ਸੂਟ ਕਿਹੜਾ ਪਾਵਾਂ.....................
. ਰਮੇ± ਸੇਠੀ ਬਾਦਲ 98 766 27233

ਬਾਈ ਜੀ ਮੇਰੀ ਇੱਕ ਘਰਵਾਲੀ ਹੈ। ਵੈਸੇ ਤਾਂ ਸਭ ਦੀ ਇੱਕ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਾਂ ਮਾੜੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਹੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਤਾਂ
ਬਹੁਤ ਹਨ ਪਰ ਇਕ ਸਮੱਸਿਆ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਕੀਤਾ ਹੈ।' ਉਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਕੌਲ
ਆ ਕੇ ਕਿਹਾ। ਤੂੰ ਦੱਸ ਕਿਹੜੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ' ਮੈਂ ਉਸ ਵੱਲ ਦਿਲਚਸਪੀ ਜਿਹੀ ਲੇ
ਕੇ ਕਿਹਾ। ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਇਹ ਦੁਖਿਆਰਾ ਜੀਵ ਹੈ। ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਮੇਰੀ ਰਾਇ ਨਾਲ
ਇਸ ਦਾ ਕੁਝ ਸਵਰ ਜੇ।
ਬਾਈ ਜੀ ਰੱਬ ਦਾ ਦਿੱਤਾ ਘਰ ਵਿਚ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਦੀ ਤੰਗੀ ਨਹੀਂ ।
ਬਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਜਦੋ ਵੀ ਉਸਨੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਉਣੇ ਹੂੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਪੁੱਛਦੀ ਹੈ ਕਿਹੜ੍ਹਾ ਸੂਟ
ਪਾਵਾਂ। ਆਹ ਨਹੀਂ ਆਹ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਦਾ ਰੰਗ ਠੀਕ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਦੀ ਫਿਟਿੰਗ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।
ਇਹ ਮੇਂ ਉਸ ਦਿਨ ਪਾਇਆ ਸੀ। ਆਹ ਸੂਟ ਪਾ ਕੇ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਜਾਵਾਂ, ਇਹ ਤਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ
ਦੇਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਦੀਆਂ ਨੇ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਫਿਰ ਉਹੀ ਸੂਟ ਪਾ ਕੇ ਆ ਗਈ।
ਪਿਛਲੀ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਵਿਆਹ ਤੇ ਗਈ ਸੀ ਤਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਹੀ ਵੇਖਿਆ ਸੀ। ਵਿਆਹ ਤੇ ਏਨੇ
ਹਲਕੇ ਰੰਗ ਦਦਾ ਸੂਟ ਅੱਛਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਣਾ । ਲੋਕ ਕੀ ਕਹਿਣਗੇ। ਲੈ ਹੁਣ ਮਰਗ ਤੇ ਜਾਣਾ ਹੈ
ਗੁਲਾਬੀ ਸੂਟ ਕਿਵੇa ਪਾਵਾਂ । ਦਿਇਹਦਾ ਤਾਂ ਰੰਗ ਗੂੜ੍ਹਾ ਹੈ । ਉਥੇ ਇਹ ਸੂਟ ±ੋਭਦਾ ਨਹੀਂ'।
ਯਾਰ ਮੈਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਸਾਰੀ ਰਮਾਇਣ ਸੂਟ ਤੇ ਹੀ ਕਿਉਂ ਟਿਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਚਲੋ ਇਕ ਪਸੰਦਾ ਨਾ ਆਵੇ ਤਾਂ ਦੂਜਾ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਤੀਜਾ। ਕੱਢ_ਕੱਢ ਕੇ ਢੇਰ ਲਾ ਦਿੱਦੀ ਹੈ। ਸੂਟ ਕੋਈ
ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਚਲੋ ਆਹ ਹੀ ਪਾ ਲੈਂਦੀ ਹਾਂ'। ਕਹਿ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੱਢਿਆ ਸੂਟ ਪਾ
ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਹੋਰ ਤਾਂ ਹੋਰ ਸਿਲੇ ਸਿਲਾਏ ਸੂਟਾਂ ਦਾ ਤਾਂ ਪੰਗਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਸੂਟ ਲੈਣ ਲਈ
