾ ਚ ਸਾਨੂੰ ਛੱਡ ਗਏ।ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਵੱਡੇ ਭੂਆ ਜੀ ਨੇ ਇਸ ਹਾਦਸੇ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਦਿਲ ਤੇ ਲਾਇਆ ਤੇ ਉਹ ਜਦੋ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਉਦੇ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਸਪੈਸਲ ਦੁੱਖ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦੇ। ਤੇ ਉਹ ਮੇਰੇ ਚ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਝਲਕ ਦੇਖਦੇ।  ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਫਰਬਰੀ 2012 ਚ ਜਦੋ ਅਚਾਨਕ ਮੇਰੇ ਜੀਜਾ ਜੀ ਤੇ ਮੇਰੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਸਿਰਫ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਵਕਫੇ ਚ ਚਲੇ ਗਏ ਤਾਂ ਉਹ ਇਹ ਸਦਮਾ ਸਹਾਰ ਨਾ ਸਕੇ। ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਹਾਦਸੇ ਨੇ ਉਹਨਾ ਦੇ ਜਿਉਣ ਦਾ ਮਕਸਦ ਹੀ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ।ਇਸ ਹਾਦਸੇ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਉਹਨਾ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਨਾੜੀ ਫੱਟ ਗਈ ਤੇ ਉਹ ਡੀ ਐਮ ਸੀ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਬੇਹੋਸ ਪਏ ਰਹੇ ਤੇ 6 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਸਾਨੂੰ ਸਦਾ ਲਈ ਆਲਵਿਦਾ ਆਖ ਗਏ। ਲਗਭਗ 75 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸਾਡੀ ਭੁਆ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਾਣ ਦੇ ਕੇ ਭਰਾ ਤੇ ਭਰਾ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰ ਦਾ ਇੱਕ ਅਨੋਖਾ ਸਬੂਤ ਦਿੱਤਾ।

ਰਮੇਸ ਸੇਠੀ ਬਾਦਲ 
ਸੰਪਰਕ 98 766 27 233    

ਜਦੋ ਮੇਰੀ ਪਹਿਲੀ ਚੋਰੀ ਪਕੜੀ ਗਈ ।

                                                        ਜਦੋ ਮੇਰੀ ਪਹਿਲੀ ਚੋਰੀ ਪਕੜੀ ਗਈ । 
ਇਹ ਗੱਲ ਕੋਈ 1968_69 ਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਚੋਥੀ ਜਾ ਪੰਜਵੀ ਜਮਾਤ ਚ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਪਾਪਾ ਜੀ ਦੂਰ ਨੋਕਰੀ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਤੇ ਮੈਂ ਅਕਸਰ ਟਾਂਗੇ ਤੇ ਇਕੱਲਾ ਮੰਡੀ ਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿਉਕਿ ਮੰਡੀ ਮੇਰੇ ਭੂਆ ਜੀ ਤੇ ਮਾਸੀ ਜੀ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਮਾਸੀ ਜੀ ਦਾ ਘਰ ਕਾਫੀ ਸਰਦਾ ਪੁਜਦਾ ਘਰ ਸੀ। ਘਰੇ ਨੋਕਰ ਚਾਕਰ ਤੇ ਪੂਰੀ ਸੁੱਖ ਸੁਵਿਧਾ ਦੇ ਸਾਧਨ ਸਨ। ਉਹਨਾ ਦਾ ਆਪਣਾ ਸਿਨੇਮਾਂ ਤੇ ਰੂੰ ਦੇ ਕਾਰਖਾਨੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਆੜਤ ਦਾ ਚੰਗਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵੀ  ਸੀ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਮੈਂ ਮਾਸੀ ਘਰੇ ਮਿਲਣ ਗਿਆ। ਗਰਮੀ ਦਾ ਮੋਸਮ ਸੀ ਤੇ ਦੁਪਿਹਰ ਦਾ ਖਾਣਾ ਖਾ ਕੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਅ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਕਮਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੱਖੇ ਚਲਾ ਕੇ ਸੋ ਗਏ। ਕਿਉਂਕਿ ਕੂਲਰ ਤੇ ਏ ਸੀ ਤਾਂ Tਦੋ ਅਜੇ ਆਏ ਹੀ ਨਹੀ ਸਨ। । ਮੈa ਪੂਰਾ ਪੇਂਡੂ ਸੀ ਆਪਾ ਸਿਖਰ ਦੁਪਿਹਰੇ ਕੋਲੇ ਕੱਛਣ ਵਾਲੇ ਮਲੰਗ ਸੀ। ਕਦੇ ਦੁਪਿਹਰੇ ਸੁੱਤੇ ਹੀ ਨਹੀ ਸੀ। ਸਾਡੇ ਤਾਂ ਪਿੰਡ ਓਦੋ ਅਜੇ ਬਿਜਲੀ ਵੀ ਨਹੀ ਸੀ ਆਈ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਇਉ ਘੂਕ ਸੋਂ ਗਏ ਜਿਵੇ ਪੂਰੇ ਦਿਨ ਦੇ ਥੱਕੇ ਮਜਦੂਰ ਰਾਤ  ਨੂੰ ਘੂਕ ਸੋਂ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮੈਂਨੂ ਨੀਂਦ ਕਿੱਥੇ । ਕਦੇ ਦਿਨੇ ਸੁੱਤੇ ਹੀ ਨਹੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਇਧਰ ਉਧਰ ਫਰੋਲਾ ਫਰਾਲੀ ਕਰਨੀ ਸੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਮੈਂਨੂੰ ਇੱਕ ਦਰਾਜ ਵਿੱਚੋ ±ਰਟ ਤੇ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਟੱਡ ਦੀ ਜੋੜੀ ਤੇ ਇੱਕ ਟਾਈ ਪਿੰਨ ਮਿਲ ਗਈ ।ਇੱਧਰ ਉਧਰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈa ਦੋਵੇ ਚੀਜਾਂ ਪੈਂਟ ਦੀ ਜੇਬ ਵਿੱਚ ਪਾ ਲਈਆ। ਤੇ ±ਾਮ ਨੂੰ ਮੈਂ ਘਰ ਵਾਪਿਸ ਆ  ਗਿਆ।ਘਰ ਆ ਕੇ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਸਿਆਣਪ ਅਤੇ ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀਆ ਦੋਨੇ ਚੀਜਾਂ ਮੇਰੇ ਪਾਪਾ ਜੀ ਨੂੰ ਦਿਖਾਈਆਂ। ਜੋ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇੱਕ ਚੋਰੀ ਹੀ ਸੀ। ਪਰ ਉਹ ਉਸ ਚੋਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਇੱਕ ਚੰਗੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੁਲਝਾਉਣਾ ਚਾੰਹੁਦੇ ਸੀ। “ਬੇਟਾ ਇਹ ਸਮਾਨ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਤੇ ਮਹਿੰਗਾ ਹੈ ਚੰਗਾ ਕਰਿਆ ਤੂੰ ਚੁੱਕ ਲਿਆਇਆ। ਪਰੰਤੁਂਂਂਂ ..... ।' ਏਨਾ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਚੁੱਪ ਕਰ ਗਏ।“ਪਰੰਤੂ ਕੀ' ਮੈਂ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ। “ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਬੇਟਾ ਇਹ ਸਮਾਨ ਪਹਿਣ ਕੇ ਤੂੰ ਕਿੱਥੇ ਜਾਵੇਂਗਾ। ਕਿਸ ਨੂੰ ਦਿਖਾਵੇਂਗਾ। ਵੱਧ ਤੌਂ ਵੱਧ ਤੂੰ ਮੰਡੀ ਹੀ ਜਾਵੇਂਗਾ ਇਹ ਪਹਿਣ ਕੇ। ਪਰ ਤੇਰੀ ਮਾਸੀ ਕਿਆਂ ਨੇ ਇਹ ਪਹਿਚਾਣ ਲੈਣੇ ਹਨ। ਜਦੋ ਤੂੰ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬੇਝਿਜਕ ਹੋ ਕੇ ਪਹਿਣ ਹੀ ਨਹੀ ਸਕਦਾ ਤਾਂ ਫਿਰ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਕੀ ਫਾਇਦਾ ਹੋਇਆ। ' ਉਹਨਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਸਵਾਲੀਆ ਨਜਰੀਏ ਨਾਲ ਪੁਛਿਆ। “ਤੇ ਫੇਰ ਹੁਣ ਕੀ ਕਰੀਏ?' ਮੈਂ ਨਿਉੱਤਰ ਜਿਹਾ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹਾ। “ ਤੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰ। ਕਲ੍ਹ ਨੂੰ ਇਹ ਸਮਾਨ ਚੁੱਪ ਕਰਕੇ ਉਸੇ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਰੱਖ ਆ। ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਾ ਲੱਗਣ ਦੇਈ। ' ਤੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਮੈਂ ਫਿਰ ਮੰਡੀ ਗਿਆ ਤੇ ਚੁਪਕੇ ਜਿਹੇ ਉਹ ਸਮਾਨ ਮਾਸੀ ਘਰੇ ਰੱਖ ਆਇਆ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਮੇਰੇ ਪਾਪਾ ਜੀ ਨੇ ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਅਨਜਾਣੇ ਚ ਕੀਤੀ ਚੋਰੀ ਨੂੰ ਮੈਨੂੰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਮਝਾ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਹੱਲ ਕੀਤਾ ਤੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਤੋਂ ਅਜੇਹਾ ਨਾ ਕਰਣ ਦੀ ਮੱਤ ਵੀ ਦਿੱਤੀ। ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੀਆ ਖੁਦ ਦੀਆਂ ਨਜਰਾਂ ਤੋ ਢਿਗਣ ਤੋ ਬਚਾ ਲਿਆ।

ਰਮੇਸ ਸੇਠੀ ਬਾਦਲ 
ਸੰਪਰਕ 98 766 27 233 

ਮੇਰੇ ਪਾਪਾ ਜੀ ਦੀ ਦਰਿਆਦਿਲੀ

                                                      ਮੇਰੇ ਪਾਪਾ ਜੀ ਦੀ ਦਰਿਆਦਿਲੀ
ਇਹ ਗੱਲ ਕੋਈ 1996_97 ਦੀ ਹੋਣੀ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਪਾਪਾ ਜੀ ਨੂੰ ਮਾਲ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਕੇ ਸਦਰ ਕਾਨੂੰਨਗੋ ਤੋਂ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਕੇ ਨਾਇਬ ਤਹਿਸੀਲਦਾਰ ਤਾਂ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ ਪਰ ਨਾਲ ਹੀ ਨਾਇਬ ਤਹਿਸੀਲਦਾਰੀ ਦਾ ਵਿਭਾਗੀ ਇਮਤਿਹਾਨ ਪਾਸ ਕਰਨ ਦੀ ਸਰਤ ਲਾ ਦਿੱਤੀ। ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਦੀ ਹੱਦ ਦੇ ਨੇੜੇ ਢੁੱਕ ਚੁੱਕੇ ਆਦਮੀ ਲਈ ਇਹ ਇਮਤਿਹਾਨ ਪਾਸ ਕਰਨਾ ਕੋਈ ਖਾਲ੍ਹਾ ਜੀ ਦਾ ਵਾੜਾ ਨਹੀ ਸੀ।ਪਰੰਤੂ ਮੇਰੇ ਪਾਪਾ ਜੀ ਇੱਕ ਰਿੰਢੀ ਇਨਸਾਨ ਸਨ। ਹਾਰ ਮੰਨਣਾ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਤੋਂ ਘਬਰਾਉਣਾ ਉਹਨਾ ਦੀ ਫਿਤਰਤ ਨਹੀ ਸੀ।ਥੋੜੀ ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਤਿਆਰੀ ਕਰਕੇ ਉਹ ਅੱਠ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਨਾਇਬ ਤਹਿਸੀਲਦਾਰੀ ਲਈ ਵਿਭਾਗੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੇਣ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਥੇ ਉਹ ਕਿਸਾਨ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰੇ। ਸਵੇਰ ਦਾ ਨਾਸਤਾ, ਦੁਪਿਹਰ ਤੇ ਰਾਤ ਦੀ ਰੋਟੀ ਉਹ ਕਿਸਾਨ ਭਵਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਥਿਤ ਗੁਰਸਰਨ ਦੇ ਢਾਬੇ ਤੋਂ ਹੀ ਖਾਂਦੇ। ਅਤੇ ਰੋਜ ਦੇ ਪੱਕੇ ਗ੍ਰਾਹਕ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ  ਦੀ ਢਾਬੇ ਦੇ ਮਾਲਿਕ ਨਾਲ ਵੀ ਪੂਰੀ ਜਾਣ ਪਹਿਚਾਣ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਕਾਰ ਲੈਕੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਗਏ ਸਨ। ਤੇ ਉਹਨਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਡਾ ਡਰਾਇਵਰ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। “ ਬਾਬੂ ਜੀ ਤੁਸੀ ਕੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋ।ਤੁਹਾਡਾ ਕੋਈ ਬਿਜਨਸ ਹੈ ਜਾਂ ਤੁਸੀ ਕੋਈ ਨੋਕਰੀ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਮੈਂ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂਹਾਨੂੰ ਪੁੱਛਾਗਾ ਪਰ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀ ਆਉਂਦੇ ਹੋ ਜਿਆਦਾ ਕੰਮ ਅਤੇ ਭੀੜ ਚ ਉਲਝਿਆ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਪੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।' ਇੱਕ ਦਿਨ ਰੋਟੀ ਖਾਂਦਿਆ ਨੂੰ ਢਾਬੇ ਦੇ ਮਾਲਿਕ ਸਰਦਾਰ ਗੁਰ±ਰਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਮੇਰੇ ਪਾਪਾ ਜੀ ਨੂੰ ਪੁਛਿਆ। “ ਮੈਂ ਹਰਿਆਣਾ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮਾਲ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਨਾਇਬ ਤਹਿਸੀਲਦਾਰ ਹਾਂ ਤੇ ਇੱਥੇ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੇਣ ਆਇਆ ਹਾਂ।  ਅੱਠ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਆਇਆ ਸੀ ਬਸ ਦੋ ਪੇਪਰ ਰਹਿ ਗਏ ਪਰਸੋ ਵਾਪਿਸ ਜਾਣਾ ਹੈ। ' ਮੇਰੇ ਪਾਪਾ ਜੀ ਨੇ ਪੂਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਠਾਪਣੇ ਬਾਰੇ ਅਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਆਉਣ ਦੇ ਮਕਸਦ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ। “ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡਾ ਬੇਟਾ ਹੈ। ' ਗੁਰ±ਰਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸਾਡੇ ਡਰਾਇਵਰ ਵੱਲ ਉਂਗਲੀ ਕਰਕੇ ਪੁਛਿਆ। “ ਨਹੀ ਇਹ ਮੇਰਾ ਬੇਟਾ ਨਹੀ ਬਲਕਿ ਮੇਰਾ ਡਰਾਇਵਰ ਹੈ। ' ਮੇਰੇ ਪਾਪਾ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ।“ ਹੈਂ' ਕਹਿ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਲੰਬਾ ਸਾਹ ਲਿਆ ਤੇ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਮੂੰਹ ਅੱਡਿਆ ਗਿਆ। “ਕਿਉਂ ਤੁਸੀ ਐਨੇ ਹੈਰਾਨ ਜਿਹੇ ਕਿਉਂ ਹੋਗੇ। ਕੀ ਇਸ ਨੇ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ' ਮੇਰੇ ਪਾਪਾ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁਛਿਆ। “ ਨਹੀ ਬਾਬੂ ਜੀ ਅਜੇਹੀ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀ ਪਰ ਇੱਕ ਗੱਲ ਦੀ ਮੈਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀ ਆਈ । ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਹੱਕ ਤਾਂ ਨਹੀ ਬਣਦਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਹਿਣ ਦਾ ਪਰ ਮੈਥੋਂ ਰਹਿ ਵੀ ਨਹੀ ਹੁੰਦਾ । ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਦੇਖ ਰਿਹਾਂ ਹਾਂ ਤੁਸੀ 35_40 ਰੁਪਏ ਚ ਇੱਕ ਡੰਗ ਦੀ ਰੋਟੀ ਖਾਂਦੇ ਹੋ ਪਰ  ਤੁਹਾਡਾ ਡਰਾਇਵਰ ਕਦੇ ਵੀ 60_70 ਰੁਪਏ ਤੋ ਘੱਟ ਦੀ ਰੋਟੀ ਨਹੀ ਖਾਂਦਾ। ' ਢਾਬੇ ਦੇ ਮਾਲਿਕ ਨੇ ਆਪਣਾਪਣ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ।  “ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮੈ   ਪਿੰਡ ਚ  ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ  ਦੁਕਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ  ਦੇ ਘਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਤੇ ਗਰੀਬੀ ਚ ਪਲਿਆ ਹਾਂ । ਮੈਂ ਗਰੀਬੀ ਦੇਖੀ ਹੈ।  ਮੈਂ ਸਸਤਾ ਤੇ ਵਧੀਆ ਖਾਕੇ ਖੁ± ਹਾਂ।  ਪਰ ਇਹ ਨਾਇਬ ਤਹਿਸੀਲਦਾਰ ਦਾ ਡਰਾਇਵਰ ਹੈ। ਲੈਣ ਦਿਉ ਐ± ਇਸ ਨੂੰ।  ਇਹ ਵੀ ਕੀ ਯਾਦ ਰੱਖੇਗਾ। ਮੇਰੇ ਪਾਪਾਜੀ ਦਾ ਅਜੀਬ ਜਿਹਾ ਜਵਾਬ ਸੁਣ ਕੇ ਢਾਬੇ ਦੇ ਮਾਲਿਕ ਦਾ ਮੂੰਹ ਅੱਡਿਆ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ ਪਾਪਾ ਜੀ ਦੀ ਇਸ ਦਰਿਆ ਦਿਲੀ ਦਾ ਉਸ  ਕੋਲ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀ ਸੀ।

ਜਮੀਨੀ ਹਕੀਕਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ

                                   ਜਮੀਨੀ ਹਕੀਕਤ  ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ

             ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਸ੍ਰੀ ਓੁਮ ਪ੍ਰਕਾਸ ਸੇਠੀ ਜੋ 1975_76  ਵਿੱਚ ਸਿਰਸਾ ਜਿਲ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਬਤੋਰ ਮਾਲ ਪਟਵਾਰੀ ਆਏ।ਉਸ ਤੋ ਪਹਿਲਾ ਉਹ ਦੂਰ ਦੂਸਰੇ ਜਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨੋਕਰੀ ਕਰਦੇ ਸੀ।  ਫਿਰ ਉਹ ਤਰੱਕੀ ਕਰਦੇ ਕਰਦੇ  ਫੀਲਡ ਕਾਨੂਨਗੋ, ਕਨੂਨਗੋ ਤੋਂ  ਸਦਰ ਕਾਨੂਨਗੋ ਬਣੇ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਵਿਭਾਗੀ ਤਰੱਕੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਨਾਇਬ ਤਹਿਸੀਲਦਾਰ ਜਿਹੇ ਉੱਚ ਪਦ ਤੱਕ ਪਾਹੁੰਚੇ।  ਉਹ ਮੰਡੀ ਡਬਵਾਲੀ, ਮੰਡੀ ਕਾਲਾਂਵਾਲੀ ਅਤੇ ਸਿਰਸਾ ਜਿਹੇ ਸਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ 1998 ਵਿੱਚ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਏ। ਇੰਨੀ ਲੰਬੀ ਸੇਵਾ ਦੋਰਾਣ ਉਹ ਹਰ ਗਰੀਬ ਅਤੇ ਅਮੀਰ ਨਾਲ ੁਂੜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਹਰ ਛੋਟੇ ਵੱਡੇ ਲੀਡਰ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਬੰਧ ਸੀ। ਪਰੰਤੂ ਉਹ ਅਖੋਤੀ ਲੀਡਰਾਂ ਤੋ ਦੂਰ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਸੀ।ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਹੀ ਉਹ  ਕਈ ਲੋਕਲ ਲੀਡਰਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਰੜਕਦੇ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਬਤੋਰ ਨਾਇਬ ਤਹਿਸੀਲਦਾਰ ਮੰਡੀ ਡੱਬਵਾਲੀ ਤਹਿਸੀਲ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਸੀ।ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੋਲੇ ਕਈ ਪਟਵਾਰੀ ਤੇ ਹੋਰ ਮੁਲਾਜਮ ਵੀ ਉਹਨਾ ਕੋਲੇ ਬੈਠੇ ਸਨ।  ਅਤੇ ਉਥੇ ਮਸੀਤਾਂ ਪਿੰਡ ਦਾ ਚੋਕੀਦਾਰ ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਆ ਗਿਆ।। “ਪਟਵਾਰੀ ਸਾਬ ਸਾਸਰੀ ਕਾਲ । ' ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋ ਹੀ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਿੰਡ ਮਸੀਤਾਂ (ਜਿਲ੍ਹਾ ਸਿਰਸਾ) ਬਤੋਰ ਮਾਲ ਪਟਵਾਰੀ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਤੇ ਉਹ ਅਕਸਰ ਪਟਵਾਰੀ ਸਾਬ ਆਖ ਕੇ ਹੀ ਬਲਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਬੁਲਾਇਆਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਦੀ ਕੁਰਸੀ ਤੇ ਬਿਠਾਇਆ ਤੇ ਸੇਵਾਦਾਰ ਨੂੰ ਦੋ ਕੱਪ ਚਾਹ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।ਉਹ ਕਾਫੀ ਦੇਰ ਉਹਨਾ ਕੋਲੇ ਬੈਠਾ ਰਿਹਾ ਤੇ ਪੁਰਾਣੀਆ ਗੱਲਾ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।  ਕੋਲ ਬੈਠੇ ਰੀਡਰ ਨੂੰ ਬੜਾ ਅਜੀਬ ਲੱਗਿਆ ਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਚੋਕੀਦਾਰ ਚਲਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ “ ਸੇਠੀ ਸਾਬ ਇਸ ਚੋਕੀਦਾਰ ਨੇ ਤੂਹਾਨੂੰ ਤਹਿਸੀਲਦਾਰ ਸਾਬ ਆਖਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪਟਵਾਰੀ ਸਾਬ ਕਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਤੁਸੀ ਉਸ ਹਰੀਜਨ ਚੋਕੀਦਾਰ ਨੂੰ ਕੋਲੇ ਬਿਠਾ ਕੇ ਚਾਹ ਪਿਆਈ। ਜਦੋਕਿ ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਲੀਡਰ ਅਤੇ  ਬਲਾਕ ਸੰਪਤੀ ਦਾ ਚੇਅਰਮੈਨ ਨੂੰ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਦ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਮਸਹੂਰ ਲੀਡਰ ਨੂੰ ਚਾਹ ਪਿਆਉਣੀ ਤਾਂ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਰਹੀ ਤੁਸੀ ਉਸ ਨੂੰ ਬੈਠਣ ਲਈ ਵੀ ਨਹੀ ਆਖਿਆ। ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡੀ ਗੱਲ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਈ । ' ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਸੀ। “ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਚੋਕੀਦਾਰ ਹੀ ਹੈ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੀ ਅੋਕਾਤ ਯਾਦ ਕਰਵਾਉਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਸੁਰੂ ਤੋਂ  ਨਾਇਬ ਤਹਿਸੀਲਦਾਰ ਨਹੀ ਬਲਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਪਟਵਾਰੀ ਸੀ ਤੇ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਕੇ ਅਫਸਰ ਲਾਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਇਬ ਤਹਿਸੀਲਦਾਰ ਦੇ ਆਹੁਦੇ ਨਾਲ ਨਹੀ ਬਲਕਿ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੈ ਤੇ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਰਹੇਗਾ।ਇਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਗਰਜ ਨਹੀ।  ਬਾਕੀ ਤੂੰ ਜਿਨਾਂ ਲੀਡਰਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀ ਮੇਰੇ ਆਹੁਦੇ ਨੂੰ ਸਲਾਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਵੀ ਓਨਾ ਚਿਰ ਜਿਨਾਂ ਚਿਰ ਮੈa ਇਸ ਥਾਂ ਤੇ ਇਸ ਆਹੁਦੇ ਤੇ ਹਾਂ।ਤੇ ਜਿਸ ਦਿਨ ਮੇਰੀ ਇਥੋਂ ਬਦਲੀ ਹੋ ਗਈ ਜਾਂ ਮੈ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਉਸ ਦਿਨ ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸਲਾਮ ਕਰਨੀ ਤਾਂ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਰਹੀ ਮੇਰੀ ਰਾਮ ਰਾਮ ਵੀ ਕਬੂਲ ਨਹੀ ਕਰਨੀ। ਤੇ ਇਹ ਚੋਕੀਦਾਰ ਜਦੋ ਵੀ ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਮਿਲੇਗਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲੇਗਾ। ' ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਰੀਡਰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ। 

ਕਿਉਂ ਬਣਾਈ ਮੈਂ ਘਰਦੀ ਘੋੜੀ

                                          ਕਿਉਂ ਬਣਾਈ ਮੈਂ ਘਰਦੀ ਘੋੜੀ

          ਘਰ ਬਨਾਣਾ ਤੇ ਘਰ ਦਾ ਸਮਾਨ ਬਨਾਉਣਾ ਇਨਸਾਨ ਦੀ ਫਿੱਤਰਤ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਜੇਬ ਤੇ  ਬਜਟ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਅਨੁਸਾਰ ਇਨਸਾਨ ਘਰ ਦਾ ਸਮਾਨ ਬਨਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਗੁੰਜਾਇਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਾ ਬਹਾਨਾ ਬਣਦਾ ਹੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਕਈ ਚੀਜਾਂ ਅਜੇਹੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸਿaਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਉਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਕਦੇ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਅਜੇਹੀਆਂ ਚੀਜਾਂ ਦਾ ਬੁੱਤਾ ਮੰਗ ਮੰਗਾ ਕੇ ਵੀ ਸਾਰ ਸਕਦਾ  ਹੈ।ਕਈ ਆਦਮੀ ਬਚੇ ਬਚਾਏ ਸਮਾਨ ਦਾ ਭਾਵ ਵਾਧੂ ਘਾਟੂ ਸਮਾਨ ਨੂੰ ਬਿਲੇ ਲਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਕੁਝ ਨਾ ਕੁਝ ਬਣਾ ਲੈਂਦੇ   ਹਨ।
 ਜਦੋਂ ਮਕਾਨ ਬਨਾਉਣ ਲਈ ਘਰੇ ਮਿਸਤਰੀ ਲੱਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਚਿਪਸ ਦਾ ਫਰਸa ਬਨਾਉਣ ਵੇਲੇ ਜਨਾਨੀਆਂ ਅਕਸਰ ਪੱਥਰ ਦੇ  ਦੋ ਚਾਰ ਚਕਲੇ ਤਾਂ ਬਨਵਾ ਹੀ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ।ਤੇ ਜਦੋਂ ਲੱਕੜ ਵਾਲੇ ਮਿਸਤਰੀ ਆ ਵੜ੍ਹਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਫਾਲਤੂ ਲੱਕੜਾਂ ਤੇ ਸਨਮਾਈਕਾ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆ ਦੀ ਸੁਚੱਜੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਅੱਧਾ ਮੇਜa, ਸਟੂਲ ਜਾ ਰੈਕ ਤਾਂ ਬਣਵਾ ਹੀ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ।ਅੱਜ ਕੱਲ ਪੋੜੀ ਦਾ ਜਮਾਨਾਂ ਤਾਂ ਨਹੀ ਰਿਹਾ ।ਲੋਕ ਘੋੜੀ ਬਨਵਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
  ਜਦੋ ਮੈਂ ਮਕਾਨ ਬਣਵਾਇਆ ਤਾਂ ਫਾਲਤੂ ਸਮਾਨ ਵੇਖ ਕੇ ਮੇਰੇ ਮਨ ਚ ਵੀ ਲਾਲਚ ਆ ਗਿਆ। ਸੋਚਿਆ ਹੁਣ ਨਾ ਹਿੰਗ ਲੱਗੇ ਨਾ ਫਟਕੜੀ ਮੁਫਤੋ ਮੁਫਤੀ ਆਪਣੀ ਵੀ ਘੋੜੀ ਬਣ ਜਾਵੇਗੀ। ਕਲ੍ਹ ਨੂੰ ਕੋਈ ਬਲਬ ਬਦਲਣਾ , ਕੋਈ ਫੋਟੋ ਟੰਗਣੀ ਹੋਵੇ ਕੋਈ ਮਾੜੀ ਮੋਟੀ ਮੁਰੰਮਤ ਕਰਵਾਣੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸੋਖਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਬਾਕੀ ਸਾਹਿਬਾਂ ਨੇ ਵੀ ਹੱਲਾ ਸaੇਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਸੋਚਿਆ ਚਲੋ ਘਰੇ ਪਈ ਰਹੇਗੀ। ਨਾਲੇ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਆਂਢੀ ਗੁਆਂਢੀ ਨੂੰ ਲੋੜ ਪਈ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਆਊ। ਇਹ ਕਿਹੜਾ ਪੈਟਰੋਲ ਤੇ ਚਲਦੀ ਹੈ।
 ਮਿਸਤਰੀ ਨੇ ਲਿਹਾਜ ਕਰਕੇ ਅਤੇ  ਡੂੰਘੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਘੋੜੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤੀ। ਦਿਲਚਸਪੀ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਉਂ ਹੈ, ਬਈ ਜੇ ਮਿਸਤਰੀ ਸਿੱਧਾ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਲੱਕੜ ਟੇਡੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਮਿਸਤਰੀ ਦਾ ਮੂਡ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਸਮਾਨ ਨੂੰ ਇਧੱਰ ਉਧਰ ਕਰਕੇ  ਜਵਾਬ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀ ਬੇਵੱਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹੋ ਤੇ ਕੁਝ ਬੋਲ ਵੀ ਨਹੀ ਸਕਦੇ। ਪਰ ਸਾਬਾ±ੇ ਉਸ ਮਿਸਤਰੀ ਦੇ ਜਿਸ ਨੇ ਰੀਝ ਲਾ ਕੇ ਘੋੜੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤੀ। ਤੇ ±ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਮੇਰੀ ਮੁ±ਕਲਾਂ ਦਾ ਦੋਰ।
    ਹੁਣ ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਆ ਧਮਕਦਾ ਹੈ ਵੇਲੇ ਕੁਵੇਲੇ  ਘੋੜੀ ਲੈਣ। ਸੁਵੱਖਤੇ, ਸਿਖਰ , ਦੁਪਹਿਰੇ ਜਾ ਦੇਰ ਰਾਤ ਨੂੰ। “ਅੰਕਲ ਜੀ ਘੋੜੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ। ਵੈਸੇ ਤਾਂ ਕੋਈ ਖਾਸ ਜਰੂਰਤ ਨਹੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਆਖਿਆ ਅੰਕਲ ਕੇ ਹੈਗੀ ਘੋੜੀ ਹੁਣੇ ਲੈ ਆਉਂਦਾ ਹਾਂ।' ਫਿਰ ਵਾਪਿਸ ਖੁਦ ਹੀ ਲਿਆਉਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।ਉਹ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਯਾਦ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੋਣ ਲੈ ਗਿਆ ਸੀ। “ਸਾਡਾ ਤਾਂ ਬਸ ਦੋ ਮਿੰਟ ਦਾ ਹੀ ਕੰਮ ਸੀ ਉਸ ਦਿਨ ਦੀ ਵਹਿਲੀ ਪਈ ਹੈ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਆਖਿਆ ਸੀ ਵਾਪਿਸ ਕਰ ਆਉ ਪਰ ਜੁਆਕ ਕਿਹੜਾ ਸੁਣਦੇ ਹਨ ਅਜ ਕਲ। '
  ਕਈ ਆਉਂਦੇ ਘੋੜੀ ਲੈਣ ਹੀ ਹਨ ਕਿਉਕਿ ਉਹ ਜਦੋ ਵੀ ਆਏ ਹਨ ਘੋੜੀ ਲੈਣ ਹੀ ਆਏ ਹਨ। ਪਰ ਘੋੜੀ ਮੰਗਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸ ਪੰਦਰਾਂ ਮਿੰਟ ਭੂਮਿਕਾ ਬੰਨਣ ਤੇ  ਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਆਲਤੂ ਫਾਲਤੂ ਇਧੱਰ ਉਧਰ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਮਾਰ ਕੇ ਫਿਰ ਘੋੜੀ ਆਲੀ ਗੱਲ ਤੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਬੰਦਾ ਪੁੱਛੇ ਬਈ ਤੂੰ ਘੋੜੀ ਲੈ ਤੇ ਤੁਰਦਾ ਬਣ। ਕਿਉਂ ਐਂਵੇ ਬਿਨਾ ਸਿਰ ਪੈਰ ਦੀਆਂ ਮਾਰੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ।ਹਾਸੀ ਵੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਗੁੱਸਾ ਵੀ। ਅਗਲਾ ਗੇਟ ਬੰਦ ਕਰਨ ਨੂੰ ਖੜ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਚੱਪਲਾਂ ਪਾਈ ਤੇ “ਇਹ ਹੋਰ ਫਿਰ ਹੋਰ ਫਿਰ' ਪੁੱਛੀ ਜਾਣਗੇ।
 ਕਈ ਮਹਾਂ ਪੁਰ± ਬਿਨਾਂ ਦੱਸੇ ਪੁੱਛੇ ਹੀ ਆਪੇ ਚੁੱਕ ਕੇ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।ਫਿਰ ਕਈ ਕਈ ਦਿਨ ਵਾਪਿਸ ਨਹੀ ਕਰਦੇ। ਜਦੋ ਘਰੇ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਫਿਰ ±ੁਰੂ  ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਪ੍ਰੇ±ਨ ਤਲਾ± ਏ ਘੋੜੀ। ਜਿਸ ਘਰਂੋ ਮਿਲਜੇ ਅਗਲਾ ਖਚਰੇ ਜਿਹੇ ਦੰਦ ਕੱਢ ਕੇ ਦਿਖਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। “ਚਲੋ ਇਸ ਬਹਾਨੇ ਤੁਸੀ ਸਾਡੇ ਘਰੇ ਆ ਗਏ।ਂ  ਅਗਲਾ ਪੁੱਛੇ ਤੇਰੀ ਘਰਆਲੀ ਨੇ ਫਿਰ ਕਿਹੜਾ ਮੈਂਗੋ ±ੇਕ ਬਣਾ ਲਿਆ ਪੁੱਛੀ ਤਾਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਘੁੱਟ ਵੀ ਨਹੀ।ਫਿਰ ਵੀ ਅਗਲਾ ਇਉ ਅਹਿਸਾਣ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਘੋੜੀ ਇਹਨਾਂ ਘਰੋ ਮੰਗਣ ਆਏ ਹੋਈਏ।
  ਚਲੋ ਕੋਈ ਜਾਣ ਪਹਿਚਾਣ ਦਾ ਹੋਵੇ, ਕੋਈ ਆਂਢੀ ਗੁਆਂਢੀ ਮੰਗਣ ਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀ। ਅਗਾਂਹ ਦੀ ਅਗਾਂਹ ਸੁਣ ਸੁਣਾ ਕੇ ਫਲਾਣੇ ਦਾ ਫਲਾਣਾ ਚਲਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਘੋੜੀ ਮੰਗਣ।ਫਿਰ ਜਿਨ੍ਹਾ ਚਿਰ ਪੁਰਾਣਾ ਮਕਾਨ ਢਹਿ ਕੇ ਨਵਾਂ ਨਾ ਬਣ ਜਾਵੇ, ਰੰਗ ਰੋਗਣ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਘੋੜੀ ਵਾਪਿਸ ਮੋੜਨ ਦਾ ਸਵਾਲ ਪੈਦਾ ਨਹੀ ਹੁੰਦਾ।
 ਪਿੱਛਲੇ ਸਾਲ ਇੱਕ ਕਰੀਬੀ ਰਿ±ਤੇਦਾਰ ਨੇ ਪੁਰਾਣਾ ਮਕਾਨ ਖਰੀਦਿਆ। ਨਵਾਂ ਮਕਾਨ ਬਨਾਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੀ। ਲਉ ਜੀ ਲੈ ਗਏ ਆਪਣੀ ਘੋੜੀ ਸੇਵਾ ਲਈ। ਆਪਣੀ ਘੋੜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਚਾਰ ਕਿਰਾਏ ਦੀਆਂ ਘੋੜੀਆ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵੀ ਲਈਆਂ ਗਈਆਂ।ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਘੋੜੀ ਦਾ ਮਤਲਵ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਦਸ ਰੁਪਏ ਦੀ ਚੇਪੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਘਰੇ ਕਿਰਾਏ ਆਲੀਆਂ ਘੋੜੀਆਂ ਦਾ ਆਉਣ ਜਾਣ ਸਾਰਾ ਸਾਲ ਬਣਿਆ ਰਿਹਾ ਪਰ ਆਪਣੀ ਘੋੜੀ ਹੀ ਸਾਲ ਭਰ ਲਈ ਪੱਕੀ ਸੇਵਾ ਤੇ ਸੀ। ਕੋਈ ਐਤਵਾਰ ਦੀ,  ਦਿਵਾਲੀ ਦੁਸਹਿਰੇ ਦੀ ਛੁੱਟੀ ਨਹੀ।  ਮਕਾਨ ਬਣ ਗਿਆ ਪੀ ਓ ਪੀ ਤੇ ਲੈ ਕੇ ਰੰਗ ਰੋਗਣ ਸਭ ਕੁਝ ਆਪਣੀ ਘੋੜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡੇ ਤੇ ਹੰਡਾਇਆ। ਕੰਮ ਮੁਕਣ ਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਥੋੜੀ ਜਿਹੀ ਜਖਮੀ ਹੋ ਗਈ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਛੱਤ ਤੇ ਆਰਾਮ ਕਰਣ ਲਈ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀ। ਆਖਿਰ ਜਦੋਂ ਘੋੜੀ ਨੂੰ ਲੈਣ ਗਏ ਤਾਂ ਘੋੜੀ ਨੂੰ ਤਾਂ ਵਾਪਿਸ ਲੈ ਆਏ ਪਰ ਕਰੀਬੀ ਰਿ±ਤੇ ਨੂੰ ਸਦਾ ਲਈ ਦਫਨ ਕਰ ਆਏ। ਹੁਣ ਉਸ ਭਾਈ ਦੇ ਦੂਰੋਂ ਦਰ±ਨ ਤਾਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਉਹ ਰਾਮ ਰਮਈਆ ਨਹੀ ਕਰਦਾ। ਇਹ ਸਭ ਸਾਡੀ ਪਿਆਰੀ ਘੋੜੀ ਕਰਕੇ ਹੀ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ ਕਿਉ ਬਣਾਈ ਯਾਰ ਮੈa ਇਹ ਘੋੜੇ।
ਰਮੇਸ ਸੇਠੀ ਬਾਦਲ
ਸੰਪਰਕ 98 766 27 233  

ਇਮਾਨਦਾਰ ਬਜੁਰਗ ਦੀ ਕਹਾਣੀ

              fJwkBdko pi[or dh ejkDh

        ਅੱਜਕੱਲ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਦੋਰ ਵਿੱਚ ਜਦੋ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਘੱਟ ਤੇ ਖਰਚੇ ਜਿਆਦਾ ਹਨ । ਬਹੁਤੇ ਲੋਕ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਹੇਜ ਹੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਤੇ ਬੇਇਮਾਨੀ ਹੇਰਾ ਫੇਰੀ ਲੁੱਟ ਘਸੁੱਟ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਪਰੰਤੂ ਅਜੇਹੇ ਮੋਕੇ ਤੇ ਕੋਈ ਇਮਾਨਦਾਰ ਬੰਦਾ ਮਿਲ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਉ ਲਗਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕੁਲਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫਰਿ±ਤਾ ਮਿਲ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।ਅਜੇਹਾ ਹੀ ਸਬੱਬ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਬਣਿਆ। ਇੰਜ ਹੋਇਆ ਕਿ  ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਮੋਬਾਇਲ ਹੈ ਜਿਸਦਾ  ਨੰਬਰ  94 664 27+ + + ਹੈ।  ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਰੀਚਾਰਜ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਮੋਬਾਇਲ ਸaਾਪ ਤੇ ਗਿਆ ਅਤੇ  ਮੈਂ 135 ਰੁਪਏ ਦਾ ਰੀਚਾਰਜ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ।ਇਹ ਬੀ ਐਸ ਐਨ ਐਲ ਦੀ ਸਕੀਮ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਨਾਲ 400 ਮਿੰਟ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਤੇ ਨਾਲ ਹੀ 30 ਰੁਪਏ ਦਾ ਵਾਧੂ ਰੀਚਾਰਜ ਵੀ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। 
                    ਪਰ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋ ਇੱਕ ਗਲਤੀ ਹੋ ਗਈ। ਮੋਬਾਸ਼ਇਲ ਦਾ ਨੰਬਰ ਬੋਲਣ ਵੇਲੇ ਮੈਂ 94 662 27+ + + ਨੰਬਰ ਬੋਲ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਬੇਲੇਂਸ ਮੇਰੇ ਫੋਨ ਤੇ ਨਾ ਆਕੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਫੋਨ ਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਪਰ ਗਲਤੀ ਮੇਰੀ ਹੀ ਸੀ ਰੱਬ ਦਾ ਭਾਣਾ ਸਮਝ ਕੇ ਚੁੱਪ ਕਰ ਗਿਆ । ਫਿਰ ਅਚਾਨਕ ਮੇਰੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਫੁਰਨਾ ਫੁਰਿਆ ਤੇ  ਮੈਂ ਉਸ ਨੰਬਰ ਤੇ ਫੋਨ ਕਰਕੇ ਸਾਰੀ ਕਹਾਣੀ ਉਸ ਮੋਬਾਇਲ ਮਾਲਿਕ ਨੂੰ ਦੱਸਣੀ ਚਾਹੀ।ਫੋਨ ਇੱਕ ਅੋਰਤ ਨੇ ਚੁੱਕਿਆ ਤੇ ਅਣਜਾਣ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਆਵਾਜ ਸੁਣ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਫੋਨ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਪਕੜਾ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਗੱਲ ਦੱਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਕੋਈ ਖਾਸ ਹੁੰਗਾਰਾ  ਨਹੀ ਭਰਿਆ ਤੇ  ਬਸ ਏਨਾ ਹੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਫੋਨ ਉਸ ਦੇ ਪਾਪਾ ਜੀ ਹੀ ਵਰਤਦੇ ਹਨ ਤੇ ਤੁਸੀ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰ ਲਉ। 
                  ਜਦੋ ਉਸ ਦੇ ਪਾਪਾ ਜੀ ਨਾਲ ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਸ ਬਜੁਰਗ ਨੇ ਪੂਰੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੀ । ਗੱਲ ਸੁਣਦੇ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਬੜੀ ਖੁਸaੀ ਦਾ ਇਜਹਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਹ 75 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਰਿਟਾਇਰਡ ਆਦਮੀ ਸੀ।ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਬੀਤੇ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਤੋ ਡਾਢਾ ਪ੍ਰੇਸaਾਨ ਸੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਨਜਾਇਜ ਕਮਾਈ ਨਹੀ ਕੀਤੀ ਹਾਰਾਮ ਦੇ ਪੈਸaੇ ਤੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਖਤ ਨਫਰਤ ਹੈ।  ਤੇ ਉਹ ਕਿਸੇ ਦੇ ਨਜਾਇਜ ਆਏ ਪੈਸੇ ਨਹੀ ਸੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾੰਹੁਦਾ।ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਹੋਣ ਤੇ ਉਸ ਸੱਜਣ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਖੁਸੀ ਹੋਈ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪੈਸੇ ਹੁਣੇ ਹੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਪਿਸ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਅਤੇ  ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਉਸ ਸੱਜਣ ਪੁਰ± ਨੇ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਬਿਨਾਂ ਕੁਝ ਖਾਧੇ ਸਵੇਰੇ ਸਵੇਰੇ ਮੇਰੇ ਮੋਬਾਇਲ ਸaਾਪ ਤੇ ਜਾ ਕੇ  ਚ ਓਨੇ ਪੈਸਿਆਂ ਦਾ ਰੀਚਾਰਜ ਮੇਰੇ ਮੋਬਾਇਲ ਚ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ।
                             ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਮੈਂਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਦਿੱਤੀ ਅਜੇ ਉਹ ਗੱਲ ਹੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਕੰਪਣੀ ਵਲੋਂ ਵੀ ਰੀਚਾਰਜ ਦਾ ਸੰਦੇਸa ਆ ਗਿਆ।  ਉਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਚੌ ਬੋਝ ਉਤਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।ਹੁਣ ਉਸ ਨੂੰ ਚੈਨ ਆਵੇਗਾ। ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਆਰ ਪੀ ਭਸੀਣ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਅੰਬਾਲਾ ਨਿਵਾਸੀ ਹੈ। ਉਸ ਬਜੁਰਗ ਦੀ ਨੇਕ ਦਿਲੀ ਤੇ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਵੇਖ ਕੇ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਖੁਸaੀ ਨਾਲ ਖਿਲ ਗਿਆ। ਉਹ ਆਦਮੀ ਗੱਲਾਂ ਬਾਤਾਂ ਤੋ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਲੱਗਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕਾਫੀ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਤੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ  ਆਪਣੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦੇ ਕੋੜੇ ਮਿੱਠੇ  ਤਜਰਬੇ ਸਾਂਝੇ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
                          ਉਹ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਸਿਟੀਜਨ ਅਤੇ ਇਮਾਨਦਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ ।ਉਸ ਨੇ ਜਿੰਦਗੀ ਚ ਕਈ Tਤਾੜ ਚੜਾਵ ਦੇਖੇ ਹਨ ਮੇਰੇ ਲਈ ਉਹ ਇੱਕ ਸੱਚਾ ਦੋਸਤ ਤੇ ਵਧੀਆ ਗਾਈਡ ਸਿੱਧ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਵੀ ਮੈa ਜਦੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਘਿਰਿਆ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਬਜੁਰਗਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਉਸ ਬਜੁਰਗ ਤੋ ਸੇਧ ਲੈਂਦਾਂ ਹਾਂ। ਪ੍ਰਮਾਤਮਾਂ ਨੇ ਗਲਤ ਰੀਚਾਰਜ ਦਾ ਬਹਾਨਾ ਬਣਾਕੇ ਮੈਨੂੰ  ਉਸ ਮਹਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਵੀ ਮੈਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਸਖ±ੀਅਤ ਨੂੰ ਬਾਰ ਬਾਰ ਸਲਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