ਦੁਕਾਨ ਤੇ ਜਾਈਏ ਤਾਂ ਕੱਪੜੇ ਦਾ ਰੰਗ , ਸਟਫ, ਪ੍ਰਿੰਟ, ਮੈਚਿੰਗ, ਕੰਪਨੀ, ਦੁਪੱਟਾ, ਫੁਲਕਾਰੀ ਨਾ ਜਾਣੇ
ਕੀ ਕੁਝ ਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਧੰਨ ਹਨ ਦੁਕਾਨਾਂ ਦੇ ਮਾਲਿਕ ਜਿਹੜੇ ਕੱਢ ਕੱਢ ਕੇ ਢੇਰ
ਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।ਕਿ ±ਾਇਦ ਮੇਮ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਕੋਈ ਸੂਟ ਪਸੰਦ ਆਜੇ । ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਚੰਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ
ਜਿਸ ਦਿਨ ਇਹ ਕੋਈ ਸੂਟ ਪਸੰਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਬਿਨਾਂ ਪਸੰਦ ਕਰੇ ਚਾਰ ਘੰਟੇ ਬਰਬਾਦ ਕਰਕੇ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਵਿਚਾਰੇ ਸੇਲਂਮੈਨ ਨੂੰ ਸੇਠ ਕੋਲੋ ਂਗਾਲ੍ਹਾਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਸੂਟ ਖਰੀਦ ਵੀ ਲਿਆ ਤਾਂ ਦਰਜੀ ਕੋਲ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ੁਬਦਲਾਣਾਊਣਾ ਵੀ ਜਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਇਹ ਵੀ ਇਕ ±ਾਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸੂਟ ਖਰੀਦਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਮੱਸੀਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਟੇਲਰ ਮਾਸਟਰ ਕੋਲੋਂ ਸੂਟ ਸਿਲਾਉਣ ਦੀ।
ਪਹਿਲਾਂ ਜਾ ਕੇ ਤਿੰਨ ਚਾਰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਚੋ ±ਾਮਿਲ ਗਲੇ ਦੇ ਡਾਂਇਨਾਂ ਵਿੱਚੋ ਇਕ ਡਾਂਇਨ ਪਸੰਦ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਦੋ ਤਿੰਨ ਘੰਟਿਆਂ ਦੀ ਮਗਂ ਖਪਾਈ ਪਿੱਛੋ ਗਲੇ ਦਾ ਡਾਂਾਇਨ ਪਸੰਦ ਕਰਕੇ ਟੇਲਰ ਨੂੰ ਪੰਦਰਾਂ ਵੀਹ ਦਿ±ਾ ਨਿਰਦੇ± ਦੇਕੇ ਸਿਲਾਈ ਦਾ ਆਰਡਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹੋਰ ਤਾਂ ਹੋਰ ਬਾਈ ਜੀ ਇੱਥੇ ਹੀ ਬਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ । ਹਰ ਸੂਟ ਨਾਲ ਚੁੰਨੀ ਰੰਗਾਉਦ ਦਾ ਝੰਜਟ ਕਦੇ ਚੁੰਨੀ ਦੇ ਗੋਟਾ, ਕਿਨਾਰੀ, ਲੈਸ, ਪੀਕੋ ਆਦਿ ਦੇ ਬਾਜਾਰ ਦੇ ਦੋ ਤਿੰਨ ਗੇੜੇ ਤਾਂ ਪੱਕੇ ਹੀ ਹਨ। ਹਾਂ ਕਦੇ ਕਦੇ ਤਾਂ ਅਣਸੀਤੇ ਸੂਟ ਲਈ ਲੈਸ , ਕਿਨਾਰੀ, ਨਾਲ ਆਦਿ ਲਗਵਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਬਾਂਰ ਦੇ ਕਈ ਚੱਕਰ ਕੱਟਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਸੂਟ ਤੇ ਕਢਾਈ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਅਗਰ ਮੂਡ ਬਣ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸੂਟ ਦੀ ਕਢਾਈ ਫੂੱਲਾਂ ਦਾ ਡਾਂਇਨ ਆਦਿ ਇਕ ਨਵਾਂ ਵਾਵੇਲਾ ±ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਾਬੂ ਜੀ ਕਈ ਵਾਰੀ ਤਾਂ ਇੰਜ ਹੋਇਆ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੂੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸੂਟ ਦਾ ਰੰਗ ਉਤਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਧੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ±ਰਿਕ (ਸੁੰਗੜਦਾ) ਹੈ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਸੇ ਸੂਟ ਤੇ ਉਨਾ ਹੀ ਸਮਾਂ ਬਰਬਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਵਾਰੀ ਅਜਿਹਾ ਸੂਟ ਪਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਦੁਬਾਰਾ ਬਿਨਾਂ ਧੋਤੇ ਹੀ ਪਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਡਰਾਈ ਕਲੀਨ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਨੀਆਂ ਮਗਂ ਮਾਰੀਆ ਦੇ ਬਾਅਦ ਤੇ ਏਨੇ ਸੂਟਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹੋਇਆਂ ਵੀ ਇਹ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜਾ ਸੂਟ ਪਾਵਾਂ। ਭਰਾਵਾ ਇਹਨਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਹੱਲ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਤਾਂ ਘਰ_ਘਰ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ ਤੇ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਟਾਲ ਜਿਹਾ ਦਿੱਤਾ।

ਪੱਥਰ ਕੋਣ

                                             ਪੱਥਰ  ਕੋਣ

      
        “ਬਾਬੂ ਜੀ ਕੀ ਪਏ ਲਿਖਦੇ ਹੋ ।ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਕੁਝ ਨਾ ਕੁਝ ਲਿਖਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ'। ਉਹ ਆਦਤਨ ਹੀ ਬੋਲਿਆ' । “ਹਾਂ ਦੱਸ ਕੀ ਹੈ ।' ਮੇਰੇ ਮੂੰਹੋ ਨਿਕਲਿਆ।“ਬਾਬੂ ਜੀ ਇਕ ਪਰਾਬਲਮ ਹੋਰ ਹੈ ਮੇਰੀ'। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ । “ਹਾਂ ਵੀ ਦੱਸ ਕੀ ਪਰਾਬਲਮ ਹੈ ਤੇਰੀ' ਮੈਂ ਕਿਹਾ। “ਸੋਡੀ ਕਹਾਣੀ ਛਪੀ ਸੀ ਸਪੋਕਸਮੈਨ ਚ ‘ਕੌੜਾ ਸੱਚa ਪਿਛਲੇ ਦਿਨੀ'। “ਹਾਂ ਫੇਰ ਤੇਰੀ ਕੀ ਪਰਾਬਲਮ ਹੈ । ਕਹਾਣੀ‘ ਛੱਪਣ ਨਾਲ। ਤੈਨੂੰ ਕੀ ਪਰਾਬਲਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ' ਮੈਂ ਪੁਛਿਆ “ ਮੈਨੂੰ ਕੀ ਸੁਆਹ ਪਰਾਬਲਮ ਹੋਣੀ ਸੀ। ਬਸ ਸਾਲੀ ਗੱਲ ‘ਚੋ ਗੱਲ ਆਗੀ। ਦੀਪੀ ਤੋ ਹੀ ਯਾਦ ਆਇਆ ਸਾਡੇ ਗੁਆਢ ਆਲੀ ਦੀਪੀ ਦੀ ਟੈਂਸਨ ਹੋਗੀ ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਖਬਰੇ ਮੈਂ ਗਲਤ ਹੀ ਹੋਵਾਂ । ਪਰ ਗਲ ਟੈਂਸਨ ਆਲੀ ਹੀ ਹੈ'। ਉਸਨੇ ਡੱਕਾ ਜਿਹਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਦੰਦਾਂ ਚ ਮਾਰਿਆ।
       “ਯਾਰ ਕਹਾਣੀ ਆਲੀ ਦੀਪੀ ਤੇ ਸੋਡੇ ਗੁਆਢ ਆਲੀ ਦੀਪੀ ।' ਮੈਂ ਪੁੱਛਿਆ '। “ਤੂੰ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਜਿਹੀਆਂ ਨਾ ਪਾ ।ਗੱਲ ਦੱਸ ਸਿੱਧੀ ਤਰ੍ਹਾਂ। ਨਾਲੇ ਤੇਰੀ ਪਰਾਬਲਮ'। “ਬਾਬੂ ਜੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ। ਬਈ ਸਾਡੇ ਗੁਆਢ ਵੀ ਇਕ ਕੁੜੀ ਹੈ ਦੀਪੀ ।ਅਜੇ ਕੁਆਰੀ ਹੈ। 22 ਕੁ ਸਾਲ ਦੀ। ਦੋ ਭਰਾ ਤੇ ਦੋ ਭੈਣਾਂ ਹਨ। ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਤੇ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਵਿਆਹੇ ਹਨ। ਭਰਾ ਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਵੀ ਹਨ। ਦੋਨੇ ਭਰਾ ±ਹਿਰ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤੇ ਭਰਜਾਈ ਨੋਕਰੀ ਕਰਦੀ ਆ। '।“ਯਾਰ ਤੈਨੂ ਪੁੱਛੀ ਪਰਾਬਲਮ ਹੈ ਤੂੰ ਹੋਰ ਹੀ ਰਾਮ ਕਹਾਣੀ ਲੈ ਕੇ ਬਹਿ ਗਿਆ ।' ਮੈਂ ਟੋਕਿਆ ।