ਰਮੇਸa ਸੇਠੀ ਬਾਦਲ
ਸੰਪਰਕ 98 766 27 233

ਉਹ ਤੇ ਉਸਦੀ ਘਰਆਲੀ

ਉਹ ਤੇ  ਉਸਦੀ ਘਰਆਲੀ 

              “ਬਾਬੂ ਜੀ ਕੀ ਕਰੀ ਜਾਂਦੇ ਹੋ?' ਜਦੋਂ ਦੇਖੋ ਬਸ ਪੈਨ ਹੀ ਘਸਾਈ ਜਾਂਦੇ ਹੋ। ਕਦੇ ਅਰਾਮ ਵੀ ਕਰ ਲਿਆ ਕਰੋ ਜਾਂ ਫਿਰ ਫੋਨ ਤੇ ਲੱਗੇ ਪਏ ਹੁੰਦੇ ਹੋ।' ਉਸਨੇ ਗੇਟ ਵੜ੍ਹਦੇ ਹੀ ਕਈ ਸਵਾਲ ਦਾਗ ਦਿੱਤੇ । “ਹਾਂ ਤੂੰ ਦੱਸ ਕੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਮੈਂ ਬੇਧਿਆਨੇ ਜਿਹੇ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ । “ ਕੀ ਦੱਸਾਂ  ਇੱਕ ਪਰਾਬਲਮ ਸੀ । ਪਰ ਮੇਰੀ ਪਰਾਬਲਮ ਸੁਨਣ ਦਾ  ਸੋਡੇ ਕੋਲੇ ਟਾਇਮ ਕਿੱਥੇ ? ਉਹ ਆਪਣੇ ਲੋਰ ਵਿੱਚ ਸੀ ।“ਨਹੀਂ ਨਹੀਂ ਦੱਸ ਆਪਾਂ ਤੇਰੇ ਵਾਸਤੇ ਹੀ ਬੈਠੇ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ ਦੁਖਿਆਰਾ ਜੀਵ ਹੈ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸਦੀ ਸੁਣੀਏ । “ਬਾਬੂ ਜੀ, ਇਹ ਬੋਤਲ ਕਾਹਦੀ ਰੱਖੀ ਬੈਠੇ ਹੋ ?' ਉਸਨੇ  ਮੇਂ ਤੇ ਪਈ ਬਿਸਲੇਰੀ ਦੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬੋਤਲ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਪੁੱੱਛਿਆ । “ਇਹ ਪਾਣੀ ਹੈ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਸਾਫ ਤੇ ਸੁੱਧ। ' ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਦੱਸਿਆ। “ ਅੱਛਾ ਹੁਣ ਤੁਸੀ ਬੋਤਲ ਆਲਾ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦੇ ਹੋ । ਇਹ ਬੋਤਲ ਤਾਂ ਮਹਿੰਗੀ ਹੋਵੇਗੀ। ' ਉਸਨੇ ਆਖਿਆ । “ਹਾਂ ਹਾਂ ਇਹ ਪੰਦਰਾਂ ਰੁਪਏ ਦੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ । ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਨਾਲ ਇਨਫੈਕ±ਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਕ ਬੋਤਲ ਰੋਂ ਲੈ ਲਈ ਦੀ ਹੈ ਪੇਟ ਖਰਾਬ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।' ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਦੀ ਕੋ±ਿ± ਕੀਤੀ । “ਹੁਣ ਕੂਲਰ ਦਾ ਠੰਡਾ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਨਾਲ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂ ਇਨਫਿਕ±ਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ।ਉਹ ਵੇਲੇ ਭੁੱਲ ਗਏ ਜਦੋਂ ਪਿੰਡ ਚ ਡਿੱਗੀਆਂ ਦਾ ਗੰਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦੇ ਸੀ। ਜਾਂ ਕੱਸੀ ਜਾ ਖੂਹ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਲਿਆਉਂਦੇ ਸੀ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਤੌੜਿਆਂ ਚ।ਤੇ ਮੂਂੰਹ ਤੇ ਪੌਣਾ ਲਾ ਕੇ ਪੀਂਦੇ ਸੀ ਜਾਂ ਤੋੜੇ ਵਿੱਚ ਫਟਕੜੀ ਘੋਲ ਕੇ ਪਾਣੀ ਨਿਤਾਰਦੇ ਸੀ । ਉਦੋ ਤਾਂ ਕਦੇ ਬੀਮਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋਏ।ਹੁਣ ਤੁਹਾਨੂ ਨਖਰੇ ਆਉਂਦੇ  ਹਨ।' ਉਹ ਆਪਣੀ ਖੁੱਲੀ ਭਾ±ਾ ਚ ਬੋਲਿਆ “ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਪਰਾਬਲਮ ਦਾ ਰੋਣਾ ਰੋ। ਮੇਰੇ ਤੇ ਲੈਕਚਰ ਫਿਰ ਝਾੜੀਂ। ' ਮੈਂ ਤਲਖੀ ਚ ਕਿਹਾ ।     
                   “ਮੇਰੀ ਕਾਹਦੀ ਪਰਾਬਲਮ ਹੈ ਬਾਊ ਜੀ ।ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੀ ਇੱਕ ਘਰਵਾਲੀ ਹੈ। ਤੇ ਉ-ਹੀ ਨਿੱਤ ਬੀਮਾਰ ............। ਉਸਨੇ ਗੱਲ ±ੁਰੂ ਕੀਤੀ । “ਉਏ ਘਰਵਾਲੀ ਤਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕੋ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤੇ ਤੇਰੇ ਵੀ ਇੱਕ ਹੈਗੀ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਰਾਬਲਮ ਪੁੱਛੀ ਹੈ ਤੇ ਤੂੰ ਘਰਵਾਲੀ ਦਾ ਰਾਗ ਅਲਾਪਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਹੈ । ਮੈਂ ਤਲਖੀ ਨਾਲ ਕਿਹਾ । “ਉਹ ਨਹੀਂ ਬਾਬੂ ਜੀ ਤੁਸੀ ਤਾਂ ਸੁਣਦੇ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਤੁਸੀ ਨਹੀਂ ਸੁਣਨੀ ਤਾਂ ਨਾ ਸਹੀ। ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਰੋ ਲਵਾਂਗੇ । ਗਰੀਬਾਂ ਨੇ ਤਾਂ ਰੋਣਾ ਹੀ ਹੈ। ਹੋਰ ਅਸੀਂ ਕਿਹੜਾ ਕੈਡਲ ਮਾਰਚ ਕੱਢ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ।  ਉਸਨੇ ਪਰਨੇ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਮੂੰਹ ਪੁੰਝਿਆ ਤੇ ਸਕੂਟਰ ਦੀ  ਚਾਬੀ ਨਾਲ ਕੰਨ ਖੁਰਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ । “ਨਹੀਂ ਨਹੀਂ ਬੋਲ।ਂ  ਮੈਨੂੰ ਤਰਸ ਜਿਹਾ ਆ ਗਿਆ। “ਬਾਬੂ ਜੀ ਮੇਰੀ ਘਰਵਾਲੀ ਨੂੰ ਕਈ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਹਨ। ਕਦੇ ਗੋਡੇ ਦੁਖਦੇ ਆ ਕਦੇ ਅੱਡੀਆਂ ਦੁਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਦੇ ਬਲੱਡ ਵਧ ਗਿਆ ਤੇ ਕਦੇ ਸੂaੁਗਰ। ਬਸ ਪੁੱਛੋ ਨਾ ਕਦੇ ਦੰਦਾਂ ਚ ਨੁਕਸ ਤੇ ਕਦੇ ਅੱਖਾਂ ਚ। ਕਦੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਕੋਲੇ ਤੇ ਕਦੇ ਸਿਆਣਿਆਂ ਕੋਲੇ। ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਦੱਸ ਪਾ ਦੇਵੇ ਉਥੇ ਹੀ ਚਲੇ ਜਾਈਦਾ ਹੈ। ਬਥੇਰੇ ਸਿਆਣਿਆਂ ਕੋਲੋ ਪੁੱਠੇ ਸਿੱਧੇ ਹੋ ਕੇ ਟੰਗਾਂ ਖਿਚਾ ਲਈਆਂ। ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਆਖਦਾ ਓਵੇਂ ਹੀ ਕਰ ਲਈਦਾ ਹੈ। ਕਦੇ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਸੇਕ ਲਵਾਇਆ। ਕਦੇ ਗਰਮ ਰੋਟੀ ਬੰਨ ਲਈ ।ਕਦੇ ਪਾਣੀ ਚ ਨੂਣ ਪਾ ਕੇ ਟਕੋਰ ਕਰ ਲਈ। ਜਿਆਦਾ ਦਰਦ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਨ±ੇ ਆਲੀ ਗੋਲੀ ਖਾ ਲਈ ਦੀ ਹੈ । ਮੇਰੇ ਤੇ ਕੰਨ ਪੱਕ ਗਏ ਉਸਦੀ ਕੁਰਣ ਕੁਰਣ ਸੁਣਕੇ।'  ਉਸ ਦਾ ਬੋਲਣਾ ਜਾਰੀ ਸੀ।
                    “ਉਏ ਕਿੰਨੀ ਉਮਰ ਹੋ ਗਈ ਤੇਰੀ ਜaਨਾਨੀ ਦੀ।'  ਮੈਂ ਉਈ ਉਸਨੂੰ ਟੋਕਣ ਦੇ   ਲਹਿਜੇ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ। “ਉਮਰ ਜੀ ਤੁਸੀਂ ਹਿਸਾਬ ਲਾ ਲਓ ਪੰਜਾਹ ਤੋ ਉਨੂੰਤੇ ਹੀ ਹੋਵੇਗੀ ਤੇ ਸੱਠਾਂ ਤੋਂ ਘੱਟ।  ਮੇਰਾ ਅੰਦਾਂ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਹ ਤੋ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਜਾਂ ਚਾਰ ਸਾਲ ਉਨੂੰਤੇ ਹੋਵੇਗੀ । ਮੇਰੇ ਜਿੰਨੀ ਹੀ ਸਮਝੋ। ਖੋਰੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵੱਡੀ ਹੈ ਜਾਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਛੋਟੀ।' ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਸਮਝਾਉਣ ਦੀ ਕੋ±ਿ± ਕੀਤੀ। “ਹੋਰ ਹੁਣ ਇਸ ਉਮਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਹੀ ਲੱਗਣੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਟੱਲੀ ਵਰਗੀ ਕਿਵੇਂ ਹੋਜੇ। ਅਜ ਕਲ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕੋਈ ਕਾਰ ਨਹੀਂ ।ਖਾਣ ਪਾਣ ਵੀ ਪੁੱਠੇ ਸਿੱਧੇ ਹਨ। ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਖੁਰਾਕਾਂ ਹਨ । ਹੁਣ ਤਾਂ ਬੰਦਾ ਸੱਠ ਸਾਲ ਜੀ ਲਵੇ ਤਾਂ ਨਿਆਮਤ ਸਮਝੋ । ਸੱਠ ਤੋਂ ਉਪਰਲੇ ਵਰ੍ਹੇ ਤਾਂ ਬੋਨਸ ਹੀ ਸਮਝੋ । ਬਾਕੀ ਜaਨਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਏਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹੀ ਹਨ। ਜੇ ਨਾ ਹੋਣ ਤਾਂ ਨਾਲ ਵਾਲੀਆਂ ਸਹੇਲੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਦੇਖ ਕੇ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆ ਹਨ।' ਮੈਂ ਮੇਰੀ ਫਿਲਾਸਫੀ ਦਾ ਵਿਖਿਆਣ ਕੀਤਾ। 
                 “ਨਹੀਂ ਬਾਬੂ ਜੀ, ਆਹ ਗੱਲ ਤਾਂ ਨਹੀਂ, ਗੋਡੇ ਦੁਖਦੇ ਤਾਂ ਹਨ । ਰੋਂਦੀ ਝੱਲੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ ਪਰਲ ਪਰਲ ਹੰਝੂ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ। ਦੇਖਕੇ ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਸਾਲੀ ਘਬਰਾਹਟ ਹੋਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤੇ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਧੱੜਕਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੱਗਦਾ ਬਾਈ    ਇਹਨੂੰ ਤਾਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਤੇ ਤੇਰਾ ਘੁੱਗੂ ਵੱਜ ਜਾਣਾ ਹੈ। ' ਉਸਨੇ ਦਿਲ ਦੀ ਗੱਲ ਆਖੀ। “ਯਾਰ ਤੇਰੀ ਸਮੱਸਿਆ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਾ ਹੋਵੇ ਕਿਤੇ? ਖਾਣ ਪੀਣ ਦੀ ਜਾਂ ਕੋਈ ਘਰ ਦਾ ਕਾਟੋ ਕਲੇ±।ਜਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਗੱਲ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ?ਂ ਮੈਂ ਆਖਿਆ। “ਨਹੀਂ ਬਾਬੂ ਜੀ ਵਧੀਆ ਖਾਈਦਾ ਹੈ। ਦੁੱਧ, ਘਿਓ, ਪਨੀਰ ਅਤੇ ਮੱਖਣ ਸਭ ਵੇਰਕਾ ਦਾ ਖਾਈਦਾ ਹੈ । ਸਵੇਰੇ ±ਾਮ ਪਰੋਠੇ । ਜਿੱਥੇ ਜਾਈਦਾ ਹੈ ਆਪਣੀ ਸਕੂਟਰੀ ਹੈਗੀ ।ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਖੂਹ ਤੋਂ ਜਾਂ ਡਿੱਗੀ ਤੋ ਵੀਹ ਵੀਹ ਘੜੇ ਪਾਣੀ ਭਰ ਕੇ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੁਣ ਤਾਂ ਘਰ ਚ ਥਾਂ ਥਾਂ ਤੇ ਟੂਟੀ ਲੱਗੀ ਹੈ। ਖੇਤ ਦਾ ,ਪ±ੂਆਂ ਦਾ ਕਿਸੇ ਬਜੁਰਗ ਦੀ ਸੇਵਾ ਸੰਭਾਲ ਦਾ ਕੋਈ ਟੈਂਟਾ ਨਹੀ। ਗਰਮੀ ਸਰਦੀ ਦਾ ਕੋਈ ਝੰਜਟ ਨਹੀ ਪੱਖਾ, ਕੂਲਰ, ਏਸੀ ਹੀਟਰ ਰੱਬ ਦਾ ਦਿੱਤਾ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ ਘਰੇ।  ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਸੁੱਕੀਆਂ ਰੋਟੀਆਂ ਖਾਂਦੇ ਸੀ।ਤੇ ਹੁਣ ਤੇ ਆਟਾ ਵੀ ਆ±ੀਰਵਾਦ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਖਾਂਦੇ ਹਾਂ ਤੇ  ਚੌਲ ਵੀ ਮਾਰਕਫੈਡ ਜਾ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹਾ ਮਾਰਕਾ ਖਾਈਦੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਮਸਾਲੇ ਐਮ ਡੀ ਐਚ ਦੇ ਪਾਉਂਦੇ ਹਾਂ ਸਬਜੀ ਚ। ਪਹਿਲਾ ਚਵਾਨੀ ਕਿੱਲੋ ਦਾ ਨਮਕ ਵਰਤਦੇ ਸੀ । ਹੁਣ ਤਾਂ ਸਾਲਾ ਨਮਕ ਵੀ ਟਾਟਾ ਦਾ ਖਾਈਦਾ ਹੈ। ਅਖੇ ਇਹ ਆਇਓਡਾਇਂਡ ਹੈ ।ਖੋਰੇ ਚੋਦਾਂ ਰੁਪਏ ਕਿਲੋ ਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਗੰਦੀਆਂ ਕੁਲਫੀਆਂ ਖਾਂਦੇ  ਸੀ ਜੁਆਕ ਤੇ ਹੁਣ ਆਮੁਲ ਆਲੀ ਖਾਈਦੇ ਹੈ । ਇਮਲੀ ਦੀ ਖੱਟੀ ਚੱਟਨੀ ਛੱਡਕੇ ਹੁਣ ਕਿਸਾਨ ਮਾਰਕਾ ਟਮਾਟੋ ਸੋਸ  ਦੀ ਬੋਤਲ ਲਿਆਈ ਦੀ ਹੈ ।ਲਿਪਟਨ ਦੀ ਚਾਹ ਪੱਤੀ ਵਰਤਦੇ ਹਾਂ। ਆਹ ਜੂਸ ਮੈਗੋ ਫਰੂਟੀ ਐਪੀ ਤੇ ਡੱਬੇ ਆਲਾ ਜੂਸ ਮੇਰਾ ਮੁੰਡਾ ਕਦੇ ਮੁੱਕਣ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ । ਫਲ ਫਰੂਟ ਸਭ ਰਿਲਾਇੰਸ ਫਰੈ± ਤੋ ਹੀ ਖਰੀਦਦੇ ਹਾਂ।। ੇ ਮਿੱਠੀਆਂ,ਮਿਸੀਆਂ ਰੋਟੀਆਂ , ਪਕੌੜੇ ਭੁੰਨੇ ਦਾਣੇ ਮੰਰੁਡੇ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਗੰਦੀਆਂ ਚਾਂ ਸਭ ਛੱਡਤੀਆਂ। ਕੰਪਨੀ ਦੀਆਂ ਪੈਕਟਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਚਾਂਂ ਲਿਆਈ ਦੀਆਂ ਹਨ।' ਉਸਦੀ ਲੰਬੀ ਚੌੜੀ ਵਿਆਖਿਆ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸੋਚਾਂ ਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ।
                         “ ਭਾਈ ਗੱਲ ਤੇਰੀ ਸਹੀ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ।ਤੂੰ ਤਾਂ ਔਖਾ ਸੋਖਾ ਹੋ ਕੇ ਖਰਚਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਲਾਜ ਵੀ ਕਰਵਾਉਦਾ ਹੈ। ਭੱਜ ਨੱਸ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ । ਪਰ ਗੱਲ ਕੁਈ ਹੋਰ ਹੋਣੀ ਹੈ । ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਪਰਾਬਲਮ ਤੇਰੀ ਨਹੀ ਪਰਾਬਲਮ ਤੇਰੇ ਘਰਵਾਲੀ ਨੂੰ ਹੈ । ਉਹ ਕਿਸੇ ਟੇਨ±ਨ ਵਿੱਚ ਹੈ ।ਜਾ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀ ਤੇ ਵਿਹਲੀ ਦਿਮਾਗ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਏਧਰ ਸੋਚਣ ਤੇ ਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।  ਤੂੰ ਕਾਰਨ ਲੱਭਣ ਦੀ ਕੋ±ਿ± ਕਰ । ਤੇਰੇ ਸਹੁਰਿਆਂ ਦੀ ਟੈਨ±ਨ ਹੋਊ। ਉਹ ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਭੈਣ ਭਰਾਵਾਂ ਦਾ ਫਿਕਰ ਕਰਦੀ ਹੋਊ । ਊਹਨੂੰ ਕਿਸੇ ਪੁੱਤ ਧੀ ਭਤੀਜੇ ਭਤੀਜੀ ਦੇ  ਵਿਆਹ ਮੰਗਣੇ ਦਾ ਫਿਕਰ ਹੋਊ ।ਕੋਈ ਗੁੱਝੀ  ਗੱਲ ਹੈ ਜੋ ਉਹ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਪਰ ਗੱਲ ਕੋਈ ਜਰੂਰ ਹੈ । ਪਹਿਲਾਂ ਵੱਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਹੁੰਦੇ ਸੀ ।  ਲੋਕੀ ਨਣਾਨਾਂ, ਭਰਜਾਈਆਂ, ਦਰਾਣੀਆਂ, ਜਠਾਣੀਆਂ,  ਮਾਸੀਆਂ,ਮਾਮੀਆਂ, ਫੁਫੇਸਾ ਪਤੀਸਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਕੇ ਦਿਲ ਹੋਲਾ ਕਰ ਲੈਦੀਆਂ ਸਨ। ਪਰ ਹੁਣ ਤਾਂ ਪਹਿਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਰਿ±ਤੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰਹੇ। ਦੂਜੀ ਗੱਲ ਕਿਸੇ ਕੋਲੇ ਟਾਇਮ ਨਹੀਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਨਣ ਦਾ ਤੇ ਤੀਜੀ ਗੱਲ ਕੋਈ ਕਰਦਾ ਨਹੀa ਹਰ ਇੱਕ ਦੀ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦਗੀ ਹੈ । ਅਗਲਾ ਵਿੱਚੋ ਵਿੱਚ ਹੀ ਝੂਰੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਹੁਣ ਤੂੰ  ਵੇਖੀ ਤੇਰੀ ਜaਨਾਨੀ ਨੂੰ ਵੀ  ਬਿਮਾਰੀ ਕੋਈ ਹੋਰ ਹੀ ਹੋਊ? ਪੇਕਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂ ਧੀਆਂ ਪੁੱਤਾ ਦੀ।' ਮੈਂ ਸਮਝਾਉਣ ਦੀ ਕੋ±ਿ± ਕੀਤੀ। 
                    “ਬਾਬੂ ਜੀ, ਜੇ  ਕੋਈ ਚੰਗੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਦੱਸ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਦੱਸੋ। ਥੋਡੀ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਜਾਣ ਪਹਿਚਾਣ ਹੈ । ਆਹ ਥੋਡੀ ਫਿਲਾਸਫੀ ਮੇਰੇ ਪੱਲੇ ਨਹੀਂ ਪੈਦੀ । ਭਲਾਂ ਦੀ ਬੰਦਾ ਪੁੱਛੇ ਗੋਡਿਆਂ ਦੇ  ਦੁੱਖਣ ਦਾ ਪੇਕੇ ਸਹੁਰਿਆਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾਂ ਨਾਲ ਕੀ ਸਬੰਧ। ਤੁਸੀ ਤਾਂ ਅਗਲੇ ਨੂੰ ਐਵੇਂ ਹੀ ਬੁੱਧੂ ਹੀ ਬਨਾਈ ਜਾਂਦੇ ਹੋ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਮੇਰੀ ਜaਨਾਨੀ ਨੂੰ ਆਖਾਂ ਕਿ  ਤੇਰੇ ਗੋਡੇ ਹੁਣ ਤਾਂ ਦੁਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਪੇਕਿਆਂ ਦੀ ਟੈਨ±ਨ ਹੈ।ਤੂੰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਟੈਂਨ±ਨ ਹੈ ਵਗੈਰਾ ਵਗੈਰਾਂ।  ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਵਾਂ ਯੱਭ ਨਾ ਪਾTਗੂ ।' ਓਹ ਐਨਾ ਕਹਿਕੇ ਬੁੜ ਬੁੜ ਕਰਦਾ ਚਲਾ ਗਿਆ ਤੇ ਮੈਂ ਉਸਦੀ ਪਰਾਬਲਮ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਘਰਆਲੀ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਾ ਰਿਹਾ। 
ਰਮੇ± ਸੇਠੀ ਬਾਦਲਸੰਪਰਕ 98 766 27 233

ਵਰੋਲੇ ਵਾਂਗੂ ਉਡਦੇ ਰਿਸਤੇ

                                    

                                       ਵਰੋਲੇ ਵਾਂਗੂ ਉਨੂੰਡਦੇ ਰਿਸਤੇ

       ਰਾਤ ਨੂੰ ਬਾਰਾਂ ਇੱਕ ਵਜੇ ਸਭ ਥੱਕ ਟੁੱਟ ਕੇ ਜਿਸਨੂੰ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਜਗ੍ਹਾ ਮਿਲੀ ਸੋਂ ਗਏ। ਪਰ ਬੀਜੀ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਕਿੱਥੇ? ਕਿਉਕਿ ਅੱਜ ਉਸਦੀ  ਧੀ ਸਾਰੇ ਭੈਣ ਭਰਾਵਾਂ ਤੋਂ ਟੁੱਟ ਗਈ ਸੀ।  ਧੀ ਦਾ ਬੇਬਸ ਚੇਹਰਾ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਬਾਰ ਬਾਰ ਆ ਜਾਂਦਾ । ਤੇ ਬੀਤੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਇਕ ਫਿਲਮ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੀਜੀ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਮੂਹਰੇ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗੀਆਂ । ਇਹ ਚਾਰੇ ਭਰਾ ±ੁਰੂ ਤੋ ਹੀ ਸੰਤੋ± ਨਾਲ ਰੁੱਖ ਨਹੀਂ ਸੀ ਰਲਾਉਂਦੇ । ±ਗਨ ਲਾਲ ਤੇ ਬਿੰਦੇ ਦੀ ਆਪਸ ਚ ਰਮਂ ਮਿਲਦੀ ਸੀ। ±ਗਨ ਲਾਲ ਹਮੇ±ਾ ਬਿੰਦੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਰਲਾਈ ਰੱਖਦਾ ਸੀ । ਕੁਝ ਸਾਲ ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਦੇਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਅਲੱਗ ਹੀ ਰੱਖਿਆ ।ਇਹ ਉਸ ਨਾਲ ਘਰੇ ਆਏ ਨਾਲ ਵੀ ਨਾ ਬੋਲਦਾ ਚਾਹ ਪਾਣੀ ਪੁਛਣਾ ਤਾਂ ਇਕ ਪਾਸੇ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਵਿਚਾਰਾ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਤੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਖਾਤਿਰ ਆਉਂਦਾ ਤੇ ਹਾਲ ਚਾਲ ਪੁੱਛ ਕੇ ਮੁੜ ਜਾਂਦਾ। ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਵੀ ਅਕਸਰ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਝੂਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਪਰ ਉਹ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸਨ ਕਹਿੰਦੇ ।ਇਹ ਉਹਨਾ ਦੀ ਸaਰਾਫਤ ਹੀ ਸੀ ਜਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਅ ਤੋਂ ਮਜਬੂਰ ਸਨ।  ਸਭ ਨੂੰ   ਪੂਰੀ ਅਜaਾਦੀ ਦੇ ਰੱਖੀ ਸੀ।
                 ਕੋਈ ਪੰਜ ਕੁ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਜਦੋਂ ਦੇ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਸਭ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਚਾਰਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਨੇ ਸੰਤੋ± ਨੂੰ ਤਾਂ ਜਵਾਂ ਹੀ ਇੱਕ ਪਾਸੇ  ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਤੋ± ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਮਿਲਣ ਆਉaaਂਦੀ ਤੇ  ਉਸਦੀ ਸਾਭ ਸੰਭਾਲ ਬਾਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਵਾਲ ਜਵਾਬ ਕਰਦੀ। ਤੇ ਇਹ ਉਸ ਤੇ ਚਿੜ੍ਹ ਜਾਂਦੇ। ਇਹਨਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਤਾਂ ਬੀਜੀ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਰਾਇ ਕਰਕੇ ਘਰ ਆਈ ਧੀ ਦਾ ਮਾਣ ਸਨਮਾਨ ਕਰਦੀ।ਤੇ ਇਹਨਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਵੀ ਝੱਟ ਸਾਇਕਲ ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਕੁਝ ਨਾ ਕੁਝ ਖਾਣ ਨੂੰ ਤੇ ਧੀ ਦੇ ਪੱਲੇ ਬੰਨ੍ਹਣ ਨੂੰ ਲੈ ਆਉਂਦੇ। ਉਹ ਬਿਨਾ ਕਹੇ ਹੀ ਭੱਠ ਆਲੇ ਬਿਸਕੁਟਾਂ ਦੇ ਪੈਕਟ ਲੈ ਆਉਂਦੇ ਤੇ  ਕਦੇ ਉਸਨੂੰ ਪੁੱਤਾਂ ਵੱਲ ਝਾਕਣ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਨਾ ਪੈਂਦੀ । ਪਰ ਹੁਣ ਪਹਿਲਾ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਹੀਂ ਸਨ ਰਹੀਆਂ। ਹੁਣ ਛੋਟੀ ਛੋਟੀ ਗੱਲ ਵੀ ਉਹ ਪੁੱਤਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛ ਕੇ ਕਰਦੀ ।ਘਰ ਆਈ ਧੀ ਨੂੰ ਚਾਹ ਪਾਣੀ ਪਿਲਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਉਹ ਪੁੱਤਾਂ ਤੇ ਨੂੰਹਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵੱਲ ਝਾਕਦੀ । ਪੁੱਤ ਵੀ ਧੀ ਦੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਇੱਥੇ ਆਉਣ ਤੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਬਾਰ ਬਾਰ ਆਉਂਦੇ ਫੋਨਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅੋਖੇ ਸੋਖੇ ਹੁੰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ । “ਅਖੇ ਮਾਂ ਤੂੰ ਘਰ ਦੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ  ਗੱਲਾਂ ਧੀ ਨੂੰ ਦੱਸਦੀ ਹੈਂ।ਂ ਤੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਭੈਣ ਭਣੋਈਏ ਨਾਲ ਤਾਲੋਕਾਤ ਦਿਨ ਬਦਿਨ ਵਿਗੜਦੇ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਜੀ ਆਉਂਦੇ ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਚੋ ਕੋਈ ਵੀ ਚੱਜ ਨਾਲ ਉਹਨਾ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਨਾ ਕਰਦਾ। ਏਥੋ ਤੱਕ ਕਿ  ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਆਹ ਜਾ ਮਰਨੇ ਤੇ ਜਦੋਂ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਬਲਾਉਂਦੇ । ਦੂਰ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੇ ।ਰੋਟੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸੁਲਾ ਵੀ ਨਾ ਮਾਰਦੇ ।ਉਹਨਾ ਸਾਹਮਣੇ ਉਹ  ਧੀ ਨੂੰ ±ਗਨ ਵੀ ਨਾ ਦੇ ਸਕਦੀ ਤੇ ਚੋਰੀ ਚੋਰੀ ਡਰਦੀ ਹੋਈ ਧੀ ਦੀ ਮੁੱਠੀ ਚ ਨੋਟ ਫੜ੍ਹਾ ਦਿੰਦੀ।ਪਰ ਉਹ ਚੁੱਪ ਰਹਿੰਦੀ ।ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਾ ਆਖਦੀ। ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਕਲ੍ਹ ਦੀ ±ਗਨ ਲਾਲ ਦੀ ਕਹੀ ਹੋਈ ਗੱਲ  ਬਹੁਤ ਚੁੱਭ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਜੇ ਅੱਜਸ਼ ਇੇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿੰਨਤਾਂ ਕਰਕੇ ਵਿਆਹ ਚ ਬੁਲਾ ਵੀ ਲਿਆ ਤਾਂ ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਹਰ ਵਿਆਹ ਤੇ ਤੰਗ ਕਰਨਗੇ।ਕੀ ਕੋਈ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੱਡ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਜਿਉਂਦੇ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਕੀ ਉਹ ਧੀ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ।ਅਜੇ ਕਲ੍ਹ  ਹੀ ਤਾਂ ਇਹ ਗੱਲ ਹੋਈ ਹੈ। ਜਦੋ ਉਸਨੇ ਸੰਤੋਸa ਬਾਰੇ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਨਨਾਣ  ਨਾਲ ਮਾੜੀ ਜਿਹੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਸੀ।ਜੋ ਉਹਨਾ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੋਤੇ ਦੇ ਵਿਆਹ ਤੇ ਆਈ ਸੀ।
             “ਹਾਂ ਬੀਜੀ ਹੁਣ  ਦੱਸੋ  ਭੁਆ ਜੀ  ਕਹਿੰਦੇ ਸੀ ਕਿ ਤੇਰੀ ਬੀਜੀ ਭਾਈ ਕੁਰਣ ਕੁਰਣ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸੰਤੋਸa  ਨੂੰ ਲੈਕੇ ।' ±ਗਨ ਲਾਲ ਨੇ ਥੋੜਾ  ਅੋਖਾ ਜਿਹਾ ਹੋ ਕੇ  ਪੁਛਿਆ । “ਮੈa ਤਾਂ ਕੀ ਆਖਣਾ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਤਾਂ ਕਿਸਮਤ ਹੀ ਮਾੜੀ ਹੈ। ਰੱਬ ਨੇ ਇੱਕ ਧੀ ਦਿੱਤੀ ਉਹ ਵੀ ਸੋਖੀ ਨਹੀਂ । ਹੁਣ ਸਕੇ ਭਤੀਜੇ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੈ। ਆਪਾਂ ਸਾਰੇ ਆਏ ਹੋਏ ਹਾਂ।ਉਹ ਨਹੀ ਆਈ।  ਤੇਰੀ ਧੀ ਵੀ ਏਨੀ ਦੂਰੋਂ ਚੱਲਕੇ ਆਈ ਹੈ। ਤੇ ਉਹ ਨੇੜੇ ਬੈਠੀ ਵੀ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਖੁੰਝ ਗਈ ਕੜ੍ਹਮੀ। '  ਬੀਜੀ ਨੇ  ਦਿਲ ਦੀ ਗੱਲ ਆਖੀ। “ਬੀਜੀ ਅਸੀਂ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਅਸੀ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਵਾਰੀ ਬੇਇੱਜਤੀ ਕਰਵਾ ਆਏਂੇ ਹਾਂ । ਮੰਗਣੀ ਵੇਲੇ ਵੀ ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਆਖਿਆ ਬਈ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਹਨ। ਉਹ ਮੰਗਣੀ ਤੇ ਨਹੀਂ ਆਉਣਗੇ। ਤੇਰੇ ਕਹਿਣ ਤੇ ਅਸੀਂ ਦੋਵੇ ਭਰਾ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਗਏ ।ਪਰ ਭੈਣ ਤੇ ਜੀਜਾ ਜੀ ਨੇ ਜੋ ਬੇਇੱਜਤੀ ਕੀਤੀ। ਤੈਥੋਂ ਕੀ ਭੁੱਲੀ ਹੈ । ਤੇ ਫਿਰ ਉਹ ਆ ਵੀ ਗਏ ਤੇ ਉਨੂੰਥੇ ਆਪੇ।ਤੇ ਆਪਣੀ ਕਿੰਨੀ ਬੇਇੱਜਤੀ ਹੋਈ ਆਪਣੀ ਕੁੜਮਾਂ ਅੱਗੇ। ਨਾ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਬੋਲੇ, ਨਾ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਦੁਆ ਸਲਾਮ ਕੀਤੀ। ਸਾਰੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵੱਲ ਝਾਕਦੇ ਸੀ । ਤੇ ਫਿਰ ਕੀ ਫਾਇਦਾ ਹੋਇਆ? ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਦਾ। ਐਦੋ ਤਾਂ ਨਾ ਹੀ ਆਉੱਦੇ।'  ±ਗਨ ਲਾਲ ਨੇ ਸਾਰੀ ਭੜਾਸ ਕੱਢੀ ।
              “ਬੀਜੀ ਛੱਡੋ ਹੁਣ ਭੂਆ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਜੇ ਨਹੀਂ ਆਏ ਤਾਂ ਨਾਂ ਹੀ ਸਹੀ । ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਿਸੇ ਦੀਆਂ ਮਿੰਨਤਾਂ  ਹੁੰਦੀਆਂ । ਪਾਠ ਦਾ ਭੋਗ ਪੈਣ ਲੱਗਿਆ ਹੈ । ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਓ। ਕੰਮ ਚ ਉਲਝੀ ਛੋਟੀ ਪੋਤੀ ਪੂਜਾ ਨੇ ਆਕੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਟੋਕਿਆ । “ਬੀਜੀ ਤੁ-ਸੀ ਦੱਸੋ ਅਸੀਂ  ਕਰ ਕੀ  ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਜੇ ਉਹ ਨਹੀਂ ਆਏ ਤਾਂ , ਉਹਨਾਂ ਨਹੀਂ ਅਪਣੇ ਮੁੰਡੇ ਵਿਆਹੁਣੇ ? ਜੇ ਉਹ ਇਓੁਂ ਅੜੀਆਂ ਕਰਨਗੇ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੌਣ ਜਾਵੇਗਾ ਵਿਆਹ ਤੇ?'  ±ਗਨ ਲਾਲ ਨੇ ਮਿੱਠੀ ਜਿਹੀ ਧਮਕੀ ਭਰੇ ਲਹਿਜੇ ਨਾਲ ਆਖਿਆ ।
          “ਨਹੀਂ ਬੇਟਾ ਧੀ ਪਰਾਏ ਵੱਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।  ਮੈਂ ਕਿਵੇੱ ਬਰਦਾ±ਤ ਕਰਾਂ ਕਿ ਉਹ ਵਿਆਹ ਚ ਨਾ ਆਵੇ।ਉਹ ਵੀ ਤੇ ਮੇਰੇ ਢਿੱਡ ਦੀ ਜੰਮੀ  ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਮੈਥੋਂ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਖੁਸਾ±ੀਆਂ ਜਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ । ' ਮਾਂ ਨੇ ਬੇਵਸੀ ਵਿੱਚ ਠੰਡਾ ਹੌਕਾਂ ਜਿਹਾ ਲਿਆ ।“ਗੱਲ ਸੁਣੋ ਬੀਜੀ, ਹਰੇਕ ਨੂੰ ਇੱਜਤ ਪਿਆਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਾਡੀ ਵੀ ਕੋਈ ਇੱਜਤ ਹੈ। ਉਹ ਘਰੇ ਗਿਆਂ ਤੋਂ ਅਵਾ ਤਵਾ ਬੋਲਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰੋਸੇ ਪੂਰੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਉਹ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਤੇ ਹੀ ਗਿਲੇ ±ਿਸਾਕਵੇ ਕਰੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਆਖਦੇ ।ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਉਂ? ਮੈਥੋ ਨਹੀਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮਿੰਨਤਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ। ਨਾ ਹੀ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਛੋਟਾ ਬਿੰਦਾ ਵਿੱਚ ਬੋਲ ਪਿਆ। ਬਿੰਦੇ ਨੂੰ ਜਿਆਦਾ ਗੁੱਸਾ ਆਉਦਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੂੰ ਵੱਡੇ ਸਾਗਨ ਲਾਲ ਦੀ ±ਹਿ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸੀ । “ ਲੋਕੀ ਕੀ ਆਖਣਗੇ। ±ਰੀਕਾ ਕੀ ਆਖੂ ਬਈ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਧੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਆਈ ਵਿਆਹ ਤੇ । ਆਪਣੀ ਬਦਨਾਮੀ ਹੋਵੇਗੀ । '  ਮਾਂ ਨੇ ਬਸ ਥੋੜੇ ਜਿਹੇ ±ਬਦਾਂ ਚ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਆਖਣ ਦੀ ਕੋਸਿaਸ ਕੀਤੀ। “ਤੇ ਫਿਰ ਅਸੀ ਕੀ ਕਰੀਏ । ਜੇ ਆਪਣੀ ਬਦਨਾਮੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵੀ ਬਦਨਾਮੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਚਾਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਮਾੜਾ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਤਾਂ ਉਹ ਚੰਗਾ ਆਖਣ। ਬਾਕੀ ਮੈਂ ਤਾਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਹਿਣਾਂ ।ਮੇਰੀ ਤੇ ±ਗਨ ਲਾਲ ਦੀ ਮਸਾਂ ਮਸਾਂ ਬੋਲਚਾਲ ਹੋਈ ਹੈ। ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਹੁਣ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਵਿਗਾੜਨੀ ਚਾਹੁਂਦਾ । '  ਗੱਲਾ ਗੱਲਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਦੇਸਾ ਵੀ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਕਹਿ ਗਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਅਫਸਰੀ ਤੇ ਸਟੇਟਸ ਦੇ ਨ±ੇ ਵਿੱਚ ਸੀ । ਬਾਕੀ  ±ਗਨ ਲਾਲ ਤੇ ਬਿੰਦਾ ਇੱਕੋ ਘਰੇ ਵਿਆਹੇ ਸਨ।  ±ਗਨ ਲਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੀ ਤੇ ਵਹਿਵਤੀ ਵੀ ਸੀ।  ਹਰ ±ਰਾਰਤ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਉਸ ਦਾ ਦਿਮਾਗ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ।ਉਹ ਹਰੇਕ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿੱਛੇ ਲਾਉਦਾ ਸੀ।  ਉਹ ਖੁੱਦ ਕਦੇ ਬੁਰਾ ਨਹੀ ਸੀ ਬਣਦਾ। ਪਰ ਬਾਕੀਆਂ ਨੂੰ ਪਿਛੇ ਲਾਉਣ ਦੇ ਆਦਤ ਤੋ ਮਜਬੂਰ ਸੀ ।ਉਹ ਨਹੀ ਸੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਕਿ ਕੋਈ ਉਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਪੁੱਛੇ ਸੰਤੋਸa ਨੂੰ ਫੋਨ ਵੀ ਕਰੇ।ਜੇ ਕੋਈ ਭਰਾ ਕਦੇ ਅਜੇਹੀ ਗਲਤੀ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਤਾਂ ਉਹ ਤਿਲਮਿਲਾ ਜਾਂਦਾ।ਏਥੋ ਤੱਕ ਕਿ ±ਗਨੇ ਤੇ ਬਿੰਦੇ ਨੇ ਰਲ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸਾਲੇ ਦੇ ਮੁੰਡੇ ਦੇ ਵਿਆਹ ਤੇ ਵੀ ਸੰਤੋਸa ਨੂੰ ਨਹੀ ਬੁਲਾਇਆ। ਲਿਖਿਆ ਲਿਖਾਇਆ ਕਾਰਡ ਕੈਂਸਲ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ।ਜਦੋਂ ਸੰਤੋਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਘਰੇ ਖੁ±ੀ ਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਰੱਖਿਆ ਤਾਂ ਇਹ ਚਾਰੇ ਇੱਕ ਮਿੱਕ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਘੇਸਲ ਵੱਟ ਗਏ। 
              “ਭਾਈ ਤੁਸੀ ਤਿੰਨੇ ਚਮਨ ਲਾਲ ਨਾਲ ਵੀ ਗੱਲ ਕਰ ਲਉ ।ਉਹ ਇਹ ਨਾ ਆਖੇ ਬਈ ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਮੇਰੇ ਮੁੰਡੇ ਦਾ ਵਿਆਹ ਖਰਾਬ ਕਰਤਾ। ਇੱਕ ਤਾਂ ਉਹ ±ੁਰੂ ਤੋ ਇਕੱਲਾ ਹੇ ਤੇ ਤੁਸੀ ਤਿੰਨੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ। ਦੂਜਾ ਇਹ ਘਰ ਚ  ਪਹਿਲਾ ਵਿਆਹ ਹੈ ਤੇ ਇਸਦੇ ਰਿ±ਤੇ ਲਈ ਵੀ ਭੂਆ ਫੁੱਫੜ ਨੇ ਬਹੁਤ ਕੋ±ਿ±ਾ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ। ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਵੀ ਉਹ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਗਏ ਸਨ।ਤਾਂ ਕਿ ਰਿ±ਤਾ ਹੋ ਜਾਵੇ ਪਰ ਉਦੋ ਵੀ ਉਹਨਾ ਨਾਲ ਬਥੇਰੀ ਕੁੱਤੇ ਖਾਣੀ ਹੌਈ ਸੀ । ਪਰ ਰਿ±ਤਾ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜੋਰ ਲਾਇਆ ।ਬਾਕੀ ਸੰਯੋਗ ਹੀ ਨਹੀ ਸਨ' ਬੀਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਾਇ ਦਿੱਤੀ। 
         “ਕਾਕਾ ਤੁਸੀ ਸਾਰੇ ਸਿਆਣੇ ਹੋ ।ਧੀ ਜਵਾਈ ਗੁੱਸੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਨਾ ਕੇ ਲਿਆਉਣਾ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਫਰਂ ਬਣਦਾ  ਹੈ। ਬਾਕੀ ਜੇ ਤੁਹਾਡਾ ਪਿਓੁ- ਜਿਉਦਾ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਨਾ ਕੇ ਲਿਆਉਂਦਾ ।ਬਾਕੀ ਸੋਡੀ ਮਰਜੀ। '  ਕੋਲ ਬੈਠੀ ਭੂਆ ਤੋਂ ਬੋਲੇ ਬਿਨਾਂ ਰਿਹਾ ਨਾ ਗਿਆ । “ਭੂਆ ਜੀ ਤੁਸੀ ਚੁੱਪ ਰਹੋ। ਤੁਸੀ ਨਾ ਬੋਲੋ ਇਹ ਸਾਡਾ ਘਰੇਲੂ ਮਸਲਾ ਹੈ। '  ਬਿੰਦੇ ਦੀ ਘੁਰਕੀ ਨਾਲ ਭੂਆ ਚੁੱਪ ਕਰ ਗਈ । ਤੇ ਖਾਲੀ ਪਏ ਚਾਹ ਵਾਲੇ ਗਿਲਾਸ ਜਿਹੇ ਚੁੱਕ ਕੇ ਬਾਹਰ ਨੂੰ ਚਲੀ ਗਈ । ਬੇਇੱਜਤੀ ਕਰਉਂਣ ਨਾਲੋਂ ਤਾਂ ਪਾਸਾ ਵੱਟਿਆ ਚੰਗਾ ।
          “ਮੈਂ ਤਾਂ ਮਹੀਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਾਰਡ ਦੇ ਆਇਆ ਸੀ । ਸੰਤੋ± ਸੀ ਘਰੇ ਕੱਲੀ। ਵਿਆਹ ਦਾ ਆਖ ਆਇਆ ਸੀ ਬਈ ਸਾਰੇ ਆਇਓ। ਭਾਈਆ  ਘਰ ਨਹੀਂ ਸੀ । ਹੁਣ ਸਾਰੇ ਟੱਬਰ ਨੂੰ ਕੱਲੇ ਕੱਲੇ ਨੂੰ ਤਾਂ ਆਖਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ । ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ ਤਾਂ ਨਾਂ ਸਹੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾ ਆਉਣ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਮੁੰਡੇ ਦਾ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਅਟਕਦਾ । ਨਾਲੇ ਮੇਰੀ ਵਿਆਹੀ ਵਰ੍ਹੀ ਧੀ ਵੀ ਗੁੱਸੇ ਹੈ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ। ਅਂੈ ਧੀ ਜਵਾਈ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਕਰਕੇ ਭੈਣ ਤੇ ਭਣੋਈਏ ਦੀਆਂ ਮਿੰਨਤਾਂ ਕਿਵੇ ਕੱਢਾ। ਜੇ ਆ ਜਾਂਦੇ ਤਾਂ ਵਧੀਆ ਸੀ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਤਾਂ ਅ੍ਰਪੇ±ਨ ਦਾ ਬਹਾਨਾ ਲਾ ਦਿੱਤਾ।ਚੱਲੋ ਬਾਹਰ ਭਾਈ ਜੀ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਬੁਲਾਂਦਾ ਪਿਆ ਹੈ ।ਅਰਦਾਸ ਤੋ ਲੇਟ ਹੋ ਗਏ ਹਾਂ। ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਭੋਗ ਵੀ ਪਾਉਣਾਂ ਹੈ।  ਬਾਹਰ ਲੋਕੀ ਇੰਤਜਾਰ ਕਰੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। '  ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਚਮਨ ਲਾਲ ਵੀ ਪਿੱਛਾ ਛੁਡਾ ਕੇ ਬਾਹਰ ਨੂੰ ਚਲਾ  ਗਿਆ।  
               ਅਰਦਾਸ  ਹੋ ਗਈ ਭੋਗ ਵੀ ਪੈ ਗਿਆ ਤੇ ±ਗਨ ਦੀ ਰਸਮ ਵੀ ਹੋ ਗਈ।  ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਸੰਤੋ± ਤੇ  ਪ੍ਰਾਹੁਣੇ ਨੂੰ ਯਾਦ ਨਾ ਕੀਤਾ । ਬੀਜੀ ਦੇ ਪੋਤੇ ਪੋਤਰੀਆਂ ਖੂਬ ਖੜ ਮਸਤੀਆਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ। ਪਰ ਦੋਹਤਿਆਂ ਨੂੰ  ਨਾ ਦੇਖ ਕੇ ਬੀਜੀ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਹੋਲ ਜਿਹਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ ।±ਗਨ ਤੋ ਬਾਅਦ ਨਿੱਕੀ ਪੂਜਾ ਨੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂ ਵਿਹੜੇ ਚ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਲਿਆ ਤੇ ਗਿੱਧਾ ਪਾਉਣਾ ±ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ।ਬੀਜੀ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨੇ ਨੂੰਹਾਂ ਨੇ ਖੂਬ ਧਮਾਲ ਪਾਈ ਤੇ ਦਾਦਕੀਆਂ ਨੇ ਨਾਨਕੀਆਂ ਦੀ ਬੋਲਤੀ ਬੰਦ ਕਰਾ ਦਿੱਤੀ। ਨਾਨਕੇ ਵੀ ਕਿਹੜੇ ਸਨ। ਜੇ ਨਾਨਕੇ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਚਮਨ ਲਾਲ ਨੂੰ ਘਰ ਜਵਾਈ ਕਿਉਂ ਬਨਾਉਣਾ ਪੈਦਾਂ।   ਆਰਤੀ, ਬੇਨਤੀ ,ਮਮਤਾ ਤੇ ਪੂਜਾ   ਸਾਰੀਆਂ ਭੈਣਾਂ  ਨੇ ਗਿੱਧੇ ਵਿੱਚ ਖੂਬ ਰੰਗ ਬਨਿਆ । ਬੀਜੀ ਦੋਨਾ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਤਾੜੀ ਤਾਂ ਮਾਰਦੇ  ਪਰ ਨਿਗ੍ਹਾ ਗੇਟ ਵੱਲ ਵੀ ਮਾਰਦੇ ਸੀ ਖੋਰੇ ਸੰਤੋ± ਆ ਹੀ ਜਾਵੇ। 
          ਗਿੱਧੇ ਤੋ ਬਾਅਦ ਰੋਟੀ ਤੇ ±ਾਮ ਨੂੰ ਘੋੜੀ ਵੀ ਕੱਢੀ ਗਈ । ਚਾਰੇ ਭਰਾ ਖੁ± ਸਨ। ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਘੋੜੀ ਮੂਹਰੇ ਭੰਗੜਾ ਪਾਉਂਦਾ ਵੇਖਕੇ ।  ਘੁੱਟ ਘੁੱਟ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਘੋੜੀ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਰਸਮਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਰਿਸਾਤੇਦਾਰ ਦੇ ਘਰ ਸੁਲਾਇਆ ਗਿਆ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਪ੍ਰਾਹੁਣੇ ਤੇ ਸੰਤੋ± ਦਾ ਜਿਕਰ ਨਾ ਕੀਤਾ ।ਸਭ ਆਪਣੇ ਆਪਸ਼ਣਿਆ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਸਨ। 
             “ਬੀਜੀ ਉਠ ਜਾਉ ਤੇ  ਤਿਆਰ ਹੋਂੋ ਹੁਣ ਫਟਾ ਫਟ ।ਜਲਦੀ ਨਹਾ ਲਵੋ। ਸੱਤ ਵਜੇ ਤਾਂ ਬਾਰਾਤ ਤੁਰ ਪੈਣੀ ਹੈ । ਛੋਟੀ ਪੂਜਾ ਨੇ ਆ ਕੇ  ਫਿਰ ਕਿਹਾ। ਪਰ ਉਹ  ਸੁੱਤੀ ਹੀ ਕਦੋ ਸੀ? ਉਸ ਨੂੰ ਤਾਂ ਪਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਰਾਤ ਕਦੋਂ ਬੀਤ ਗਈ । ਪੁੱਤਾਂ ਤੇ ਪੋਤਰਿਆਂ ਦੇ ਉੱਚੇ ਬੋਲਾਂ ਤੋਂ ਡਰਦੀ ਉਹ ਪਤਾ ਨਹੀ ਕਦੋ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ  ਨੇ ਕਿਹਾ ਤੇ ਗੱਡੀ ਦੀ ਪਿਛਲੀ ਸੀਟ ਤੇ ਬੈਠ ਗਈ । ਉਸ  ਦੀਆਂ ਨਂਰਾਂ ਵਾਰ ਵਾਰ ਪਿਛੇ ਨੂੰ ਮੁੜਦੀਆਂ। ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਇੰਤਜਾਰ ਸੀ ਕਿਸੇ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੀ  ਕਾਰ ਦਾ। ਖੋਰੇ ਸੰਤੋ± ਆ ਹੀ ਜਾਵੇ। ਇਕ ਪਾਸੇ ਪੋਤੇ ਦੀ ਵਿਆਹ ਦੀ ਖੁ±ੀ ਦੇ ਹੰਝੂ ਸਨ ਪਰ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਧੀ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਦੀ ਬੇਬਸੀ ਦੇ ਹੰਝੂ ਸਨ । ਉਸ ਨੂੰ ਡਰ ਸੀ ਕਿ ਕਿਤੇ ਕੋਈ ਉਸਨੂੰ ਟੋਕ ਹੀ ਨਾ ਦੇਵੇ ਕਿ ਬੀਜੀ ਤੁਸੀ ਖੁ±ੀ ਦੇ ਮੌਕੇ ਤੇ ਹੰਝੂ ਕੇਰਕੇ ਬੇ±ਗਨੀ ਕਿਉਂ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਉਸ ਨੂੰ ਝਾਉਲਾ ਜਿਹਾ ਪੈਂਦਾ ਕਿ ਕੋਈ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਤੇ ਏਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦਾ ਭੁਲੇਖਾ ਪੈਂਦਾ ਲੱਗਿਆ ਜਿਵੇਂ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਸੜਕ ਤੇ ਖੜੇ ਹੋਣ।ਤੇ ਆਵਾਜਾਂ ਮਾਰਦੇ ਹੋਣ। “ਓੁਏ ਤੁਸੀ ਮੈੰਨੂ ਛੱਡ ਚਲੇ ਹੋ। ਮੇਰੀ ਧੀ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਗਏ ਹੋ।' ਏਨੇ ਨੂੰ  ਹਵਾ ਦਾ ਵਰੋਲਾ ਜਿਹਾ ਆਇਆ ਤੇ ਉਹ ਮਿੱਟੀ ਜਿਹੀ ਉਡਾ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਇਉਂ  ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਹਵਾ ਦਾ ਵਰੋਲਾ ਉਸਦੇ ਕਈ ਰਿ±ਤਿਆ ਨੂੰ ਉਡਾ ਕੇ ਲੈ ਗਿਆ  ਹੈ।


                                                             ਰਮੇਸ ਸੇਠੀ ਬਾਦਲ 
                                                            ਸੰਪਰਕ 98 766 27 233  