       “ ਨਹੀ ਜੀ ਤੁਸੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਸੁਣੋ। ਦੀਪੀ ਦਾ ਪਿਉ ਪੈਨ±ਨ ਆਇਆ ਹੈ। ਫੋਜ ਚੋਂ, ਵਿਚਾਰਾ ੌ ਕੈਸਰ ਦਾ ਮਰੀਂ ਹੈ । ਇਲਾਜ ਮਹਿੰਗਾ ਹੈ। ਘਰ ਦਾ ਗਾਂਰਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਸਾਂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਦੋ ਡੰਗ  ਰੋਟੀ ਮਸਾਂ ਪੰਕਦੀ ਸੀ। ਵੱਡੀ ਕੁੜੀ ਤਾਂ ਵਿਆਹਤੀ ਸੀ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਤੇ ਹੁਣ ਵਿਚਾਰੇ ਸਾਰੇ ਬਿਪਤਾ ਚ ਹਨ। ਇਲਾਜ ਕੇਹੜਾ ਸੋਖੇ ਨੇ ਕਰਉਂਣੇ । ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀਆਂ ਮਣਾਂ ਮੂਹੀ ਫੀਸਾਂ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਖਰਚੇ ਤੇ ਉਨੂੰਤੋ ਦੋ ਜੁਆਕ ਵਿਆਹੁਣ ਵਾਲੇ ਹਨ ਅਜੇ'। “ਯਾਰ ਗਰੀਬੀ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਮੁਲਕ ਚ ਹੀ ਹੈ। ਕੌਣ ਹੈ ਸੋਖਾ ਕੋਈ ਪੈਸੇ ਕਨੀਓ ਔਖਾ ਕੋਈ ਇਲਾਜ ਕੰਨੀਓ ਔਖਾ'।  ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਦੀ ਕੋ±ਿ± ਕੀਤੀ ।
        “ਹਾਂ ਜੀ ਗੱਲ ਸੋਡੀ ਵਾਜਿਬ ਹੈ। ਵੱਡਾ ਮੁੰਡਾ  ਸਹੁਰਾ ਜਨਾਨੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅੱਡ ਹੋ ਗਿਆ । ਅਖੇ ਮੈਂ ਏਡੇ ਵੱਡੇ ਟੱਬਰ ਦਾ ਖਰਚਾ ਕਿਵੇਂ ਪੂਰਾ ਕਰਾਂ। ਮੇਰੀ ਵੀ ਕਬੀਲਦਾਰੀ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਣਾ ਹੈ ਚੰਗੇ ਸਕੂਲ ਚ । ਮੈਂ ਕਿਥੋਂ ਖਰਚ ਕਰੀ ਚਲਾਂ ਘਰ ਤੇ ਬੀਮਾਰੀ ਤੇ ਮੈਂ ਠੇਕਾ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਘਰ ਦੇ ਖਰਚਿਆਂ ਦਾ ' ਉਸ ਨੇ ਖਿਝ ਕੇ ਆਖਿਆ ਤੇ ਉਹ ਥੋੜਾ ਭਖ ਵੀ ਗਿਆ।'। “ਯਾਰ ਅੱਜ ਕਲ ਦੀ ਔਲਾਦ ਦਾ ਇਹੀ ਹਾਲ ਹੈ। ਬਾਪੂ  ਬੇਬੇ ਜਾਣ  ਢੱਠੇ ਖੂਹ ਚ । ਅਗਲਿਆਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਆਪਣਾ ਪਰਿਵਾਰ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ। ਮਾਂ ਬਾਪ ਦਾ ਕੀ ਹੈ ਕੋਈ ਬਾਤ ਹੀ ਨਹੀਂ ਪੁਛਦਾ । ' ਮੈਂ ਵੀ ਉਸਦੀ ਗੱਲ ਦਾ ਹੁੰਗਾਰਾ ਭਰਿਆ।
       “ਪਰ ਜੀ ਹੁਣ ਬਜੁਰਗ ਤਾਂ ਬੀਮਾਰ ਹੈ। ਮੰਾਂ ਮੱਲੀ ਪਿਆ ਹੈ। ਕੁੜੀ ਪੜਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਵੀ ਹਟਾ ਲੀ ਅਗਲਿਆਂ ਨੇ । ਕੌਣ ਭਰੇ ਖਰਚਾ । ਮਾਂ ਨੂੰ ਫਿਕਰ ਹੈ। ਕੁੜੀ ਦੇ ਹੱਥ ਪੀਲੇ ਕਰਨ ਦਾ । ਘਰੇ ਭੰਗ ਭੁਜਦੀ ਆ। ਕੌਣ ਲਊ ਰਿ±ਤਾ ਉਸ ਕੁੜੀ ਦਾ । ਕੌਣ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦੇਵੇਗਾ। ਉਸ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਜੋ ਗਰੀਬੀ ਵਿੱਚ ਪਿਸ ਰਿਹਾ ਹੈ'। ਉਹ ਬੋਲੀ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ । ਗੱਲ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਸੱਚੀ ਸੀ । ਪਰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਹੱਲ ਵੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ।
       “ਪਰ ਯਾਰ ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਟੈਂ±ਨ ਪਾਈ ਆ ਦਿਮਾਗ ਤੇ ਫੇਰ ਕਹੇਗਾ ਜੀ ਮੇਰਾ ਬਲੱਡ ਵੱਧ ਗਿਆ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਘਰ ਸੰਭਾਲ। ਕਦੇ ਤੈਨੂੰ  ਸਹੁਰਿਆਂ ਦੀ ਪਰਾਬਲਮ, ਕਦੇ ਤੈਨੂੰ ਘਰਆਲੀ ਦੇ ਮੂਬੈਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪਰਾਬਲਮ ਤੇ ਕਦੇ ਤੂੰ ਘਰਆਲੀ ਦੇ ਸੂਟਾਂ ਦੀ ਪਰਬਲਮ ਚ ਫਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਛੱਡਿਆ ਕਰ ਯਾਰ ਇਹ ਪਰਾਬਲਮਾਂ। ਤੇਰੀ ਉਮਰ ਹੁਣ ਸੋਚਣ ਦੀ ਨਹੀਂ। ਗੁਰੂ ਗੁਰੂ ਕਰਿਆ ਕਰ । ਯੋਗਾ ਕਰਿਆ ਕਰ ।ਤੇਰੀ ਉਮਰ ਹੁਣ ਟੈ±ਨ ਕਰਨ  ਦੀ ਨਹੀਂ । ਮੈਂa ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣਾ ਚਾਹਿਆ।
       “ਉਹ ਤਾ ਗੱਲ ਤੁਹਾਡੀ ਠੀਕ ਆ । ਮੈਨੂੰ ਕਲ ਉਹ ਕੁੜੀ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਉਹ ਪਰਲ ਪਰਲ ਹੰਝੂ ਕੇਰਦੀ ਸੀ। ਕਹਿੰਦੀ ਬਾਪੂ ਦਾ ਦੁੱਖ ਮੈਥੋ ਜਰਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ  ਘਰ ਦਾ ਝੋਰਾ ਵੀ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਕਹਿੰਦੀ ਉਦੋਂ ਤਾਂ ਪੁੱਤ ਪੁੱਤ ਕਰਕੇ ਕਦੇ ਨਿੰਮ ਬੰਨਦੇ ਸੀ ਕਦੇ ਖੁਸਰੇ ਨਚਾਉਦੇ ਸੀ । ਕਦੇ ਕਹਿੰਦੇ ਸੀ ਜੋੜੀ ਬਣ ਗਈ । ਤੇ ਜਦੋ ਧੀ ਜੰਮੀ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚੇਹਰੇ ਉਨੂੰਤਰ ਗਏ । ਮੇਰੇ ਵਾਰੀ ਤਾਂ ਕਹਿਦੇ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਦਿਨ ਹੋ± ਨਹੀਂ ਸੀ ਆਈ । ਮੇਰੀ ੇ ਦਾਦੀ ਨੇ ਤਾਂ ਪੂਰਾ ਕੂ ਕੁਰਲਾਟਾ ਪਾਇਆ ਅਖੇ ਇਹਨੇ ਦੂਜਾ ਪੱਥਰ ਜੰਮਤਾ । ਮੇਰਾ ਭਰਾ ਵੀ ਮੇਰੇ ਪਿਉ ਦੀ ਬਾਤ ਨਹੀਂ ਪੁਛਦਾ। ਜਨਾਨੀ ਨੂੰ ਲੈ ਅੱਡ ਹੋ ਗਿਆ । ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ ।' ਉਹ ਦੀਪੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣ ਲੱਗਿਆ ।' ਗੱਲ ਦੀਪੀ ਦੀ ਵੀ ਠੀਕ ਹੈ ਭਾਈ ।' ਮੈ ਵੀ ਕੁੜੀ ਦੇ ਪੱਖ ਚ ਬੋਲਿਆ ।
       “ਪਰ ਬਾਊ ਜੀ ਹੁਣ ਕੁੜੀ ਕਹਿੰਦੀ ਮੈਨੂੰ ਚਾਹੇ ਪੜਾਈ ਵਿਚਾਲੇ ਛੱਡਣੀ ਪੈਜੇ , ਮੈ ਬਾਪੂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਉਗੀਂ । ਮੈ ਆਪੇ ਵਾਹੀ ਕਰਲੂਗੀ ਕੋਈ ਛੋਟੀ ਮੋਟੀ ਨੌਕਰੀ ਕਰਲੂਗੀ । ਚਾਰ ਪੈਸੇ ਕਮਾਊਗੀਂ ਘਰ ਦਾ ਚੱਕਾ ਰੋੜਲੂਗੀ । ਪਰ ਬਾਪੂ ਨੂੰ ਇਲਾਜ ਤੇ ਸੇਵਾ ਖੁਣੋ ਨਹੀਂ ਮਰਣ ਦਿੰਦੀ ।' ਉਹ ਬੋਲੀ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ । “ਪਰ ਬਾਊ ਜੀ ਜੇ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੇ ਇਉ ਹੀ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਅਸੀ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੇ ਜਨਮ ਤੇ ਬਾਹਲੀਆਂ ਖੂ±ੀਆਂ ਕਿਉ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਾਂ। ਤੇ ਧੀਆਂ ਜੰਮਣ ਤੇ ਸੋਗ ਕਿਉਂ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।ਹੁਣ ਤੂੰ ਦੱਸ ਧੀਆਂ ਪੱਥਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਪੁੱਤ ਜਿਹੜੇ ਜਿੰਦਗੀ ਦੇ ਆਖਿਰਲੇ ਪਹਿਰ ਵਿੱਚ ਅੱਧਵੱਟੇ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਓਦੋ ਜਦੋ ਸਰੀਰ ਵੀ ਪੂਰਾ ਸਾਥ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ ਤਾਂ ਫਿਰ ਪੱਥਰ ਕੌਣ ਹੋਇਆ । ਂ  ਮੇਰੇ ਤਾਂ ਕੋਈ ਧੀ ਹੈਣੀ । ਮੈਨੂੰੰ ਤਾਂ ਆਪ ਬਾਊ ਜੀ ਭੈਅ ਜਿਹਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਅਣਹੋਣੀ ਤੋਂ । ਬਸ ਮੇਰੀ ਤਾਂ ਆਹੀ ਪਰਾਬਲਮ ਹੈ।

                                                                 ਰਮੇ± ਸੇਠੀ ਬਾਦਲ।
                                                                ਮੋ a 98766 27233

ਪੇਸ਼ਇੰਗ ਗੈਸਟ