ਮੈਂ ਤੇ ਮੇਰੀਆਂ ਬਿੱਲੀਆਂ ।

                                               ਮੈਂ ਤੇ ਮੇਰੀਆਂ ਬਿੱਲੀਆਂ ।

ਘਰ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਬਹਾਨਾ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਜਿਉਂਦੇ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸਹਾਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਕੱਲਤਾ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਬੀਮਾਰੀ ਵੱਲ ਧੂਹ ਕੇ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਰੌਣਕ ਚਹਿਲ ਪਹਿਲ ਨਾਲ ਹੀ ਘਰ ਵਸਦੇ ਤੇ ਹੱਸਦੇ ਨੇ। ਦੋਨਾ ਬੇਟਿਆਂ ਦੇ ਨੌਕਰੀ ਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਕੱਲਤਾ ਦਾ ਜੀਵਨ ਜਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਨੀਰਸ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਅਜੇਹੇ ਸਮੇ ਤੇ ਉਪਰਲੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਵੀ ਘਰ ਬਦਲ ਕੇ ਸਾਡੀ ਨੀਰਸ ਭਰੀ ਜਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਔਖਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ।
ਅਜੇਹੇ ਸਮੇ ਰੱਬ ਵੀ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਹੁੜਦਾ ਹੈ। ਸੱਜਰੀ ਸੂਈ ਬਿੱਲੀ ਆਪਣੇ ਤਿੰਨ ਬਲੂੰਗੜਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੀ ਆਦਤਣ ਫੇਰੀ ਲਈ ਸਾਡੇ ਘਰੇ ਆ ਵੜੀ । ਬਸ ਫਿਰ ਕੀ ਸੀ ਦੁੱਧ ਦੇ ਅੱਧੇ ਗਿਲਾਸ ਨੇ ਉਂਹਨਾ ਨੂੰ ਉਥੋ ਜਾਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਲਿਆ। ਤੇ ਅਸੀ ਵੀ ਅਜੇਹੇ ਨਿਕਲੇ ਪਰਵਾਰ ਦੇ ਅੱਧੇ ਮੈਂਬਰ ਘਰੋ ਬਾਹਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਦੋਧੀ ਕੋਲੋ ਦੁੱਧ ਲੈਣਾ ਘੱਟ ਨਾ ਕੀਤਾ ਉਹਨਾ ਚਾਰਾਂ ਮਾਵਾਂ ਧੀਆ ਨੂੰ ਮੌਂ ਲੱਗ ਗਈ । ਹੁਣ ਤਿੰਨੇ ਧੀਆਂ (ਛੋਟੀਆਂ ਬਿਲੀਆਂ )ਘਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
       ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਰੋਂ ਮਿਲਦੇ ਦੁੱਧ ਤੇ ਰੋਟੀ ਦਾ ਅਸਰ ਹੈ ਜਾਂ ਸਾਡੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਕਰਾਮਾਤ । ਉਹ ਤਿੰਨੇ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਹੀ ਘੁਲਮਿਲ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਜਾਨਵਰ ਚਾਹੇ ਜਾਨਵਰ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹੁੰਦਾ ਪਿਆਰ ਦਾ ਭੁੱਖਾ ਹੀ ਹੈ। ਵਿਚਕਾਰਲੀ ਜਿਸਨੂੰ ਮੈਂ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਅਦਿੱਤੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।ਰੰਗ ਦੀ ਚਾਹੇ ਕਾਲੀ ਹੈ ਪਰ ਹੈ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਆਦਤਾਂ ਦੀ ਮਾਲਿਕ। ਰੋਂ ±ਾਮ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਦੂਸਰੇ ਘਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿੰਨੀ ਦੇਰ ਬੈਠਦੇ ਹਾਂ ਉਥੇ ਹੀ ਬੈਠੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਮਾਤਾ ਦੇ ਬੈਡ ਕੋਲੇ । ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਵੀ ਸਾਡੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੋਂ ਮਾਤਾ ਦਾ ਹਾਲ ਚਾਲ ਪੁੱਛਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋ ਅਸੀਂ ਵਾਪਿਸ ਆਉਂਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਮੁਹਰੇ ਮੁਹਰੇ ਚੱਲ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਫੇਰ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਦਾ ਲਾਲਚ  ਜਾ ਬਿਸਕਟ ਦੀ ਖ±ਬੂ ਵੀ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਉਹ ਆਦਿੱਤੀ ਰਾਤ ਦੇ ਬਾਰਾਂ ਸਾਢੇ ਬਾਰਾਂ ਵਜੇ ਤੱਕ ਮੇਨ ਗੇਟ ਤੇ ਬੈਠੀ ਸਾਡਾ ਬਾਹਰ ਗਿਆਂ ਦਾ ਇੰਤਜਾਰ ਕਰਦੀ ਆਮ ਦੇਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਤੇ ਉਸ ਦਿਨ ਜਦੋਂ ਅਸੀ ਬਾਹਰ ਗਏ ਹੋਏ ਸੀ । ਸੱਤ ਸਵਾ ਸੱਤ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਇਕੱਲੀ ਹੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਪਤਾ ਲੈਣ ਪਰਲੇ ਘਰ ਚਲੀ ਗਈ । ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਸਾਢੇ ਤਿੰਨ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਜਦੋ ਸਾਡਾ ਮੇਨ ਗੇਟ ਖੁਲਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੇਟ ਦੀ ਚੋਗਾਠ ਤੇ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਚੰਗੀ ਆਦਤ ਜਿਹੜੀ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀ ਸਿਖਾਸ਼ਈ। ਪੈਖਾਨਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਢੱਕ ਦੇਣਾ ਤਾਂ ਕਿ ਗੰਦਗੀ ਵਿੱਚੋਂ ਬਦਬੂ ਨਾ ਆਵੇ।  ਦੂਜੀਆ ਦੋ ਜੋ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਚਿੱਟੀਆਂ ਹਨ ਹੈਪੀ ਤੇ ਰਾ±ੀ ਨਾ ਕਰਕੇ ਹੀ ਚੰਗੀਆਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਾਲੀ ਵਾਲੇ ਗੇਟ ਮੂਹਰੇ ਬੈਠੀਆਂ ਅਵਾਂਜ਼ਾਂ ਮਾਰਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਚਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਅਸੀ ਉਹਨਾ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰੀਏ ਉਹਨਾ ਦਾ ਦੁੱਖ ਸੁੱਖ ਸੁਣੀਏ । ਪਰ ਅਫਸੋਸ ਅਸੀਂ ਉਹਨਾ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕਦੇ ਤੇ ਉਹ ਸਾਡੀ । ਪਰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਅਸੀ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਰੂਰ ਸਮਝ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ। ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਬਿੱਲੀ ਤੇ ਦੁੱਧ ਦਾ ਜਨਮ ਜਨਮ ਦਾ ਨਾਤਾ ਹੈ। ਅਕਸਰ ਬਿੱਲੀਆਂ ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਦੁੱਧ ਪੀ ਜਾਦੀਆ ਹਨ। ਪਰ ਇਹ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਸਬਰ ਸੰਤੋਖ ਵਾਲੀਆਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ।ਕਈ ਵਾਰੀ ਸਾਰਾ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਦੁੱਧ ਉਹਨਾ ਕੋਲ ਪਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਮੂੰਹ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਲਾਉਂਦੀਆਂ ਪਰ ਭੁੱਖ ਲੱਗਣ ਤੇ ਸਾਰਾ ਚੱਟ ਕਰ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਅਸੀ ਤਾਂ  ਬਿਨਾਂ ਭੁੱਖ ਲੱਗਣ ਤੇ ਵਾਧੂ ਕੁਝ ਖਾਂ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ। ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ ਸਾਡੇ ਨਾਲੋਂ ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਹੀ ਚੰਗੀਆਂ ਹਨ। ਦੁੱਧ ਵਾਲੇ ਦੇ ਆਵਾਂ ਮਾਰਨ ਤੇ ਇਹ ਅੰਦਰ ਨੂੰ ਦੌੜੀਆਂ  ਚਲੀਆਂ ਆTੁਂਦੀਆ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਸਾਨੂੰ ਦੋਧੀ ਦਾ ਸੰਦੇ±ਾ ਦੇਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਮੇਰੀ ਕਾਰ ਨੂੰ ਦੂਰੋਂ ਦੇਖ ਕੇ ਵੀ ਅੰਦਰ ਨੂੰ ਭੱਜਦੀਆਂ ਹਨ ਮੇਰੇ ਆਉੁਣ ਦੀ ਸੁਚਨਾ ਦੇਣ ਲਈ । ਗਲੀ ਵਿੱਚ ਆਵਾਰਾ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦਾ ਫ਼ਤਰਾ ਉਹਨਾਂ ਲਈ  ਸਦਾ ਹੀ ਬਣੀਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਤਿੰਨਾ ਨੂੰ ਸਹੀ ਸਲਾਮਤ ਦੇਖ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਸਕੂਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਤੇ ਬੇਫਿਕਰੀ ਨੀਂਦ । ਕਈ ਵਾਰ ਸਾਰੀ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਉਹਨਾਂ ਚੋਂ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਦੀ ਗੈਰ ਹਾਜਰੀ ਸਾਨੂੰ ਰੜਕਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਕਾ± ੱ ਅਸੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਭਾ±ਾ ਸਮਝ ਸਕਦੇ ਤੇ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰ ਤੇ ਵਿ±ਵਾਸ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਬੋਲ ਕੇ ਕਰਵਾ ਸਕਦੀਆਂ। ਰਮੇ± ਸੇਠੀ ਬਾਦਲ ਮੋ. 98766 27233
     

ਕੌੜਾ ਸੱਚ

                                                       ਕੌੜਾ ਸੱਚ  

                                                              
     ਬੇਟਾ ਦੀਪੀ ਤੂੰ ਏਥੇ ਕਿਵੇਂ ? ਉਦਾਸ ਜਿਹੀ ਕਿਉਂ ਹੈਂ ? ਤੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਿਉੱ ਸੁੱਜੀਆਂ ਹਨ। ਘਰੇ ਤਾਂ ਸਭ ਠੀਕ ਹੈ ਨਾ ਭੁਆ ਨੇ ਪੇਕੇ ਘਰ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਬੈਠੀ ਵਿਆਹੀ ਹੋਈ ਭਤੀਜੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ।
     ਭੂਆ ਜੀ, ਬਸ ਪੁੱਛ ਨਾ ਮੇਰੀ ਕਿਸਮਤ ਮਾੜੀ ਸੀ। ਮੇਰੀ ਂਿੰਦਗੀ ਫ਼ਰਾਬ ਹੋ ਗਈ। ਮੇਰਾ ਜੀਵਨ ਬਰਬਾਦ ਹੋ ਗਿਆ । ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹਾਂ । ਮੈਂ ਕੀ ਦੱਸਾਂ ਮੈਂ ਂਿੰਦਗੀ ਕਿਵੇਂ ਕੱਟ ਰਹੀ ਹਾਂ। ਮੈਹਂ ਤਾਂ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਨਰਕ ਭੋਗ ਰਹੀ ਹਾਂ ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਮੇਰਾ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਬਸ ਭੂਆ ਜੀ ਮੈਥੋਂ ਹੋਰ ਬਰਦਾ±ਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ । ਮੈਂ ਤਾਂ ਉਹ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ ਆ ਗਈ ਹਾਂ।ਭਤੀਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦੁੱਖ ਭਰੀ ਂਿੰਦਗੀ ਦਾ ਹਾਲ ਰੋਇਆ ਤੇ ਪਰਲ_ਪਰਲ ਹੰਝੂ ਕੇਰਨ ਲੱਗੀ, ਭੂਆ ਨੇ ਘੁੱਟ ਕੇ ਗੋਦੀ ਵਿਚ ਲੈ ਲਿਆ।ਸਿਰ ਤੇ ਹੱਥ ਫੇਰਿਆ। ਅੱਖਾਂ ਪੂੰਝੀਆਂ ਤੇ ਘੁੱਟ ਲਿਆ। ਹਿਚਕੀਆਂ ਲੈਂਦੀ ਆਪਣੀ ਭਤੀਜੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਦੇਖ ਕੇ ਭੂਆ ਦਾ ਵੀ ਆਪਣਾ ਦੁੱਖ ਹਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ।
     ਕੀ ਦੁੱਖ ਹੈ ਮੇਰੀ ਲਾਡਲੀ ਨੂੰ । ਮੈਂ ਤਾਂ ਸੋਚਦੀ ਸੀ ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਖਾਨਦਾਨ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਖੀ ਧੀ ਹੈ। ਦੋਨੇਂ ਮੀਆਂ ਬੀਵੀ ਕਮਾਉਂਦੇ ਹੋ। ਆਪਣਾ ਘਰ ਹੈ। ਪਟੋਲੇ ਵਰਗੀਆਂ ਦੋ ਧੀਆਂ ਤੇ ਇਕ ਪੁੱਤ ਹੈ । ਘਰ ਵਿਚ ਰੱਬ ਦਾ ਦਿੱਤਾ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਤਿੰਨਾ ਭੈਣਾਂ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਭਤੀਜੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਖੀ ਹੈ। ਕੀ ਪ੍ਰਾਹੁਣਾ ਤੈਨੂੰ ਕੁੱਟਦਾ ਮਾਰਦਾ ਹੈ। ਜਾਂ ਦਾਰੂ ਪੀ ਕੇ ਘਰ ਵਿਚ ਕਲੇ± ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਾਂ ਜੂਆ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਘਰ ਲੂਟਾTਂਦਾ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਕੱਪੜਾ ਲੱਤਾ ਲੈਕੇ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ । ਜਾਂ ਤੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਤੋਂ ਤੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਤਕਲੀਗ਼ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਦੱਸ। ਭੂਆ ਨੇ ਬੜੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਤੀਜੀ ਦਾ ਅੰਦਰਲਾ ਦੁੱਖ ਫਰੋਲਣ ਦੀ ਕੋ±ਿ± ਕੀਤੀ।  ਭੂਆ ਜੀ, ਅਜਿਹੀ ਤਾਂ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ। ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਤਾਂ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਸੁਖੀ ਹਾਂ। ਨਾ ਉਹ ਦਾਰੂ ਪੀਂਦੇ ਹਨ। ਨਾ ਮੈਨੂੰ ਕਦੇ ਮਾਰਦੇ ਕੁੱਟਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਤਾਂ ਕਦੇ ਹੱਥ ਵੀ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕਿਆ । ਘਰ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਚੀਂ ਦੀ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪੈਸਾ ਟਕਾ ਰੱਬ ਦਾ ਦਿੱਤਾ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ। ਬੱਚੀਆਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਫ਼ੁ± ਤੇ ਸੁਖੀ ਹਨ। ਪਰ ਭੂਆ ਜੀ ਹੁਣ ਮੈਂ ਘੁੱਟ_ਘੁੱਟ ਕੇ ਜਿਉਂ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ। ਮੈਂ ਉਥੇ ਇਕ ਪਲ ਵੀ ਰਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਾਦੀ। ਅਜਿਹੀ ਂਿੰਦਗੀ ਨਾਲੋਂ ਤਾਂ ਮੌਤ ਚੰਗੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੀਹੋ ਕਾਲ ਉਥੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ । ਮੈਨੂੰ ਘਬਰਾਹਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ।ਬਸ ਮੈਂ ਤਾਂ ਇਥੇ ਹੀ ਰਹਾਂਗੀ। ਮੇਰੇ ਪੇਕੇ ਘਰ । ਜੇ ਇਥੋਂ ਜਵਾਬ ਮਿਲ ਗਿਆ ਤਾਂ ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਚਲੀ ਜਾਵਾਂਗੀ । ਪਰ ਉਥੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ।
ਪਰ ਤੈਨੂੰ ਦੁੱਖ ਕੀ ਹੈ। ਤੇਰੀ ਇਸ ਹਾਲਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ;। ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਮਸਲਾ ਨਹੀਂ ਜਿਸ ਦਾ ਹੱਲ ਨਾ ਹੋਵੇ । ਭੂਆ ਨੇ ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਫਰੋਲਣ ਦੀ ਕੋ±ਿ± ਕੀਤੀ ।
      ਉਹ ਮੇਰੇ ਪੇਕੇ ਆਉਣ ਤੇ ਨਾਰਾਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮੈਨੂ ਪੇਕਿਆਂ ਨਾਲ ਗ਼ੋਨ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉੁਹ ਅਕਸਰ ਮੇਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮੰਦਾ ਚੰਗਾ ਬੋਲਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਪੇਕਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਕਿਸੇ ±ਾਦੀ ਵਿਆਹ ਤੇ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦੀ । ਮੈਂ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਵੀ ਤਰਸਦੀ ਹਾਂ। ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਮੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਰਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ । ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਮਨ ਹੌਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ। ਮੈਂ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਦਨਸੀਬ ਧੀ ਹਾਂ ਕੋ ਮਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਸੁਖ ਵਿਚ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦੀ । ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਮੋਢਾ ਪਲੁਸਣ ਨੂੰ ਵੀ ਤਰਸਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਪੈਰੀਂ ਪੈਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਖਾਨਦਾਨ ਵਿਚ ਮੱਥਾ ਟੇਕਣ ਦਾ ਹੀ ਰਿਵਾਂ ਨਹੀਂ। ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਜਵਾਈ ਕੰਨੀਓ ਤਰਸਦੀ ਮਰ ਜੂ।
ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਤੇ ਭੋਰਾ ਤਰਸ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ । ਜਦੋਂ ਦੇ ਮੇਰੇ ਡੈਡੀ ਗਏ ਹਨ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਘਰ ਵਿਚ ਇਕੱਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰੇ±ਾਨ ਹੁੰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਹਾਂ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਭੈਣ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਵਰਤਦੀ ਹਾਂ। ਵਿਆਹ ±ਾਦੀਆਂ ਤੇ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ। ਪਰ ਇਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਅਜਿਹਾ ਸਲੂਕ ਕਿਉਂ  ਕਰਦੇ ਹਨ। ਬਸ ਇਹ ੁਂਲਮ ਬਰਦਾ±ਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਦੁੱਖ ਕਿਸ ਨੂ ਸੁਣਾਵਾਂ। ਉਸਦੇ ਦੁੱਖ ਦੀ ਦਾਸਤਾਂ ਸੁਣ ਦੇ ਭੂਆ ਨੂੰ ਗੱਲ ਕੁਝ ਸਮਝ ਜਿਹੀ ਆ ਗਈ ।
ਬੇਟਾ ਤੇਰਾ ਦਰਦ ਤੇ ਗੁੱਸਾ ਜਾਇਂ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੇਰੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਸਮਝਦੀ ਹਾਂ। ਪਰ ਦੀਪੀ ਬੇਟੀ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਵੇਖ ਮੇਰੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਵੱਲ ਵੇਖ। ਪੇਕਿਆਂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਤਾਂ ਕਦੇ ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਤੱਕਿਆ। ਰੱਬ ਨੇ ਜਿਸ ਭਾਣੇ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ ਉਸ ਦੀ ਰਜਾ ਮੰਨ ਕੇ ਫ਼ੁਸ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਾਂ। ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਰੱਬ ਨੇ ਸਾਡੀ ਕੁੱਖ ਹੀ ਸੁੱਨੀ ਰੱਖੀ। ਘਰ ਵਿਚ ਕਿਲਕਾਰੀਆਂ ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਤਰਸ ਗਏ। ਦੋਵੇਂ ਮੀਆਂ ਬੀਵੀ ਂਿੰਦਗੀ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਕੱਟਦੇ ਰਹੇ । ਕਦੇ ਰੱਬ ਨੂੰ ਗਿਲਾ ਨਾ ਕੀਤਾ। ਰੱਬ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁੰਡੇ ੇਕੁੜੀਆਂ ਦਿੰਦਾ ਰਿਹਾ ਪਰ ਸਾਡੇ ਵਾਰੀ ਉਸਨੇ ਸਾਡੀ ਇਕ ਨਾ ਸੁਣੀ । ਮੁੰਡਾ ਨਾ ਸਹੀ ਕੋਈ ਕੁੜੀ ਹੀ ਦੇ ਦਿੰਦਾ। ਘਰ ਵਿਚ ਰੌਣਕ ਹੋ ਜਾਂਦੀ। ਫਿਰ ਵੀ ਰੱਬ ਦੀ ਰਾਂ ਵਿਚ ਰਹੀਆਂ। ਪਰ ਰੱਬ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਏਨੀ ਕਰਕੇ ਵੀ ਸਬਰ ਨਾ ਆਇਆ । ਫੇਰ ਸਾਡੇ ਸਿਰ ਦੇ ਸਾਈਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਖੋਹ ਲਿਆ । ਅਸੀਂ ਕੱਲੀਆਂ ਰਹਿ ਕੇ ਆਪਣੀ ਂਿੰਦਗੀ ਪੂਰੀ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਕਦੇ ਪੇਕਿਆਂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਨਹੀਂ ਤੱਕਿਆ । ਜਿੰਨੀ ਦੇਰ ਮਾਂ ਬੈਠੀ ਸੀ ਕਦੇ _ਕਦੇ ਮਿਲਣ ਆ ਜਾਈਦਾ ਸੀ। ਮਾਂ _ ਪਿਉ ਦੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਸੀਂ ਭਰਾ ਭਰਜਾਈਆਂ ਜੋਗੀਆਂ ਰਹਿ ਗਈਆਂ।
ਹੁਣ ਤਾਂ ਰੱਬ ਨੇ ਭਰਾ ਵੀ ਖੋਹ ਲਿਆ ਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਭਤੀਜੇ ਤਾਂ ਤੀਜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸਾਡਾ ਪੇਕਿਆਂ ਤੇ ਕੋਈ ਂੋਰ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਤੂੰ ਤਾਂ ਸੁਖ ਨਾਲ ਭਾਗ ਭਰੀ ਹੈ। ਤੇਰਾ ਘਰ ਬਾਰ ਬਾਲ ਬੱਚੇ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ। ਤੂੰ ਪੇਕਿਆਂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਕਿਉਂ ਤੱਕਦੀ ਹੈਂ। ਪੇਕਿਆਂ ਵੱਲ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਵਰਗੀਆਂ ਵਿਧਵਾਵਾਂ ਤੇ ਬੇ_ਔਲਾਦਾਂ ਵੀ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ। ਤੇਰੀ ਪਰੇ±ਾਨੀ ਤਾਂ ਹੈ ਹੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਜਾ ਤੇ ਸੁਖੀ ਰਹਿ ਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ±ੁਕਰ ਕਰ। ਭੂਆ ਨੇ ਦੀਪੀ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ। 
ਮੰਮੀ ਮੇਰਾ ਬੈਗ ਦੇ ਦਿਓ ਮੈਂ ਘਰ ਜਾ ਰਹੀ ਹਾਂ ਉਹ ਪ੍ਰੇ±ਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹੋਣਗੇ। ਕਹਿੰਦੀ ਬੈਗ ਚੁੱਕ ਕੇ ਰਿਕ±ੇ ਤੇ ਬੈਠ ਗਈ।
ਭੂਆ ਦੀਆਂ ਸੱਚੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੇ ਉਸਦੇ ਦਿਮਾਗ ਦੀਆਂ ਖਿੜਕੀਆਂ ਖੋਲ ਦਿੱਤਿਆਂ।  

ਪੀਲੀ ਦਾਲ ਦਾ ਤੜਕਾ

                                                    ਪੀਲੀ ਦਾਲ ਦਾ ਤੜਕਾ

ਬੀਤੇ ਦਿਨੀ ਗਰਮੀ ਦੀਆਂ ਛੁਨੂੰਟੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰ ਕੁਨੂੰਲੂ ਮਨਾਲੀ ਦਾ ਪਰਵਾਰਿਕ ਟੂਰ ਲਾਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ ਕਈ ਤਜਰਬੇ ਹੋਏ। ਇਨੂੰਕ ਗਨੂੰਲ ਨੋਟ ਕੀਤੀ ਕਿ ਗ੍ਰਾਹਕ ਦੀ ਜੇਬ ਵਿਨੂੰਚੋਂ ਪੈਸਾ ਕਨੂੰਢਣ ਲਈ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਕਿੰਨੇ ਸਲੀਕੇ ਨਾਲ ਝੂਠ ਬੋਲਦਾ ਹੈ। ਕਮਾਲ ਹੀ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਛੋਟੇ ਮੋਟੇ ਢਾਬੇ,ਰੈਸਤਰਾਂ ਜਾਂ ਹੋਟਲ ਦਾ ਮੀਨੂ ਦੇਖਿਆਂ ਚਲਾਕੀ ਤਾਂ ਸਮਝ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਦਾਲ ਮਨੂੰਖਣੀ 70 ਰੁਪਏ ਦਾਲ ਫਰਾਈ 40 ਰੁਪਏ ਦਾਲ ਪੀਲੀ 70 ਰੁਪਏ ਦਾਲ, ਪੀਲੀ ਦਾਲ ਤੋਂ ਭਾਵ ਦਾਲ ਮੂੰਗੀ ਮਸਰ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਮ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਾਣੀਆਂ ਦੀ ਦਾਲ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖਾਣ ਵਿਨੂੰਚ ਬਹੁਤ ਸਵਾਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਆਹ ਕੀ......ਪੀਲੀ ਦਾਲ ਦਾ ਆਰਡਰ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਛੋਲਿਆਂ ਦੀ ਦਾਲ ਜਾਂ ਅਰਹਰ ਦੀ ਦਾਲ ਗ੍ਰਾਹਕ ਲੂੰ ਦਿਨੂੰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਂ ਰੰਗ ਦੀ ਜਰੂਰ ਪੀਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਉਹ ਦਾਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਗ੍ਰਾਹਕ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੈ ਨਾ ±ਰੇਆਮ ਠਨੂੰਗੀ। ਜੇ ਦਾਲ ਦਾ ਨਾਮ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਅਰਹਰ ਦੀ ਦਾਲ, ਜਾਂ ਚਨੇ ਦੀ ਦਾਲ ਲਿਖੋ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੂਮਰ ਦੀ ਦਾਲ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੋਵੇ ਵੀ ਕਿਉਂ ਨਾਂ  ਦਾਲ ਮੁੰਗੀ ਮਸਰੀ ਸੋ ਰੁਪਏ ਤੋ ਉਨੂੰਪਰ ਵਿਕਦੀ ਹੈ ਪਰ ਅਰਹਰ। ਚਨੇ ਦੀ ਦਾਲ 40_50 ਰੁਪਏ ਕਿਲੋਂ। ਲਿਖੀ ਲਿਖਾਈ ਠਨੂੰਗੀ ਪਰ ਬੋਲਦਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
    ਹੋਟਲਾਂ ਢਾਬਿਆਂ ਵਾਲੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬਨੂੰਸ ਅਨੂੰਡਿਆਂ ਜਾਂ ±ਟੇਸਨਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵਾਲੇ। ਅਕਸਰ ਅਜੇਹੀਆਂ ਠਨੂੰਗੀਆਂ ਮਾਰਦੇ ਹਨ। ਪਰੋਠਾ ਦਨੂੰਸ ਰੁਪਏ ਦਾ ਪਰ ਬਿਨਾਂ ਮੰਗੇ ਲਨੂੰਸੀ ਦਾ ਘੋਲ ਵਿਨੂੰਚ ਨਮਕ ਮਿਰਚ ਪਾ ਕੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਭਾ±ਾ ਵਿਨੂੰਚ ਰਾਇਤਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪੰਦਰਾਂ ਜਾਂ ਵੀਹ ਰੁਪਏ ਲਾ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਠਨੂੰਗੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦਿਨੂੰਲੀ ਦੇ ਬਨੂੰਸ ਅਨੂੰਡੇ ਤੇ ਚਾਹ ਦੇ ਨਾਲ ਨਵੇ ਅਣਜਾਣ ਗ੍ਰਾਹਕ ਨੂੰ ਫਰੂਟਕੇਕ ਦਿਨੂੰਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਫਿਰ ਦੁਗਣੀ ਤਿਗਣੀ ਕੀਮਤ ਵਸੂਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
      ਤੇ ਏਹੋ ਹਾਲ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦਾ ਵੀ ਹੈ। ਕੰਨਸਲ ਟੇ±ਨ ਫੀਸ 50 ਜਾਂ 100 ਰੁਪਏ । ਪਰ ਨਾਲ ਹੀ ਪਰਚੀ ਤੇ 5_7 ਜਰੂਰੀ ਟੈਸਟ ਲਿਖ ਦਿਨੂੰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਰੀਜ ਤੇ 500 ਤੋਂ ਲੈ 1000 ਰੁਪਏ ਦਾ ਬੋਝ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਟੈਸਟਾਂ ਦਾ ਕਮਿ±ਨ ±ਾਮ ਨੂੰ ਲਿਫਾਫੇ ਰਾਹੀ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਜਾਦਾ ਹੈ। ਬਲਨੂੰਡ,ਟੀ.ਐਲ.ਸੀ.  ਡੀ. ਐਲ. ਸੀ. ਡੀ. ਐਲ. ਜੀ. ਆਲਟਰਾ ਸਾਂਊਡ, ਐਕਸਰੇ, ਈ.ਸੀ.ਜੀ. ਨਾ ਜਾਣੇ ਕਿੰਨੇ ਟੈਸਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਵਨੂੰਡੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੇ ਟੈਸਟ ਵੀ ਵਨੂੰਡੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸਿਟੀ ਸਕੈਨ,ਐਮ  .ਆਰ.ਆਈ. ਬਸ ਸਮਝੋ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਤਨਖਾਹ ਗਈ।ਬਸ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਫੀਸ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ 100 ਰੁਪਏ ਤੇ ਦੂਜੀਵਾਰੀ 75 ਰੁਪਏ ਹੈ ਨਾ ਕਮਾਲ ਦਾ ਸੌਦਾ।
    ਵਨੂੰਡੇ ±ਹਿਰਾਂ ਵਿਨੂੰਚ ਤਾਂ ਟੈਪੂ, ਆਟੋ,ਰਿਕ±ਾ ਤੇ ਟੈਕਸੀਆਂ ਵਾਲੇ ਉਸੇ ਹੀ ਥਾਂ ਤੇ ਗੇੜਾ ਲੁਆ ਕੇ ਦੁਗਣੇ ਤਿਗਣੇ ਪੈਸੇ ਲੈ ਕੇ ਨਵੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਲੁਟਦੇ ਆਮ ਦੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਣਜਾਣ ਤਾਂ ਫਸਿਆ ਹੀ ਸਮਝੋ।
    ਗਨੂੰਲ ਕੀ ਚਾਹੇ ਡਾਕਟਰ, ਚਾਹੇ ਟੈਕਸੀਆਂ ਵਾਲੇ, ਚਾਹੇ ਜਨਮ ਪਨੂੰਤਰੀਆਂ ਵਾਲੇ ਬਾਬੇ, ਨਕਲੀ ਸਮਾਨ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਢਾਬਿਆਂ ਵਾਲੇ ਆਪਣੇ_ਆਪਣੇ ਤੜਕੇ ਲਾਈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਖੇ ਕੀ ਇਹ ਪੀਲੀ ਦਾਲ ਹੈ। ਕਾਹਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਗ੍ਰਾਹਕ ਜਾਣੇ ਅਸੀ ਤਾਂ ਪੀਲੀ ਦਾਲ ਭਾਵ ਏਹੀ ਦਾਲ ਕਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਇਹ ਵੀ ਪੀਲੀ ਦਾਲ ਹੀ ਹੈ।
ਰਮੇ± ਸੇਠੀ ਬਾਦਲ                98766 27233

ਤੇ ਆਖਿਰ ਤੁਫਾਨ ਗੁਂਰ ਗਿਆ ।

                              ਤੇ ਆਖਿਰ ਤੁਫਾਨ ਗੁਂਰ ਗਿਆ ।


“ਨਹੀਂ ਨਹੀਂ                ਮੈਂ ਠੀਕ ਹਾਂ। ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਮੈਨੂੰ।ਂ ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਸਿਰਹਾਣੇ ਦੀ ਓਟ ਲਾਈ ਅਧਲੇਟੇ ਪਏ ਨੂੰ ਘੂਕ ਨੀਂਦ ਚੋ ਕਾਹਲੀ ਨਾਲ, ਨਾਲ ਪਈ ਪਤਨੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ।ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ । ਥੋੜੀ ਜਿਹੀ  ਘਬਰਾਹਟ ਤੇ ਉਨੀਦਰੀ ਪਤਨੀ ਵੀ ਨਾਲ ਹੀ Tਨੁੰਠਕੇ ਬੈਠ ਗਈ। ਸਾਹਮਣੇ ਘੜੀ ਤੇ ਸਮਾਂ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਲਾਲ ਲਾਲ ਚਮਕਦੇ ਅੱਖਰ ਦੋ ਤਿੰਨ ਚਾਰ ਤਿੰਨ ਪੰਜ ਨਜਰ ਆਏ ਮਤਲਬ ਸਵੇਰ ਦੇ ਦੋ ਵੱਜਕੇ ਚੋਂਤੀ ਮਿੰਟ ਤੇ ਪੈਂਤੀ ਸੈਕਿੰਡ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਹ ਉਹ ਸਮਾਂ ਹੈ ਜਦੋ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਸਿਰਫ ਖੁਦਾ ਹੀ ਜਾਗਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਾਂ  ਕੋਈ ਪੂਰਨ ਸੰਤ। ਬਾਹਰ ±ਾਂਤੀ ਸੀ। ਕਿਸੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਦਾ ਕੋਈ ਸਪੀਕਰ ±ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਭੰਗ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਚਲਦੇ ਮੈਰਿਂ ਪਲੇਸਾਂ ਦੇ ਡੀ.ਜੇ.ਵੀ ਹੁਣ  ਬੰਦ ਹੋ ਚੁਕੇ ਸਨ ।ਹੁਣ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਚਾਬੀ ਵਾਲੀ ਘੜੀ ਦੀ ਟਿਕ ਟਿਕ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸੁਣਦੀ । “ਫੇਰ ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਉ ਪਏ ਹੋ ਕੀ ਤਕਲੀਫ ਹੈ । ਅੱਖਾਂ ਖੁੱਲੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਸੌਣ ਦੀ ਕੋ±ਿ± ਵੀ ਨਹੀ ਕਰ ਰਹੇ । ਕੋਈ ਤਕਲੀਫ ਸੀ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਜਗਾ ਲੈਂਦੈ। ਂ ਘਰਵਾਲੀ ਨੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੀ ਝੜੀ ਲਾ  ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਚੁੱਪ ਰਿਹਾ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਲੰਬਾ ਠੰਢਾ ਸਾਹ ਲਿਆ। ਗੱਲ ±ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਬੁੱਲਾਂ ਤੇ ਜੀਭ ਫੇਰੀ ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਤਾਂ ਗਲਾ ਖੁ±ਕ ਹੋਇਆ ਪਿਆ ਸੀ ।ਕੁਝ ਸੁੱਕੀ ਜਿਹੀ ਖਾਂਸੀ ਕੀਤੀ । ਆਖਿਰ ਉਸਨੇ ਸਿਰਹਾਣੇ ਪਏ ਪਾਣੀ ਦੇ ਗਿਲਾਸ ਚੋ ਘੁੱਟ ਭਰਿਆ । ਤੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਲੇਟ ਗਿਆ । ਪਰ ਘਰਵਾਲੀ ਅਜੇ ਵੀ ਉਨੂੰਠਕੇ ਬੈਠੀ ਸੀ ਤੇ ਘਬਰਾਹਟ ਵਿੱਚ ਬੁੜ ਬੁੜ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ ।
                “ਨਹੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਬਸ ਮਨ ਬੈਚੈਨ ਜਿਹਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਕੀ ਗਲਤੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਬੁਰਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹਿਆ ਤੇ ਨਾਂ ਕੀਤਾ । ਪਰ ਦੁਨੀਆਂ ਦੁ±ਮਨ ਕਿਉ ਬਣ ਗਈ ।ਆਪਣੇ ਹੀ ਏਨੇ ਖੁਦਗਰਂ ਕਿਉੁ ਹੋ ਗਏ? ਤੇ ਆਪਣੇ ਬੇਗਾਨੇ ਹੋ ਗਏ ।ਗਿਲੇ ±ਿੱਕਵੇ ਸਭਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਆਪਣਿਆਂ ਤੋ ਉਮੀਦਾਂ ਸਭ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਰਿ±ਤੇਦਾਰ ਹੀ ਦੁੱਖ ਸੁੱਖ ਤੇ ਕੰਮ ਆਉਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਇਹ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਬਿਪਤਾ ਤੇ ਮੇਰਾ ਸਾਥ ਛੱਡ ਗਏ । ਉਹ ਵੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਜਦੋਂ ਜੁਮੇਵਾਰੀਆਂ ਤੇ ਤਿੰਨ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦਾ ਬੋਝ ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਤੇ ਅਚਾਨਕ ਪੈ ਗਿਆ ਸੀ । ਜਦੋਂ ਮੈ ਨਿਆਸਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਇੇਹਨਾਂ ਨੇ ਮੇਰੇ ਖਿਲਾਫ ਲਾਮਬੰਦ ਹੋਕੇ ਏਕਾ ਕਰ ਲਿਆ । ਆਪਣੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਮੰਨਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਮੇਰੇ ਘਰ ਨੂੰ ਤੋੜਣ ਵਾਸਤੇ ਸੇਂਧ ਲਾ ਲਈ । ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਮੇਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਹੀ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ । ਮੇਰੇ ਚਰਿੱਤਰ ਤੇ ਉਂਗਲੀ ਉਠਾਕੇ  ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਰਾਰ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ । ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰੰ ਮੇਰੇ ਖਿਲਾਫ ਭੜਕਾ ਕੇ ਮੇਰੇ ਮਕਾਨ ਦੀਆਂ ਨੀਹਾਂ ਖੋਖਲੀਆਂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਕਾਂਸ ਮੇਰੇ ਇਹ ਨਜਦੀਕੀ ਨਾ ਹੁੰਦੇ ਮੇਰੇ ਦੁ±ਮਣ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਮੈ ਸੁਚੇਤ ਰਹਿੰਦਾ । ਂ ਬੋਲਦੇ ਬੋਲਦੇ ਉਸਦਾ ਗਲਾ ਭਰ ਆਇਆ । ਅੱਖਾਂ ਚੋਂ ਪਰਲ ਪਰਲ ਹੰਝੂ ਕਿਰਨ ਲੱਗੇ। ਤੇ ਉੁਹ ਚੁੱਪ ਕਰ ਗਿਆ । ਉਸ ਤੋਂ ਬੋਲਿਆ ਨਾ ਗਿਆ । ਘਰਵਾਲੀ ਨੇ ਕੋਲ ਪਏ ਪਾਣੀ ਦੇ ਗਿਲਾਸ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਮੂੰਹ ਨਾਲ ਲਾ ਦਿੱਤਾ । ਤੇ ਚੁੰਨੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਪੂੰਝੀਆਂ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਹੌਕਂੇ ਤੇ ਹਿਚਕੀਆਂ ਬੰਦ ਨਾ ਹੋਈਆਂ । ਕਮਰੇ ਚ ਫੇਰ ਚੁੱਪ ਪਸਰ ਗਈ। ਸਿਰਫ ਕਦੇ ਕਦੇ ਹੋਂਕੇ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਘਰਵਾਲੀ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸੀ ਆ ਰਹੀ । ਕਿ ਉਹ ਕੀ ਬੋਲੇ ।ਉਸਨੇ ਗੱਲ ±ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋ±ਿ± ਕੀਤੀ ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਖੁਦ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਝ ਨਾ ਆਈ ਕੀ ਉਹ ਕੀ ਕਹੇ।
                “ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹਨਾ ਨੇ ਆਪ ਚੰਗਾ ਬਨਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰਿਆ ਸਬੰਧਾਂ ਤੇ ਉਗਲੀ ਉਠਾਈ । ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਤੈਨੂੰ ਗਲਤ ਪਾਠ ਪੜਾਇਆ ਤੇ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ±ੱਕ ਦੇ ਬੀਜ ਬੋ ਦਿੱਤੇ। ਤੇਰਾ ਮੇਰਾ ਤੀਹਾ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਰਿ±ਤਾ ਵੀ ±ੱਕ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਦਿੱਤਾ । ਉੁਹ ਆਪਾਂ ਨੂੰ ਸਰੀਰਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੂਰ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ ਪਰ ਮਾਨਸਿਕ ਰੁਪ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇਕ ਦੀਵਾਰ ਖੜੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਜਰੂਰ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਏਸ ਝਮੇਲੇ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸਰੀਰਕ ਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਰੋਗੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਜਿੰਦਗੀ ਦਾ ਮਨੋਰਥ ਹੀ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਏਸ ਨਰਕਮਈ ਜੀਵਨ ਨਾਲੋਂ ਤਾਂ ਬੰਦਾ ...........। ਂ ਉਹ ਬੋਲਦਾ ਬੋਲਦਾ ਰੁਕ ਗਿਆ । ਘਰਵਾਲੀ ਦਾ ਪੀਲਾ ਜਰਦ ਚੇਹਰਾ ਉਸ ਤੋਂ ਦੇਖਿਆ ਨਾ ਗਿਆ । ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਹੱਸਦੇ ਚੇਹਰੇ ਉਸਦੀ ਕਲਪਣਾ ਚ ਗਮਗੀਨ ਦਿੱਸੇ ਤੇ ਉਹ ਫੇਰ ਹੌਕੇ ਲੈਣ ਲੱਗ ਗਿਆ ਉਸਨੇ ਬੁੱਲਾਂ ਤੇ ਜੀਭ ਫੇਰੀ । ਗਲ੍ਹਾ ਤਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋ±ਿ± ਕੀਤੀ । ਹੁਣ ਘਰਆਲੀ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਚੋਂ ਹੰਝੂ ਕਿਰਨ ਲੱਗੇ ਤੇ ਤਰਸ ਜਿਹਾ ਆ ਗਿਆ। ਪਰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਛਲਦੇ ਤੂਫਾਨ ਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਹਨੇਰੀ ਨੂੰ ਠੱਲ ਪਾਉਣ ਲਈ ਉਸਦਾ ਬੋਲਣਾ ਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਭੜਾਸ ਨੂੰ ਕੱਢਣਾ ਜਰੂਰੀ ਸੀ ।
       “ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਤੂੰ ਦੋਨੇ ਪਾਸੇ ਫਸੀ ਹੈਂ। ਇਕ ਪਾਸੇ ਤੇਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਹੈ। ਤੇਰਾ ਪਤੀ ਹੈ ਤੇ ਬੱਚੇ ਹਨ। ਤੇਰਾ ਹੱਸਦਾ ਖੇਡਦਾ ਸੰਸਾਰ ਹੈ। ਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਤੇਰੇ ਭਰਾ ਹਨ ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਹੈ। ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਨੂੰ  ਮੈਂ ਕੀ ਆਖਾਂ? ੂੰ ਮੇਰੀ ਜੁਬਾਨ ਮੇਰਾ ਸਾਥ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਹੀ। ਉਹ ਧੀ ਦੇ ਪਿਆਰ ਵਿੰਚ ਅੰਨ੍ਹੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ±ਕੁਣੀ ਮਾਮੇ  ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਭਾਣਜਾ  ਦਰਯੋਧਨ ਦਿਸਦਾ ਸੀ। ਧ੍ਰਿਤਰਾ±ਟਰ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਬੇਟਾ ਦਿੱਸਦਾ ਸੀ। ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਦਿੱਸਦੀ ਹੈਂ ਤੇ ਉਹ ਬਸ ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਮੇਰੇ ਖਿਲਾਫ ਭੜਕਾਉਂਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਤੇ ਉਂਗਲੀ ਉਠਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਉਸਨੇ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਘਰ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।ਸਾਰਾ ਦਿਨ। ਘਰੇ ਉਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਗਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ । ਉਹ ਤੇਰਾ ਫੋਨ ਉਡੀਕਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ ਤੇ ਕੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ । ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਉਸ ਘਰ ਦੀ ਨਿੱਕੀ ਨਿੱਕੀ ਗੱਲ ਦੱਸਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪੜੀ ਪੜਾਈ ਤੂੰ ਉਹ ਕੁਝ ਬੋਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈਂ ਂੋ ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਬੋਲਣਾ ਚਹੁੰਦੀ । ਉਸ ਦੀਆਂ ਪੜਾਈਆਂ ਪਾੜ੍ਹਤਾਂ ਤੇ ਹੀ ਆਪਣੇ ਘਰੇ ਕਲੇ± ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿ±ੇ ਤੇ ਤੇਰੇ ਭਰਾ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ । ਕਿਸੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਮਾਣ ਕੀ ਦੇਣਾ ਸੀ । ਸ਼ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਵੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੇ । ਤੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਖੁ±ੀ ਗਮੀ ਦੀ ਸੂਚਨਾਂ ਦੇਣਾ ਵੀ ਆਪਣਾ ਫਰਂ ਨਹੀ ਸਮਝਦੇ । ਪੈਸਾ ਟਕਾ ਦੇਣਾ ਤਾਂ ਦੂਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਉਹ ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਤੇ ਵੀ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਤੋ ਬਿਨਾਂ ਪੁੱਛੇ ਆ±ੀਰਵਾਦ ਵੀ ਦੇ ਦੇਵੇ। ਫੇਰ ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਕਿਉ ਤੈਨੂੰ ਜਬਰੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਖੁ±ੀ ਗਮੀ ਵਿੱਚ ±ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਤੈਨੂੰ ਸਦਾ ਮੇਰੇ ਤੋ ਬਾਹਰ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਕਹੇ ਅਨੂਸਾਰ ਚਲਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸਦਾ ਤੇਰੇ ਤੇ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਦਰਾਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਲੀ ਭਾਵਨਾਤਿਮਕ ਦੂਰੀ ਨੂੰ ਵਧਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।ਮੈਂ ਕਹਿਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਗੱਲਾਂ ਨੇ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਤਬਾਹੀ ਮਚਾਈ ਹੋਈ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਸੁਖ ਚੈਨ ਸਭ ਖੋਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਨਹੀ ਕਰਦਾ ਮੈa ਤੇਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾੜਾ ਕਹਾਂ । ਗਲਤ ਬੋਲਾਂ । ਜਾਂ ਕਦੇ ਉਨੂੰਚਾ ਬੋਲਾਂ ਪਰ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ ਜੇ ਮੈ ਨਾ ਬੋਲਿਆ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਪਾਗਲ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗਾ' ਏਹ ਕਹਿਕੇ ਉਸਨੇ ਲੰਬਾ ਸਾਹ ਲਿਆ । ਬਾਰ ਬਾਰ ਸੁੱਕੇ ਬੁੱਲਾਂ ਤੇ ਜੀਭ ਫੇਰੀ ਤੇ ਆਖਿਰ  ਪਾਣੀ ਦਾ ਘੁੱਟ ਪੀਤਾ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਚ ਆਏ ਹੰਝੂਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਮੀਂ ਦੇ ਕਫ ਨਾਲ ਪੂੰਝਿਆ । ਕਮਰੇ ਚ ਫੇਰ ±ਾਤੀ ਪਸਰ ਗਈ । ਉਸਦੇ ਅੰਦਰਲਾ ਤੂਫਾਨ ਕੁਝ ਠੱਲ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਤੂਫਾਨੀ ਲਹਿਰਾਂ ਅਜੇ ਵੀ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ±ਾਤੀ ਤੋ ਕੋਹਾਂ ਦੂਰ ਸਨ। ਉਸਨੂੰ ਲਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਅੱਗ ਭੜਕ ਵੀ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਉੁਹ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸਿੱਟੇ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਅੱਜ ਆਪਣਾ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਕਹਿਣਾ ਚਹੁੰਦਾ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮਾਨਸਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋ ਅਪਾਹਿਜ ਬਣਾ ਰੱਖਿਆ ਸੀ ।
                      “ ਤੇਰਾ ਬਾਰ ਬਾਰ ਮੇਰੇ ਤੋ ਬਾਹਰ ਹੋ ਕੇ ਜਾਂ ਮੇਰੀ ਮਰਂੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਜਾਣਾ ਜਿਥੇ ਤੇਰੀ ਬੇ ਕਦਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਥੇ ਮੇਰੇ ਤੋ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪੇਕਿਆਂ ਦੇ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਖਾਰਿਂ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਪਰ ਸੈਲਫ ਰਸਪੈਕਟ ਨੂੰ ਵੀ ਆਂਚ ਨਹੀਂ ਲਗਣ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ । ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਟਿੱਚ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਨੂੰ ਟਾਲਣ ਵਾਸਤੇ ਭਗਵਾਨ ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿ±ਨ ਨੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਕੋ±ਿ±ਾ ਕੀਤੀਆਂ ਸੀ । ਪਰ ਆਖਿਰ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਹੋ ਕੇ ਰਿਹਾ । ਤੇਰਾ ਵਾਰ ਵਾਰ ਸਾਂਤੀ ਦੂਤ ਬਨਕੇ ਜਾਣਾ ਵੀ ਸਾਂਤੀ ਸਬਦ ਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ±ਬਦ ਦਾ ਅਪਮਾਨ  ਹੈ। ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਮੇਰੀ ਜਿੰਦਗੀ ਕਿੰਨੀ ਲੰਬੀ ਹੈ। ਕਿਨੇ ਸਾਲ ਬਚੇ ਹਨ। ਕਦੋਂ ਕੀ ਹੋ ਜਾਵੇ । ਪਰ ਜਿੰਨੀ  ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਆਤਮ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਹੀ ਗੁਜਾਰਣਾ ਮੇਰਾ ਮਕਸਦ ਹੈ। ਮੁਆਫੀ ਤੇ ਭੁੱਲ ਜਾਓ ਜਿਹੇ ±ਬਦ ਦਾ ਵੇਲਾ ਖੁੰਝ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ' ਤੇ ਉਹ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੋਰ ਕੀ ਕੀ ਬੋਲਦਾ ਰਿਹਾ।
                     “ ਚਲੋ ਸੌਂ ਜਾਓ ਹੁਣ ਪੰਜ ਵੱਜ ਗਏ ਹਨ। ਸਾਢੇ ਛੇ ਵਜੇ ਉਠਕੇ ਤਿਆਰ ਵੀ ਹੋਣਾ ਹੈ।ਡਿਊਟੀ ਤੇ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਪਰ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸਹੀ ਹਨ। ਪਰ ਮੇਰੀ ਮਜਬੂਰੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਮਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦੁਖੀ ਤੇ ਅਸਹਾਇ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੀ । ਜੇ ਮੈ ਮਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇ±ਾਨ ਕਰਦੀ ਹਾਂ ਜਾਂ ਉਸ ਦੀ ਆਤਮਾਂ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਕਰਦੀ ਹਾਂ ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਗਲਤ ਹੋਵੇਗਾ । ਪਰ ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਕੋ±ਿ± ਕਰਾਂਗੀ ਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਆਤਮ ਸਨਮਾਨ ਨੂੰ ਕੋਈ ਠੇਸ ਨਾ ਪਹੁੰਚੇ । ਮੇਰੇ ਲਈ ਮੇਰਾ ਘਰ ਪਤੀ ਤੇ ਮੇਰੇ ਬੱਚੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹਨ। ਬਾਕੀ ਸਭ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਦਿਲ ਤੇ ਕੋਈ ਬੋਝ ਨਾ ਰੱਖੋ ਹੁਣ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਈਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਭੁਲਾਇਆ ਹੀ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਅੱਗੇ ਤੋ ਅਜੇਹਾ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੇਵੇਗਾ । ਮੈਂ ਜਿੰਦਗੀ ਰੂਪੀ ਗੱਡੀ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਤੁਹਾਡੀ ਪੂਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਾਂਗੀ । ਂ ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਉਸਨੇ ਅੱਖ ਚੋ ਕਿਰਦੀ ਬੂੰਦ ਨੂੰ ਹੱਥ ਦੀ ਤਲੀ ਨਾਲ ਪੂੰਝਿਆ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਲਈਆਂ । ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਫਿਰ ±ਾਤੀ ਸੀ। ਇਕ ਭਾਰੀ ਤੂਫਾਨ ਗੁਂਰ ਚੁੱੁਕਿਆ ਸੀ।ਮਨ ਸੀਤ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ । ਹੁਣ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਖਮੋ±ੀ ਸੀ ਜੋ ਤੁਫਾਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਖਮੋ±ੀ ਨਾਲੋ ਵੱਖਰੀ ਸੀ ।  
ਰਮੇ± ਸੇਠੀ ਬਾਦਲ ।
98 766 27233