                                               ਪੇਸ਼ਇੰਗ ਗੈਸਟ

“ਬਾਈ ਜੀ ਮੈਂ ਕਲ ਤੋਂ ਜਿੰਮੀ ਘਰੇ ਹੀ ਪ੍ਹੜ ਲਿਆ      ਕਰਾਂਗਾ।'
ਮੈa ਮੇਰੀ ਨਾਨੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ। ਅਸੀ ਸਾਰੇ ਨਾਨੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਬਾਈ ਜੀ ਹੀ ਆਖਦੇ ਸੀ।
“ਕਿਓੁਂ ਕੀ ਗੱਲ ਹੋਗੀ?' ਅਚਾਨਕ  ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਬਾਈ ਦਾ ਮੂੰਹ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਅੱਡਿਆ   ਗਿਆ।ਮੈਂ ਪਲੱਸ ਟੂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੀ ਈ ਈ ਟੀ ਲਈ ਕਰੈਸa ਕੋਰਸ ਕਰਨ ਬਠਿੰਡੇ ਆਇਆ ਸੀ।ਬੰਿਠਡਾ ਹੁਣ ਨਵਾਂ ਨਵਾਂ ਐਜੂਕੇਸaਨ ਹੱਬ ਬਣਿਆ ਸੀ। ਲੋਕੀ ਕੋਟਾ ਰਾਜਸਥਾਨ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਕੇ ਇੱਥੇ ਤਿਆਰੀ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਸੀ। ਕਈ ਸੇਂਟਰ ਖੁੱਲ ਚੁੱਕੇ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਹਰਭਜਨ ਸੇਂਟਰ। ਆਕਾਸa, ਆਰੀਅਣਜ ਤੇ ਕੋਟਾ ਸਟੱਡੀ ਸੇਂਟਰ ਵਗੈਰਾ।   ਮੈa ਵੀ ਇੱਥੋ ਹੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ।  ਚਾਹੇ ਮੇਰੇ ਸaਹਿਰ ਤੋਂ ਇਹ ਫਾਸਲਾ  ਚਾਲੀ ਕੁ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦਾ ਸੀ ਤੇ ਮੈਂ ਰੋਜ ਆਪਣੀ ਬਾਇਕ ਤੇ ਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ ਪਰ ਡੈਡੀ ਨਹੀ ਸੀ ਚਾਹੁਂਦੇ ਕਿ ਮੈਂ ਰੋਜ ਏਨਾ ਸਫਰ ਕਰਾਂ। ਬਾਕੀ ਇਹ ਮੇਰੇ ਨਾਨਾ ਜੀ ਦੀ ਰੀਝ ਵੀ ਸੀ ਤੇ ਦਿਲੀ ਖੁਹਾਇਸa ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਤਿਆਰੀ ਓਹਨਾਂ ਦੀ ਦੇਖਰੇਖ ਹੇਠ  ਹੀ ਕਰਾਂ।      ਉਹ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਠੀਕ ਸਨ।                                                                  ਮੈਂ ਸਿਲੇਬਸ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਕੁ ਕਿਤਾਬਾਂ ਤੇ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਬੈਗ ਲੈ ਕੇ ਆ ਗਿਆ। ਬਾਇਕ ਤਾਂ ਮੈਂ ਨਾਲ ਲੈ ਹੀ ਆਇਆ ਕਿਹੜਾ ਰੋਜ ਰਿਕਸaੇ ਦਾ ਕਿਰਾਇਆ ਭਰੇ।ਸੋਚਿਆ ਨਾਲੇ ਤਿਆਰੀ ਹੋਜੂ ਨਾਲੇ ਨਾਨਕਿਆਂ ਕੋਲੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਚਾਅ ਪੂਰਾ ਹੋਜੂਗਾ। ਬਾਕੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਇਹ ਸੀ ਬਾਈ ਜੀ ਤੇ  ਨਾਨਾ ਜੀ ਖੁੱਸa ਹੋ ਜਾਣਗੇ।ਮੈਂ ਨਾਨਾ ਨਾਨੀ ਦੀ ਛੱਤਰ ਛਾਇਆ ਚ ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਜਿਹਾ ਕੋਚਿੰਗ ਸੇਂਟਰ ਦੇਖ ਕੇ ਤਿਆਰੀ ਸaੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। 
                           ਬਸ ਤਿੰਨ ਕੁ ਘੰਟੇ ਦੀ ਕਲਾਸ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਤੇ ਸaਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਟੈਸਟ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਹਰ ਬੈਚ ਵਿੱਚ ਸੱਤਰ ਅੱਸੀ ਦੇ ਕਰੀਬ ਮੁੰਡੇ ਕੁੜੀਆਂ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਪਰ ਚਾਰ ਕੁ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਬਈ ਜਵਾਨਾ ਇੱਕਲੇ ਦੇ ਵੱਸ ਦਾ ਰੋਗ ਨਹੀ ਇਹ ਪੜ੍ਹਾਈ।ਕਿਉਂ ਨਾ ਮਾਮੇ ਦੇ ਮੁੰਡੇ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹ ਲਿਆ ਜਾਵੇ। ਬਾਕੀ ਉਹ ਵੀ ਤਾਂ ਏਹੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਤੇ ਮੈਂ ਬਾਈ ਜੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਬਾਈ ਉਥੇ ਮੈਂ ਜਿੰਮੀ ਨਾਲ ਪ੍ਹੜ ਲਿਆ ਕਰਾਂਗਾ।' ਤੇ ਬਾਈ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਜਚ ਗਈ। 