ਅਸੀਂ ਤੇ ਸਾਡੇ ਬਜੁਰ॥

                   ਯਾਦਾਂ ਦੇ ਝਰੋਖੇ ਤੋਂ
                ਅਸੀਂ ਤੇ ਸਾਡੇ ਬਜੁਰ॥
      “ਕਾਕਾ ਤੂੰ ਕਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਲੜਕਾ ਹੈ? ਸਰਦਾਰ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ (ਸ.ਪ੍ਰਕਾ± ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਦੇ ਪੂਜਨੀਕ ਚਾਚਾ ਜੀ ) ਨੇ ਪੁਛਿਆਂ। ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਨੀ ਗਨੂੰਲ ਹੈ  ਮੈ ਜੀ ਸ੍ਰੀ ਹਰਗੁਲਾਲ ਜੀ ਦਾ ਪੋਤਰਾ ਹਾਂ ਘੁਮਿਆਰੇ ਤੋਂਂ।“ ਅਨੂੰਛਾ ਅਨੂੰਛਾ ਸੇਠ ਹਰਗੁਲਾਲ। ਮੈ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰਂ। ਸਰਦਾਰ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਕਿਹਾ। ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਈ ਏਡਾ ਵਨੂੰਡਾ ਸਰਦਾਰ ਮੇਰੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਨੂੰ ਐਨੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਵੇ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਮੇਰੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਦੀ ਲਿਆਕਤ ਤੇ ਰੁਤਬੇ ਦਾ ਹੀ ਕਮਾਲ ਸੀ।ਇਲਾਕੇ ਭਰ ‘ਚ ਨਾਂ ਸੀ ਉਹਨਾਂ ਦਾ। ਸ਼ਿਜੰਦਗੀ ਚ ਬਹੁਤ ਪਾਪੜ ਵੇਲੇ ਤੇ ਦੁਨੂੰਖਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ  ਕੀਤਾ। ਕਦੇ ਫਰੀਦ ਕੋਟ ਕੋਟਲੀ, ਕਦੇ ਸ੍ਰੀ ਗਂਗਾਨਗਰ ਰਾਜਸਥਾਨ ‘ਚ ਦੁਕਾਨਦਾਰੀ ਕੀਤੀ ਘੁਮਿਆਰੇ ਰਹਿਕੇ ਉਹ ਵਣਵਾਲੇ (ਹਰਿਆਣੇ) ਚ ਵਾਹੀ ਕੀਤੀ ੇ। ਚਾਰ ਭੈਣਾਂ ਦੇ ਪਾਰਵਾਰਿਕ ਬੋਝ ਤੇ ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੇ ਚਾਰੇ ਬਨੂੰਚਿਆਂ ਦੀ ਜਿੰਮੇਦਾਰੀ ਨਾਲ।,ਘਰ ਦੀ ਸੁਆਣੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਬੀਲਦਾਰੀ ਚਲਾਉਣੀ ਖਾਲਾ ਜੀ ਦਾ ਵਾੜਾ ਨਹੀ ਸੀ। ਅਨੂੰਠ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਮਾਂ ਵਿਹੂਣੇ ਬਨੂੰਚੇ ਨੂੰ ਪਾਲਣਾ ਤੇ ਦੋ ਧੀਆਂ ਤੇ ਦੋ ਪੁਤਰਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਚਾਰ ਭੈਣਾ ਦੀ ਜਿੰਮੇਦਾਰੀ ਵੀ ਇਕਨੂੰਲੇ ਮੇਰੇ ਦਾਦੇ ਦੇ ਸਿਰ ਸੀ। ਪਿੰਡ ਵਿਨੂੰਚ ਰਹਿੰਦੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਭੂਆ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਭੂਆ ਬਿ±ਨੀ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਨੂੰ ਵੀ ਪੇਕਿਆਂ ਵਾਲਾ ਮਾਣ ਦੇਣਾ ਉਹ ਕਦੇ ਨਹੀ ਭੁਨੂੰਲੇ। ਚਾਰੇ ਭੈਣਾਂ ਮੇਰੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਨੂੰ ਬਾਈ ਕਹਿੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਬਾਈ ਯਾਨੀ ਭਰਾ। ਆਪਣੀਆਂ ਭੂਆ ਦੀ ਰੀਸੋ ਰੀਸ ਮੇਰੇ ਪਾਪਾ ਜੀ ਤੇ ਚਾਚਾ ਜੀ ਤੇ ਦੋਨੇ ਭੂਆ ਮੇਰੇ ਦਾਦੇ ਨੂੰ ਬਾਈ ਹੀ ਕਹਿੰਦੀਆ ਸਨ। ਅਤੇ ਇਹੋ ਰੀਤ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਤੇ ਚਾਚੀ ਨੇ ਨਿਭਾਈ।ਹਾਂ ਅਸੀ ਸਾਰੇ ਮੇਰੇ ਦਾਦਾ ਜੇ ਨੂ ਬਾਬਾ ਕਹਿਦੇ ਸੀ। ਤੇ ਸਾਡੇ ਬਨੂੰਚੇ ਵੀ ਸਾਰੇ ਬਾਬਾ ਹੀ ਆਖਦੇ ਸਨ। ਮੇਰੇ ਦਾਦਾ ਜੀ  ਦਾ ਰੋਬ ਤੇ ਦਬਦਬਾ ਸਾਡੇ ਸਾਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਤੇ ਹੀ ਨਹੀ ਸਗੋਂ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ ਤੇ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਨਾਲ_ਨਾਲ ਸਾਡੀਆਂ ਰਿ±ਤੇਦਾਰੀਆਂ ਵਿਨੂੰਚ ਵੀ ਸੀ। ਘਰ ਦੇ ਜਆਈ ਭਾਈ ਮਤਲਵ ਮੇਰੇ ਦਾਦੇ ਦਾ ਫੁਨੂੰਫੜ (ਭੂਆ ਬਿ±ਨੀ ਦੇ ਘਰ ਵਾਲਾ) ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਬਾਬਾ ਸਾਉਣ ਆਖਦੇ ਸਨ। ਅਸਲ ਨਾਂ ਤਾਂ ਸ੍ਰੀ ਸਾਵਨ ਸਿੰਘ ਸੀ। ਚਾਰੇ ਜੀਜੇ ਤੇ ਦੋਵੇ ਜਵਾਈ ਇਥੋਂ ਤਨੂੰਕ ਕਿ ਮੇਰੇ ਜੀਜਾ ਜੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੋਤ ਜਵਾਈ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਨੂੰਗੇ ਕੁਸਕਦੇ ਨਹੀ ਸਨ। ਦੇਖਣ ਆਦਿ ਨੂੰ ਤਾਂ ਦਾਦਾ ਜੀ ਦਾ ਚੇਹਰਾ ਮੋਹਰਾ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਸੀ। ਲਾਲ ਲਾਜਪਤ ਰਾਏ ਸਟਾਇਲ ਮੁਨੂੰਛਾ, ਸਾਫ ਸੇਵ ਕੀਤਾ ਚੇਹਰਾ, ਚਿਨੂੰਟੀ ਪਨੂੰਗ,  ਚਿਨੂੰਟਾ ਕੁੜਤਾ ਤੇ ਚਾਦਰਾ ਮੋਡੇ ਤੇ ਸਾਫਾ। ਉਸ ਸਮੇ ਬਹੁਤੇ ਹਿੰਦੂ ਲੋਕ ਵੀ ਸਿਰ ਤ ਪਨੂੰਗ ਬੰਨਦੇ ਸਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਨੰਗੇ ਸਿਰ ਬਾਹਰ ਅੰਦਰ ਜਾਣਾ ਬੁਰਾ ਮੰਨਦੇ ਸਨ। ਖੇਤੀ ਬਾੜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਦੁਕਾਨਦਾਰੀ ਹੀ ਰੋਜੀ ਰੋਟੀ ਦਾ ਸਾਧਨ ਸੀ। ਹਰ ਪਾਸੇ ਮੇਹਨਤ ਤੇ ਪੂਰੀ ±ਿਨੂੰਦਤ ਨਾਲ ਕੰਮ ਦੀ ਲਗਣ ਨੇ ਕਦੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭੁਨੂੰਖੇ ਮਰਨ ਨੀ ਦਿਨੂੰਤਾ ਤੇ ਕਿਸੇ ਰਿਸਤੇਦਾਰ ਅਨੂੰਗੇ ਹਨੂੰਥ ਅਨੂੰਡਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਨਹੀ ਕੀਤਾ। ਤੇ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਨੇ ਕਦੇ ±ਾਹੀ ਠਾਠ ਨਹੀ ਲੈਣ ਦਿਨੂੰਤੇ। ਦੁਨੂੰਧ ਵੇਚਣ ਵਾਲਾ ਭਾਡਾ ਧੌਣ ਦੀ ਵੀ ਮਨਾਹੀ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਅਖੇ ਸੋਂਹੁ ਤਾਂ ਛਿਨੂੰਟੇ ਦੀ ਵੀ  ਓੁਨੀ ਤੇ ਜਿਆਦਾ ਪਾਣੀ ਦੀ ਓੁਨੀ। ਇਨੂੰਕ ਹੋਰ ਵੀ ਰੁਤਵਾ ਸੀ ਮੇਰੇ ਦਾਦਾ ਜੇ ਕੋਲ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਧੜਵਾਈ ਸੀ। ਯਾਨੀ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸੇਠ। ਹਰ ਘਰ ਦੇ ਸੀਰੀਆਂ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਕਿਤਾਬ ਮੇਰੇ ਦਾਦਾ ਜੀ  ਨੇ ਰਨੂੰਖਣਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਸੀਰੀਆਂ ਦਾ ਠੇਕਾ ਲਿਖਣਾ।ਹਾੜੀ ਦੀ ਫਸਲ ਨੂੰ ਤੋਲਣਾ। ਸਾਰੀ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਚਮੜੇ ਦੇ ਪਨੂੰਲਿਆਂ ਵਾਲੀ ਤਨੂੰਕੜੀ ਨਾਲ 100 ਸੋ ਮਣ ਜਾ ਜਿਆਦਾ ਕਣਕ ਤੋਲਣੀ। ਸ਼ਿਫਰ ਵੰਡਣੀ। ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਕਣਕ ਤੋਲ ਕੇ ਸਵੇਰੇ ਖੇਸ ਵਿਨੂੰਚ ਪਾਕੇ ਵੀਹ ਪੰਚੀ ਕਿਲੋ ਕਣਕ ਅਪਣੀ ਮੇਹਨਤਾਨੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਨੂੰਚ ਲਿਆਉਣੀ।ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਵਿਆਹ ±ਾਦੀਆਂ ਦੇ ਨਿਉਂਦੇ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਵੀ ਮੇਰੇ ੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਕੋਲ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇ ਰਿ±ਤੇਦਾਰ ਵਨੂੰਲੋ ਂੋ ਪੈਸਾ ਦਿਨੂੰਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਉਸ ਨੂੰ ±ਗਨ ਨਹੀ ਬਲਕਿ ਨਿਉਂਦਾ ਆਖਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਇਨੂੰਕ ਤਰਾਂ ਦੀ ਮਾਲੀ ਸਹਾਇਤਾ ਹੁੰਦੀ ਸੇ ਕਈ ਘਰਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦਾ ਕੰਮ ਕਾਰ ਨਿਉਂਦੇ ਇਕਨੂੰਠੇ ਹੋਣ ਤੋ ਬਾਅਦ ਹੀ ±ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ ਵਨੂੰਡੀਆਂ ਵਨੂੰਡੀਆਂ ਲਾਲ ਵਹੀਆਂ ਲਗਾਈਆ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਂੋ ਕੇ ਸਾਡੇ ਦਰਵਾਜੇ ਵਿਚਲੀ ਹਰੀ ਅਲਮਾਰੀ ਵਿਨੂੰਚ ਹੀ ਪਈਆ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਵਿਆਹ ਤੋ ਦੋ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾ ਮੇਰੇ ਦਾਦਾ ਜੀ  ਨੂੰ ±ਪੈਸਲ ਬੁਲਾ ਕੇ ਨਿਉਂਦਾ ਲਿਖਣ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ। ਹਰ ਘਰ ਪਿਛਲੇ ਨਿਉਂਦੇ ਨਾਲੋ ਕੁਝ ਵaਨੂੰਧ ਰਕਮ ਦੇ ਕੇ ਆਪਣੇ ਵਨੂੰਲੋ ਕੁਝ ਅਡਵਾਂਸ ਜਮਾਂ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਨਿTਂਦੇ ਲਈ ਸਨੂੰਦਾ ਦੇਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਸੀ ਘਰ ਵਿਨੂੰਚ ਹਲਵਾ ਬਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਤੋਲ ਤੋਲ ਕੇ ਥਾਲੀਆ ਵਿਨੂੰਚ ਪਾਕੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨਾਈ ਰਾਂਹੀ ਘਰੋ ਘਰੀ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਰੋਸੇ ਦੇਣਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਨਾਲ ਹੀ ਨਿਉਂਦੇ ਦਾ ਸਨੂੰਦਾ। ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ ਪਿਨੂੰਤਲ ਦੀਆਂ ਕਿਨਾਰੇ ਵਾਲੀਆਂ ਚਾਰ ਪੰਜ ਸੋ ਥਾਲੀਆਂ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ ਵਲੋ ਸਾਂਝੀਆ ਖਰੀਦੀਆਂ ਜਾਦੀਆਂ ਸਨ ।ਉਹ ਥਾਲੀਆਂ ਵੀ ਵਿਆਹ ਵਾਲਾ ਘਰ ਇਨੂੰਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾ ਗਿਣ ਕੇ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤੇ ਵਿਆਹ ਤੋ ਬਾਅਦ ਧੋ ਕੇ ਗਿਣਵਾ ਕੇ ਵਾਪਿਸ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਇਨੂੰਕ ਦੋ ਮਹਾਜਾਨ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੇ ਹਥਿਆਉਣ ਦੀ ਕੋ±ਿ± ਕੀਤੀ ਨਿਰਾ±ਾ ਹੀ ਹੋਥ ਲਨੂੰਗੀ।ਮੇਰੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਬੋਲ ਬਾਣੀ ਦੇ ਕੋੜੇ ਸਨ। ਮਿਨੂੰਠਾ ਬੋਲਣਾ ±ਾਇਦ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹਿਨੂੰਸੇ ਹੀ ਨਹੀ ਸੀ ਆਇਆ ਕਿਉਂਕਿ ਪਾਰਵਾਰਿਕ ਂਿਮੇਦਾਰੀਆਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗੁਸੈਲ ਬਣਾ ਦਿਨੂੰਤਾ ਸੀ।ਪਰ ਉਹ ਕੋੜਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਦਿਲ ਦੇ ਸਾਫ ਸਨ। ±ਾਇਦ ਏਸੇ ਲਈ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ ਵਾਲੇ  ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇਨੂੰਜਤ ਕਰਦੇ ਸਨ। “ਬਾਈ ਤੂੰ ਪਿੰਡ ਛਨੂੰਡ ਕੇ ±ਹਿਰ ਕਿਉ ਨਹੀ ਆ ਜਾਂਦਾ ਸਾਡੇ ਕੋਲ?ਂ ਇਕ ਦਿਨ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ। “ਨਹੀ ਓਮ ਪ੍ਰਕਾ± ਮੈਂ ਪਿੰਡ ਹੀ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਉਥੇ ਹੀ ਮਰਨਾਂ ਚਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।  ਜੇ ਮੈ ਮੰਡੀ ਮਰਿਆ ਤਾਂ ਲੋਕੀ ਕਹਿਣਗੇ ਕਿ ਕਾਨੂਨਗੋ ਦਾ ਪਿਉ ਮਰ ਗਿਆ ਪਰ ਕੇ ਮੈਂ ਪਿੰਡ ਮਰਿਆ ਤਾਂ ਲੋਕੀ ਕਹਿਣਗੇ ਕਿ ਸੇਠ ਹਰਗੁਲਾਲ ਮਰ ਗਿਆ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਲਾਕੇ ਚ ਤਾਂ ਮੇਨੂੰ ਸਭ ਜਾਣਦੇ ਨੇਂ । ਮੈ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਦੇਖਕੇ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ ਆਖਿਰ ਉਹ ਮੇਰੇ ਚਾਚੇ ਨਾਲ ਪਿੰਡ ਛਨੂੰਡ ਕੇ ±ਹਿਰ ਆ ਗਏ। ਉਹ ਸਫੇਦ ਕਪੜੇ ਪਾਕੇ ਕੁਰਸੀ ਡਾਹ ਕੇ ਬਾਹਰ ਬੈਠ ਜਾਂਦੇ ਅਤੇ ਆTੁਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਦਾ ਹਾਲ ਚਾਲ ਪੁਛਦੇ।ਉਸ ਦੀ ਇਸ ਖੈਰ ਸੁਨੂੰਖ ਪਨੁੰਛਣ ਦੀ ਆਦਤ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ±ਹਿਰ ਵਿਨੂੰਚ ਵੀ ਮ±ਹੂਰ ਕਰ ਦਿਨੂੰਤਾ ਤੇ ਲੋਕੀ ਉਸ ਨੂੰ ਸੇਠ ਹਰਗੁਲਾਲ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਂਲ ਜਾਨਣ  ਲਨੂੰਗੇ ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਹਰਗੁਲਾਲ ਦੇ ਪੋਤੇ।ਜਦੋ ਉਹ ਏਸ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ ਗਏ ਤਾਂ ਸਾਰਾ ਪਿੰਡ ਵਹੀਰਾਂ ਘਨੂੰਤ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਰਧਾਂਂਲੀ ਦੇਣ ਆਇਆ ਤੇ ±ਹਿਰ ਦਾ ਵੀ ਕੋਈ ਬੰਦਾ ਘਰ ਨਾ ਰਿਹਾ। ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹ ਉਪਰ ਇਕਨੂੰਠੇ ਹੋਏ ਖੇਸ, ਚਾਦਰਾਂ ਤੇ ਕੰਬਲ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਂਿੰਦਗੀ ਦੌਰਾਨ ਜਮਾਂ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਪੂੰਜੀ ਦਾ ਸਬੂਤ ਸਨ।
ਰਮੇ± ਸੇਠੀ ਬਾਦਲ
                                               ਮੋ_98 766 27233-

ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਖਿਆਲ ਰੱਖੀਂ

                                              ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਖਿਆਲ ਰੱਖੀਂ


       ਇਨਸਾਨ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਕਈ ਪੜਾਅ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਖੁਸaੀ ਵਿਚ ਪਾਗਲ ਹੋਏ ਦਾ ਚਿਹਰਾਂ ਦੱਗ ਦੱਗ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਦੇਂ ਜੀਵਨ ਦੇ ਨਿਰਾਸa ਤੇ ਉਕਤਾਊਂ ਪਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਚਿਹਰਾ ਬੁੱਝਿਆ ਬੁਝਿਆਂ ਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਉ ਇਹ ਇਨਸਾਨ ਸਦਾ ਸਹਿਜ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਸੰਤ ਫਕੀਰ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਸਦਾ ਸਹਿਜ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਅਜੀਬ ਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਨ ਦੀ ਅਵਸਥਾਂ ਏਨੀ ਤੇਜaੀ ਨਾਲ ਕਿਉਂ ਬਦਲਦੀ ਹੈ।ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੇ ਵੀ ਸਹਿਜ ਅਵਸਥਾ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਫਕੀਰੀ ਆਤਮਾ ਹੋਣ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਦਿੱਤਾ।
       ਬਾਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਦੁਰਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਖੋਣ ਤੋ ਬਾਦ ਘਰ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਸੀ ਲਗਭਗ 9 ਸਾਲ ਮਾਂ ਨੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਦੇ ਮੁੱਖੀ ਹੋਣ ਤੇ ਫਰਜa ਅਦਾ ਕੀਤੇ।ਸਰੀਰਕ ਪੱਖੋਂ ਕਮਜaੋਰ ਤੇ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੀ ਖਾਦੀ ਮਾਂ ਮਾਨਸਿਕ ਪੱਖੋ ਸੁਡੋਲ ਸੀ। ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਤਕਲੀਫ ਨੂੰ ਉਹ ਹੌਸਲੇ ਨਾਲ ਜaਰਦੀ, ਮਾਂ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਡਿਗਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੀਤੀ। ਸਦਾ ਮਾਲਕ ਦੇ ਭਾਣੇ ਨੂੰ ਮੰਨਦੀ ਦਾਤੇ ਦੀਆਂ ਰਹਿਮਤਾਂ ਦੇ ਰਸ ਵਿੱਚ ਰਚੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਦੁਨਿਆਵੀ ਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਤ ਪੋਤਰਿਆਂ ਦਾ ਸਾਥ ਸਦਾ ਹਲਕਾ ਕਰੀ   ਰੱਖਦਾ ।ਘਰ ਵਿੱਚ ਚਾਹੇ ਕਿੰਨਾਂ ਵੀ ਕਲਯੁੱਗੀ ਮਾਹੌਲ ਹੋਵੇ ਪਰ ਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਪਿਆਰ ਤੇ ਸaਰਧਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸਤਯੁੱਗ ਹੀ ਸੀ ਚਾਹੇ ਵਿ±ਾ ਪੋਤਰਿਆਂ ਦੋਤਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੋਵੇ, ਚਾਹੇ ਨੁੰਹਾਂ ਧੀਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੋਵੇ, ਮਾਂ ਦੇ ਸਤਿਕਾਰ ਵਿਚ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਆਉਣ ਦਿੱਤੀ। ਬੁਢਾਪੇ ਵਿਚ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਖੁਰਾਕ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਚੰਗੇ ਮਾਹੌਲ ਅਤੇ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਸਖਤ ਜਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।ਇਹ ਚੀਜaਾਂ ਸਰੀਰ ਰੂਹ ਅਤੇ ਮਨ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਘਰੋ ਹੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
       ਮਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਸaਾ ਹੋਰ ਵੀ ਸੀ ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਮਹਿਕਦਾ ਤੇ ਚਹਿਕਦਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਨਸaਾ ਸੀ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਬਣਾਇਆ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਸਥਾਨ ਜੋ ਉਸਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਭਾਵਨਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸੀ। ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਭਲਾਈ ਦੇ ਕੰਮ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਸਲਿਆਂ ਦਾ ਹੱਲ ਧਾਰਮਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਰੁਤਬੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਅਹੁਦੇ ਦੀ ਸਚੁੱਜੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਖੱਟਿਆਂ ਯ± ਮਾਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਰੁਸaਨਾਈ ਰੱਖਦਾ ਸੀ।ਆਪਣੇ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੀਵਨ  ਦੇ ±ੁਰੂ ਵਿਚ ਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਭੁਗਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਤੰਗੀਆ ਤੁਰ±ੀਆਂ, ਤਾਨਾਸaਾਹੀ ਘਰੇਲੂ ਮਾਹੌਲ ਤੇ ਰੋਜa ਦਾ ਕਾਟੋ ਕਲੇਸa ਦੇ ਅਸਹਿ ਜਖਮਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਬਾਪ ਦੁਆਰਾ ਬੁਢਾਪੇ ਵਿੱਚ ਕਰਾਈ ਗਈ ਐਸa ਚੋਧਰਾਹਟ ਨੇ ਉਹ ਜਖਮ ਵੀ ਭਰ ਦਿੱਤੇ ।ਰਿਸaਤੇਦਾਰੀਆਂ, ਭੈਣ ਭਰਾਵਾਂ ,ਸaਰੀਕੇ ਕਬੀਲੇ ਤੇ ਕੁੜਮਾਂਚਾਰੀ ਵਿਚ ਮਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਖਾਸ ਰੁੱਤਬਾ ਅਤੇ ਆਦਰ ਮਾਣ ਸੀ। ਇਹ ਬੀਤੇ ਪਲਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇ±ਾ ਚੜਦੀ ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੀ ਸੀ।

       ਪਰ ਕੁਦਰਤ ਨੂੰ ਇਹ ਮੰਨਜaੂਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ।ਜਿਵੇ ਚੱਲਦੀ ਫਿਰਦੀ ਕਿਸੇ ਮਸaੀਨਰੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਭਿਆਨਕ ਨੁਕਸ ਕਰਕੇ ਬੰਦ ਕਰਨਾ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਹੀ ਬਹਾਨਾਂ ਮਾਂ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚੋਂ ਵਿਦਾ ਹੋਣ ਲਈ ਮਿਲ ਗਿਆ। ਪਰ ਸਾਧੂ ਸੁਭਾਅ ਮਾਂ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਦੀ ਭਿਨਕ ਨਹੀਂ ਪੈਣ ਦਿੱਤੀ। ਕਿ ਉਸਦੀ  ਜਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸਾਹਾਂ ਦਾ ਖਜਾਨਾ ਖਾਲੀ ਹੋਣ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਹੈ।
       ਘਰ ਤੇ ਇਕ ਨਵੀ ਮੁਸੀਬਤ ਤੇ ਸੰਕਟ ਦਾ ਆਗਾਜa ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ।ਘਰ ਦੇ ਮਾਣ ਤੇ ਸਿਰ ਦੇ ਤਾਜa ਅਤੇ ਘਰ ਦਾ ਜਵਾਈ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਸਿaਕਾਰ ਹੋ ਗਿਆ। , ਚਾਹੇ ਸੰਕਟ ਤੇ ਜਖਮ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਤੇ ਸਹਿਣ ਵਾਲੇ ਘਰ ਦੇ ਦੋ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਹੀ ਸਨ। ਪਰ ਦਿਲ  ਨੂੰ ਦਿਲ ਦੀ ਰਾਹ ਤੇ ਮਾਂ ਦੀ ਮਮਤਾ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਬੁੱਝ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਇੱਕ ਮਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦਿਆਂ  ਉਸਦੀ ਧੀ ਦੇ ਸੁਹਾਗ ਦਾ  ਉਜੜ ਜਾਣਾ  ਇਸ ਤੋ ਵੱਡਾ ਗਮ ਸaਾਇਦ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਮਾਂ ਦਿਲ ਦੀ ਮਰੀਜa ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋ ਹੀ ਸੀ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਕਰਕੇ ਤੇ ਬੁਢਾਪੇ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਮਾਂ ਤੋ ਇਸ ਦੁੱਖ ਦਾ ਪਰਦਾ ਵੀ ਰਨੂੰਖਿਆ ਗਿਆ।
      




ਅੰਦਰੋ ਅੰਦਰ ਮਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣ ਚੁੱਕੀ ਸੀ ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਘੋਰ ਸੰਕਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਮਜaੋਰ ਤੇ ਬੁੱਢੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਮਾਂ ਨੇ ਦਮੇ ਤੇ ਖੰਘ ਦਾ ਬਹਾਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਿਮਾਰ ਘੋਸਿaਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਦਾ ਬੂਹਾ ਮੱਲ ਲਿਆ। ਬਠਿੰਡਾਂ ਤੋ ਆਪਣੇ ਜਵਾਈ ਦੇ ਮਗਰ ਹੀ ਲੁਧਿਆਣੇ ਦਾ ਰੁਖ ਕਰ ਲਿਆ।
       ਉਸੇ ਦਿਨ ਜਿਸ ਦਿਨ ਮਾਂ ਨੇ ਲੁਧਿਆਣੇ ਆਪਣੇ ਇਲਾਜa ਸaੁਰੂ ਕਰਵਾਇਆ, ਕੁਦਰਤ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕਰੂਰ ਰੂਪ ਦਿਖਾ ਦਿੱਤਾ।ਇਕ ਮਾਂ ਕੋਲੋਂ ਪੁੱਤ ਸਮਾਨ ਜਵਾਈ ਨੂੰ ਖੋਹ ਲਿਆ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰਿਕ ਜੀਆਂ ਦੇ ਮੂਰੇ ਅਨਜaਾਣ ਪੁਣੇ ਦਾ ਬਹਾਨਾ ਕਰਦੀ ਮਾਂ ਅੰਦਰੋ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣ ਚੁੱਕੀ ਸੀ।
       ਭਾਵੇ ਉਸ ਦਿਨ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਭਾਣੇ ਨੂੰ ਮੰਨਦਾ ਹੋਇਆ ,ਮੈ ਮਾਂ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆਂ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸaਾਤ ਚਿਤ ਮਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਸਕੂਨ ਸੀ।ਗਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਅਣਜਾਣ ਬਣੀ ਬੈਂਠੀ ਸੀ।ਮਾਂ ਚਾਹ ਨਾਲ ਬਿਸਕੁੱਟ ਡੁਬੋਂ ਕੇ ਖਾ ਰਹੀ ਸੀ ਤੇ ਬਹੁਤ ਠਰੰਮੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਬਾਤ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ । ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਭੋਰਾ ਵੀ ਇਲਮ ਨਹੀਂ ਸੀ ।ਕਿ ਮਾਂ ਨੇ ਧੂਰ ਜਾਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਲਈ । ਘਰ ਦੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਫਿਕਰ ਕਰਦੀ ਮਾਂ ਸaਾਤ ਸੁਭਾਅ ਨਾਲ ਨਿਰਦੇਸa ਵੀ ਦੇ ਰਹੀ ਸੀ ।
       ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਤਾ ਮਾਂ ਜਾਣਦੀ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਉਸਦੀ ਆਖਰੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੈ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ। ਜਦੋ ਕਿਸੇ ਨੇ ਸਦਾ ਲਈ ਜਾਣਾ ਹੋਵੇ ਉਸਨੂੰ ਫਿਕਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੇ ਪਿਛੋ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ ਕੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਸaਾਂ ਨਿਰਦੇਸaਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣ ਸਮੇ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਪਰਦਾ ਪਾਉਣਾ ਵੀ ਲਾਜaਮੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੇ ਜਾਣ ਬਾਰੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੋਈ ਪਤਾ ਨਾ ਲੱਗੇ । ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੋਈ ਪਤਾ ਨਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸaੱਕ ਨਾ ਹੋਵੇ। “ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਖਿਆਲ ਰੱਖੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾਂ ਦਿੰਦਾ ਰਹੀ' , ਗੱਲਾ ਕਰਦੀ ਕਰਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸਰਸਰੀ ਜਿਹੀ ਕਿਹਾ। ਇਹ ਮਾਂ ਦੇ ਆਖਰੀ ਵਚਨ ਸਨ ਜੋ ਕਿਸੇ ਭਾਵੀ ਦੁੱਖ ਵੱਲ ਇਸaਾਰਾਂ ਤਾਂ ਕਰਦੇ ਸੀ ਪਰ ਮੇਰੀ  ਸਮਝਣ ਵਾਲੀ ਅੱਖ ਨਹੀਂ ਸੀ । ਸaਬਦਾਂ ਦਾ ਹੇਰ ਫੇਰ ਸੀ ਤੇ ਇਕ ਉਲਟ ਪੁਲਟ ਸੀ ਜੋ ਇੱਕ ਇ±ਾਰਾ a ਸੀ, ਚਾਹੇ ਸੰaਦੇਸa ਸਾਫ ਸੀ, ਪਰ ਗੁੱਝਿਆ ਸੀ । ਮਾਂ ਤੂੰ ਧੰਨ ਸੀ ਪੀਰਾਂ ਫਕੀਰਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਜਾਣ ਤੋ ਪਹਿਲਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ ਦਿਤਾ ਕਿ ਤੇਰੇ ਇਹ ਵਚਨ ਅਨਹਦ ਨਾਦ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰੇ ਜਿaਹਨ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।“ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਖਿਆਲ ਰੱਖੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾਂ ਦਿੰਦਾ ਰਹੀ।ਂ
                                                                  ਰਮੇ± ਸੇਠੀ ਬਾਦਲ।
                                                             98 766 27

ਲੈ ਬਈ ਅਖੇ ਮਾਸਟਰ ਤਾਂ ਵਿਹਲੇ ਹੀ ਐ .....

                                ਲੈ ਬਈ ਅਖੇ ਮਾਸਟਰ ਤਾਂ ਵਿਹਲੇ ਹੀ ਐ ........

     ਆਮ ਕਰਕੇ ਇਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਗਨੂੰਲਾਂ ਸਨੂੰਥਾਂ ਚ ਜਾਂ ਪਿੰਡ ਦਿਆਂ ਚੌਂਤਰਿਆਂ ਤੇ ਸੁਣੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।“ ਲਓ ਜੀ ਮਾਸਟਰ ਕਿਹੜਾ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਆ। ਜੇ ਪੜਾਉਂਦੇ  ਹੋਣ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜੁਆਕ ਕਿਵੇਂ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋ ਜਾਣ। ਕਈ ਪਿੰਡਾਂ ਚ ਤਾਂ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਨੇ ਅਨੂੰਕ ਕੇ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਤਾਲੇ ਹੀ ਲਾ ਦਿਨੂੰਤੇਂ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਗਨੂੰਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਮਾਂ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਹਕੀਕਤ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਨੂੰਕ ਪੁਰਾਣੀ ਗਨੂੰਲ ਯਾਦ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।ਕਿਸੇ ਘਰ ਇਕ ਬੁਂਰਗ ਸੀ। ਨੂੰਹ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਤੇਂ ਸੀ। ਅਖੇ ਬਾਬਾ ਤੂੰ ਤਾਂ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਵਿਹਲਾ ਹੀ ਰਹਿਣੈ, ਕੋਈ ਛੋਟਾ_ਮੋਟਾ ਘਰ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰ ਲਿਆ ਕਰ। ਅਖੇ ਬਾਬਾ ਪਹਿਲਾਂ ਡੰਗਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਪਿਲਾ ਦੇ ਫੇਰ ਬਾਬਾ ਤੂੰ ਵਿਹਲਾ, ਜੁਆਕਾਂ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਵੇਨ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਆ ਜਾ ਫੇਰ ਬਾਬਾ ਤੂੰ ਵਿਹਲਾ, ਚਨੂੰਕੀ ਤੇ ਕਣਕ ਛਨੂੰਡ ਕੇ ਆ ਜਾ ਫੇਰ ਬਾਬਾ ਤੂੰ ਵਿਹਲਾ, ਚਨੂੰਕੀ ਤੋਂ ਬਾਬਾ ਅਜੇ ਮੁੜਿਆ ਹੀ ਸੀ ਕਿ ਬਾਬਾ ਖੇਤ ਚਾਹ ਦੇ ਕੇ ਆ ਜਾ ਫੇਰ ਬਾਬਾ ਤੂੰ ਵਿਹਲਾ। ਸਵੇਰ ਤੋਂ ±ਾਮ ਤਨੂੰਕ ਬਾਬੇ ਨੂੰ ਚਾਲੀ ਕੰਮ ਗਿਣਾ ਕੇ ਅਖੇ ਅਜੇ ਬਾਬਾ ਤੂੰ ਵਿਹਲਾ ਉਹ ਹਾਲ ਤਾਂ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਮਾਸਟਰਾਂ ਦਾ ਹੈ। ਮਾਸਟਰਾਂ ਕੋਲ ਕਰਨ ਨੂੰ ਹਾਂਰਾਂ ਕੰਮ ਹਨ। ਜੇ ਨਹੀਂ ਸਮਾਂ ਮਿਲਦਾ ਤਾਂ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਦਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਗੈਰ ਵਿਨੂੰਦਿਅਕ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਮਾਸਟਰਾਂ ਨੂੰ ਝਨੂੰਟ ਬੁਲਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਾਰਾਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿਚ ਲਗਭਗ ਸਵਾ ਮਹੀਨਾਂ ਤਾਂ ਬੋਰਡ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਹੀ ਮਾਸਟਰਾਂ ਨੂੰ ਸਕੂਲੇ ਨਹੀਂ ਵੜਨ ਦਿੰਦੀਆਂ। ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲਾਂ ਦੀਆਂ ਡਿਊਟੀਆਂ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਸੁਨੂੰਖ ਨਾਲ ਸਮੈਸਟਰ ਸਿਸਟ੍ਰ ਲਾਗੂ ਹੈ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਬੋਰਡ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਲਓ ਜੀ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਤਾਂ ਮਾਸਟਰ ਸਕੂਲੋਂ ਗਏ। ਬਾਕੀ ਰਹਿ ਗਏ ਨੌਂ ਮਹੀਨੇ। ਕਦੇ ਵੋਟਾਂ ਦੀ ਬਣਾਈ ਕਦੇ ਵੋਟਾਂ ਦੀ ਸੁਧਾਈ,ਕਦੇ ਆਟੇ ਦਾਲ ਦੀਆਂ ਲਿਸਟਾਂ ਤੇ ਕਦੇ ਮਰਦਮ ±ੁਮਾਰੀ ਦੀਆਂ ਡਿਊਟੀਆਂ, ਕਦੇ ਪੰਚਾਇਤੀ ਚੋਣਾਂ, ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਂਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰੀ±ਦ ਦੀਆਂ ਚੋਣ ਡਿਊਟੀਆਂ ਤੇ ਕਦੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਕਰਾਉਣ ਦੀ ਂਿੰਮੇਵਾਰੀ, ਸਾਰੀ ਵਿਚਾਰੇ ਮਾਸਟਰਾਂ ਦੇ ਸਿਰ।
     ਰਹਿੰਦੀ ਖੂੰਹਦੀ ਕਸਰ ਸਰਵ ਸਿਨੂੰਖਿਆ ਅਭਿਆਨ ਵਾਲੇ ਪੂਰੀ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਆਂਕੜੇ ਪੜ੍ਹੇ ਲਿਖਿਆਂ ਦੇ, ਬੇਰੁਂਗਾਰਾਂ ਦੇ, ਐਸ.ਸੀ.ਬੀ.ਸੀ. ਦੀਆਂ ਲਿਸਟਾਂ, ਪਿਛੜੇ ਵਰਗ ਦੀਆਂ ਸੂਚੀਆਂ ਆਦਿ, ਪੰਦਰਾਂ ਅਗਸਤ, ਛਨੂੰਬੀ ਜਨਵਰੀ   (2)ਦੀਆਂ ਮੀਟਿੰਗਾਂ, ਈਕੋ ਕਲਨੂੰਬ, ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੇ ਸਿਖਲਾਈ ਕੈਂਪ, ਪੜ੍ਹੋ ਪੰਜਾਬ ਪੜੋ ਸਾਰੇ। ਸਿਰਗ਼ ਮਾਸਟਰਾਂ ਲਈ ਪਰੰਤੂ ਪੜ੍ਹਾਊਣਾ ਨਹੀਂ। ਕਦੇ ਕੰਪਿਊਟਰਸਿਨੂੰਖੋ, ਕਦੇ। ਡਾਕ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿਓ, ਚੈਕਿੰਗਾਂ ਨਾਲ ਨਿਪਟੋ। ਅਨੂੰਂ ਡੀ.ਈ.ਓ. ਸਾਹਿਬ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਨੂੰਂ ਡਿਪਟੀ ਡੀ.ਈ.ਓ. ਦਾ ਦੌਰਾ ਹੈ। ਅਨੂੰਜ ਡੀ.ਪੀ.ਆJ. ਦੀ ਚੈਕਿੰਗ ਹੈ ਤੇ ਅਨੂੰਜ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਸਕੂਲ ਸਿਨੂੰਖਿਆ ਦੀ । ਰਨੂੰਬ ਨਾ ਕਰੇ ਜੇ ਮਾਸਟਰਾਂ ਕੋਲੇ ਭੋਰਾ ਸਮਾਂ ਬਚ ਵੀ ਜਾਏ ਤਾਂ ਡਾਇਰੀਆਂ ਲਿਖੋ, ਦਾਖਲਾ ਫਾਰਮ ਭਰਾਓ, ਬੋਰਡ ਦੀਆਂ ਰਿਟਰਨਾਂ ਭੇਂੋ, ਂੋਨਲ, ਤਹਿਸੀਲ ਪਨੂੰਧਰੀ, ਂਿਲ੍ਹਾ ਪਨੂੰਧਰੀ, ਂਿਲ੍ਹਾ ਪਨੂੰਧਰੀ ਤੇ ਸਟੇਟ ਪਨੂੰਧਰੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਕਰਵਾਓ, ਸਾਇੰਸ ਮੇਲਿਆਂ, ਸਾਇੰਸ ਸੈਮੀਨਾਰਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ, ਬੋਰਡ ਦੁਆਰਾ ਕਰਵਾਏ ਜਾਂਦੇ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ, ਚ ਹਿਨੂੰਸੇਦਾਰੀ। ਹਾਂ, ਸਨੂੰਚ ਇਕ ਹੋਰ ਗਨੂੰਲ ਜਿਹੜੀ ਮਾਸਟਰਾਂ ਨੂੰ ਗਧੀ ਗੇੜ ਚ ਪਾਈ ਰਨੂੰਖਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਹੈ ਮਿਨੂੰਡ ਡੇ ਮੀਲ (ਦੁਪਹਿਰ ਦਾ ਖਾਣਾ) ਲੂਣ ਤੇਲ ਲਨੂੰਕੜੀਆਂ ਚ ਉਲਝੇ ਮਾਸਟਰ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਇਸੇ ਚਨੂੰਕਰ ਚ ਹੀ ਪਏ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।      ਮੈਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯਾਦ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸੀ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਕੂਲ ਵਿਚ। ਸਾਡੀ ਭੈਣ ਜੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਜੀਤ ਕੌਰ ਅਸੀਂ ਜੀਤ ਭੈਣ ਜੀ ਆਖਦੇ । ਬਹੁਤ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੀ ਕਈ ਵਾਰੀ ਤਾਂ ਅਨੂੰਧੀ ਛੁਨੂੰਟੀ ਵੇਲੇ ਵੀ ਸਾਡੀਆ ਲਿਖੀਆਂ ਫਨੂੰਟੀਆਂ ਵੇਖਦੀ ਰਹਿੰਦੀ, ਮਾਸਟਰਾਂ ਵਿਚ ਮੈਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਮੁਸਾਫਿਰ ਸ੍ਰੀ ਦਰ±ਨ ਸਿੰਘ ਸਿਨੂੰਧੂ ਸਿੰਘੇ ਵਾਲਾ, ਸ੍ਰੀ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਬਾਗਲਾ, ਸ੍ਰੀ ਬੰਤਾ ਸਿੰਘ ਸ੍ਰੀ ਂੋਰਾ ਸਿੰਘ, ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰਲਾਭ ਸਿੰਘ ਭੀਟੀ ਵਾਲਾ ਵਾਲੇ ਅਜੇ ਤਨੂੰਕ ਯਾਦ ਹਨ। ਸਿਰਗ਼ ਮਾਸਟਰ ਦਰ±ਨ ਸਿੰਘ ਸਿਨੂੰਧੂ ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਂੋਰਾ ਸਿੰਘ ਹੁਰੀ ਮੋਟਰ ਸਾJਕਲਾਂ ਤੇ ਆਉਂਦੇ। ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਮਾਸਟਰ ਸਾਈਕਲ ਜਾਂ ਟੈਂਪੂ ਤੇ ਸਕੂਲ ਆਉਂਦੇ। ਕੀ ਮਾਂਲ ਹੈ ਕਦੇ ਇਕ ਮਿੰਟ ਵੀ ਲੇਟ ਆਏ ਹੋਣ ਜਾਂ ਕਦੇ ਕੋਈ ਪੀਰੀਅਡ ਛਨੂੰਡਿਆ ਹੋਵੇ। ਮਾਸਟਰ ਂੋਰਾ ਸਿaੰਘ ਤੇ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਬਾਗਲਾ ਤਾਂ ਡੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਕੁaਨੂੰਟ_ਕੁਨੂੰਟ ਕੇ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ। ਨਾ ਘਰੇ ਜਾਣ ਦਾ ਫਿਕਰ ਨਾ ਬਨੂੰਸ ਲੰਘਣ ਦਾ ਫਿਕਰ। ਛੁਨੂੰਟੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਘੰਟਾ ਘੰਟਾ ਹੋਰ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਂਦੇ । ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਬਾਗਲਾ ਤਾਂ ਸਰਦੀ ਵਿਚ ਵੀ ਘੰਟਾ ਪਹਿਲਾਂ ਘਰੋਂ ਆ ਜਾਂਦੇ। ਅਖੇ ਂੀਰੋ ਪੀਰੀਅਡ ਲਾਉਣਾ ਹੈ। ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਉਦੋਂ ਮਾਸਟਰਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੁੰਦਾ  (3)  ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਦਾ ਹੀ ਨ±ਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ±ਾਇਦ ਉਦੋਂ ਨਾ ਤਾਂ ਸਰਵ ਸਿਨੂੰਖਿਆ ਸੀ, ਨਾ ਕੋਈ ਗਰਾਂਟਾਂ ਖਰਚ ਕਰਨ ਦਾ ਝੰਜਟ ਸੀ । ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਏਨੀਆਂ ਵੋਟਰ ਸੂਚੀਆਂ ਦਾ ਰੌਲਾ_ਰਨੂੰਪਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਹਰਬੰਸ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਵਾਧੂ ਲਾਉਂਦੇ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਅੰਗਰੇਂੀ ਦੀ ਗਰਾਮਰ, ਟੈਨਸ ਆਦਿ ਕਰਵਾਈ ਜਾਂਦੇ, ਕੁਨੂੰਟਦੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਤੇ ਪਿਆਰ ਵੀ ਵਾਧੂ ਕਰਦੇ। ਦਸ_ਦਸ ਵਾਰੀ ਇਕ ਗਨੂੰਲ ਨੂੰ ਸਮਝਾਈ ਜਾਂਦੇ। ਆਖਰ ਗਨੂੰਲ ਦਿਮਾਗ ਵਿਚ ਬਿਠਾ ਕੇ ਹੀ ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ। ਬਨੂੰਸ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੇ ਕੋਈ ਮਾਸਟਰ ਜੀ ਆਖ ਦਿੰਦਾਂ ਤਾਂ ±ਾਮਤ ਆ ਜਾਂਦੀ । ਅਖੇ ਮੈਨੂੰ ਹੈਡ ਮਾਸਟਰ ਸਾਹਿਬ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦੇ ਮੈਂ ਹੈਡ ਮਾਸਟਰ ਹਾਂ। ਇਸੇ ਗਨੂੰਲ ਨੇ ਕਈਆਂ ਦੇ ਪਾਸੈ ਭੰਨ ਦਿਨੂੰਤੇ। ਪਰ ਡਾਇਰੈਕਟ ਇਨ ਡਾਇਰੈਕਟ, ਟੈਨਸ ਅਜੇ ਮੂੰਹ ਂਬਾਨੀ ਯਾਦ ਹਨ। ਉਦੋaਂ ਮਾਸਟਰਾਂ ਕੋਲ ਸਿਰਫ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਾ ਹੀ ਕੰਮ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਹੋਰ ਝੰਜਟ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਅਨੂੰਂ ਮਾਸਟਰ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਤਾਂ ਕਦੋਂ ਪੜ੍ਹਾਉਣ। ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਸਟਰ ਛੁਨੂੰਟੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚਿੰਤਾਂ ਮੁਕਤ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰੰ ਕੋਈ ਬੁਲਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸਕਦਾ। ਪਰ ਹੁਣ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨੂੰਤੇ ਪਏ ਵੀ ਮਿਡ ਡੇ ਮੀਲ ਵਿਚ ਹੀ ਉਲਝੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਾਂ ਘਰ_ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਵੋਟਾਂ ਦੀ ਸੁਧਾਈ ਤੇ ਲਿਸਟਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਿਚ ਪਸੀਨੋ ਪਸੀਨੀ ਹੋਏ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਗੈਰ ਵਿਨੂੰਦਿਅਕ ਕੰਮਾਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਚ ਪੜ੍ਹਦੇ ਬਨੂੰਚਿਆਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨਾਲ ਖਿਲਵਾੜ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸਗੋਂ ਇਹਨਾਂ ਮਾਸਟਰਾਂ ਨੂੰ ਹਾਰਟ ਅਟੈਕ, ਹਾਈ ਬਲਨੂੰਡ ਪ੍ਰੈ±ਰ, ±ੂਗਰ ਤੇ ਟੈਨ±ਨ ਜਿਹੀਆਂ ਨਾਮੁਰਾਦ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰ±ਾਦ ਵੀ ਦਿਨੂੰਤਾ ਹੈ।a                                                                                           ਰਮੇ± ਸੇਠੀ ਬਾਦਲ