           ਮੈਂ ਟਿੰਡ ਫੋੜੀ ਚੱਕ ਕੇ ਮਾਮੇ ਘਰੇ ਸਿਫਟ ਕਰ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਜਿੰਮੀ ਮੇਰੇ ਮਾਮੇ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਸੀ ।ਹਾਂ ਨਾਨਾ ਜੀ ਤੇ ਬਾਈ ਜੀ ਦੀ ਹਾਜaਰੀ ਭਰਨੀ ਮੈਂ ਕਦੇ ਨਾ ਭੁਲਿਆ। ਰੋਜ ਸaਾਮ ਨੂੰ ਜਾਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿੰਦਾ।ਨਾਨਾ ਜੀ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੈਂਦੇ ਮੇਰੀ ਕਲਾਸ ਚ ਪੁਜੀਸaਨ ਪੁਛਦੇ ।ਅਤੇ ਕਦੇ ਕਦੇ ਮੈਂ  ਰੋਟੀ ਵੀ ਬਾਈ ਘਰੇ ਹੀ ਖਾ ਲੈਂਦਾ ਤਾਂ ਕਿ ਨਾਨਾ ਨਾਨੀ ਮਹਿਸੂਸ ਨਾ ਕਰਨ।ਕਦੇ ਕਦੇ ਨਾਨਾ ਜੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸਾਇਕਲ ਤੇ ਗਰਮ ਦੁੱਧ ਮੇਰੇ ਲਈ ਲਿਆਉਦੇ। ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਬਾਈ ਭੇਜਦੀ ਅਖੇ ੁਂਆਕ ਇੰਨਾ ਦਿਮਾਗ ਖਪਾTੁਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਮੈਂ ਦੁੱਧ ਪੀਣ ਚ ਕੋਈ ਆਨਾਕਾਨੀ ਕਰਦਾ ਤਾਂ ਨਾਨਾ ਜੀ ਦਾ ਭਾਸaਣ ਚੇਤੇ ਆ ਾਂਂਦਾ ਤੇ ਮੈਂ ਗਟਾਗਟ ਦੁੱਧ ਪੀ ਕੇ ਗਿਲਾਸ ਖਾਲੀ ਕਰ ਦਿੰਦਾ।ਬਾਈ ਮੇਰੇ ਵਾਸਤੇ ਰੋਜ ਦਹੀਂ ਜਮਾਉਂਦੀ ਤਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਸਵੇਰ ਦਾ ਨਾਸaਤਾ ਦਹੀਂ ਨਾਲ ਹੀ ਕਰਾਂ। 
            ਇੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਇਹ ਕੰਮ ਬਹੁਤ ਰਾਸ ਆਇਆ ਸੀ। ਹਰ ਘਰ ਨੇ ਦੋ ਦੋ ਤਿੰਨ ਤਿੰਨ ਮੁੰਡੇ ਆਪਣੇ ਘਰੇ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਇੱਕ ਕਮਰਾ ਦੇ ਛੱਡਦੇ ਸੀ ਤੇ ਸaਾਮ ਸਵੇਰੇ ਰੋਟੀ ਤੇ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਕੋਲੋ ਢਾਈ ਤਿੰਨ ਹਜਾਰ ਆਮ ਹੀ ਲੈਂਦੇ ਸਨ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੀ ਜੀ ਆਖਦੇ ਸਨ। ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸੀ ਇਹ। ਇੱਕਲੀਆ ਜaਨਾਨੀਆਂ ਵੀ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸੀ ਨਾਲੇ ਆਹਰੇ ਲੱਗੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਤੇ ਨਾਲੇ ਚੰਗੀ ਕਮਾਈ ਵੀ ਕਰਦੀਆਂ ਸੀ।  
ਆਪਣੀ ਪਲਸਰ ਤੇ ਮੈਂ ਅਕਸਰ ਬਾਜaਾਰ ਜਾਂਦਾ ਕਦੇ ਇਕੱਲਾ ਤੇ ਕਦੇ ਜਿੰਮੀ ਨਾਲ। ਅਸੀ ਕਦੇ ਗਿਆਨੀ ਦਾ ਪਰਾਂਠਾ ਖਾਣ ਜਾਦੇ ਤੇ ਕਦੇ ਆਰੀਆ ਸਮਾਜ ਚਂੋਕ ਚ ਮੋਟੇ ਦੀ ਆਲੂ ਟਿੱਕੀ ਖਾਣ ਜਾਂਦੇ।ਤੇ ਕਦੇ ਗਾਂਧੀ ਮਾਰਕਿਟ ਦੇ ਭਲਵਾਨ ਦੇ ਭੱਲੇ ਜਾਂ ਆਲੂ ਟਿੱਕੀ।ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਆਹ ਮਿੱਤਲ ਮਾਲ ਜਾ ਸਿਟੀ ਮਾਲ ਨਹੀ ਸੀ ਬਣੇ ਅਜੇ। ਜਿਸ ਦਿਨ ਦਿਲ ਕਰਦਾ ਮਨੋਜ ਸਵੀਟਸ ਦੇ ਜਾਕੇ ਭੱਲੇ ਵੀ ਖਾ ਆਉਂਦੇ। ਥੋੜਾ ਜਿਹਾ ਮਹਿੰਗਾ ਜਰੂਰ ਸੀ ਪਰ ਸਵਾਦ ਆਲੇ ਨਜਾਰੇ ਆ ਜਾਂਦੇ। ਜੇਬ ਖਰਚੀ ਸਾਨੂੰ ਪੂਰੀ ਮਿਲਦੀ ਸੀ ।ਉਹ ਜੇ ਪਟਵਾਰੀ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਸੀ ਤਾਂ ਮੈa ਵੀ ਤਹਿਸੀਲਦਾਰ ਦਾ ਪੋਤਾ ਸੀ।ਚਾਹੇ ਜਿਵੇਂ ਵੀ ਸੀ ਅਸੀ ਮਿਹਨਤ ਵੀ ਪੂਰੀ ਕਰਦੇ ਸੀ। ਸਾਡੀ ਕੋਈ ਸaਕਾਇਤ ਵੀ ਨਹੀ ਸੀ ਆਈ ਕਦੇ।ਪਰ ਫਿਰ ਮੈੰਨੂ ਨਾਨਾ ਜੀ ਤੋਂ ਡਰ ਲੱਗਦਾ ਰਹਿੰਦਾ। ਜੇ ਕਦੇ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਰੈਂਕ ਘੱਟ ਆਉਂਦਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਨਾਨਾ ਜੀ ਕੋਲੇ ਝੂਠ ਬੌਲ ਦਿੰਦਾ ਪਰ ਮੰਮੀ ਕੋਲੇ ਮੇਰੇ ਮੂੰਹੋ ਸੱਚ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦਾ।
ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਜਾ ਛੁੱਟੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਮੈਂ ਘਰੇ ਵੀ ਜਾ ਆਉਦਾ ਦਾਦਾ ਦਾਦੀ ਨੂੰ ਮਿਲ ਆਉਂਦਾ। ਹਰ ਵਾਰੀ ਮੇਰੀ ਦਾਦੀ ਮਾਂ ਅੱਖਾਂ ਜਿਹੀਆ ਭਰ ਲੈਂਦੀ ਤੇ ਮੈਂਨੂੰ ਭਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਵਿਦਾ ਕਰਦੀ। ਮੇਰਾ ਵੀ ਆਉਣ ਨੂੰ ਦਿਲ ਨਾ ਕਰਦਾ ਤੇ ਮੈਂ ਮੰਮੀ ਡੈਡੀ ਤੌਂ ਡਰਦਾ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਹੀ ਆ ਜਾਂਦਾ। ਰੋਜ ਸaਾਮ ਨੂੰ ਡੈਡੀ ਕੋਰਸ ਤੇ ਕਲਾਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਰਿਪੋਰਟ ਫੋਨ ਤੇ ਲੈਂਦੇ ਮੰਮੀ ਵੀ ਪੁਛਦੇ ਰੋਟੀ ਕਿੱਥੇ ਖਾਦੀ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਕਿਸ ਘਰੇ ਸੁੱਤਾ ਵਗੈਰਾ ਵਗੈਰਾ।ਜਦੋ ਕਦੇ ਦਾਦੀ ਮਾਂ ਜਿਸਨੂੰ ਅਸੀ ਸaੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਮਾਤਾ ਆਖਦੇ ਸੀ ਫੋਨ ਫੜ੍ਹ ਲੈਂਦੀ ਤੇ ਬਸ ਇੱਕੋ ਗੱਲ ਪੁਛਦੀ ਬੇਟਾ ਠੀਕ ਹੈਂ ਨਾ। ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਰੋਟੀ ਖਾ ਲਿਆ ਕਰ। ਜਾਂ ਪੁਛਦੀ ਛੁੱਟੀ ਹੈਨੀ ਕੋਈ? ਕਦੋ ਆਵੇਗਾ? ਬਸ ਏਨੇ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਮਨ ਭਟਕ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਮੈਂ ਘਰੇ ਜਾਣ ਨੂੰ ਬੇਤਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ।ਪਰ ਨਾਨਾ ਜੀ ਦੇ ਲੰਬੇ ਚੌੜੇ ਭਾਸaਣ ਸੁਣਕੇ ਮੇਰਾ ਇਰਾਦਾ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ।
ਮੇਰੇ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਟੈਸਟ ਹੁੰਦੇ ਨਾਨਾ ਜੀ ਪੂਰੀ ਪੁੱਛ ਗਿੱਛ ਕਰਦੇ ਤੇ ਸaਾਮ ਨੂੰ ਮੰਮੀ ਪੂਰੀ ਕਲਾਸ ਲੈਂਦੇ।ਮੈਂ ਪੂਰੇ ਮਜaੇ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਦਾ ਫਿਕਰ ਨਹੀ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਵਾਕਿਆ ਹੀ ਨਾਨਕੇ ਨਾਨਕੇ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਹੀ ਚਾਰ ਦਿਨ ਸੀ ਮੇਰੇ ਨਾਨਕੇ ਰਹਿਣ ਦੇ। ਫਿਰ ਤਾਂ ਕੋਰਸ, ਨੋਕਰੀ ਤੇ ਕਦੋ ਸਮਾਂ ਮਿਲਣਾ ਸੀ। 

ਇੱਥੇ ਪੀ ਜੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈਂ? ਇੱਕ ਦਿਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਚ ਪੜ੍ਹਦੀ ਮੇਰੇ ਮਾਮੇ ਦੀ ਲੜਕੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪੁਛਿਆ।ਉਹ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਇੱਥੇ ਆਈ ਸੀ। ਪੀ ਜੀ ਦਾ ਨਾਂ ਸੁਣਦੇ ਹੀ ਮੈਂ ਹੈਰਾਨ ਜਿਹਾ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਾ ਅੋੜਿਆ। ਪੀ ਜੀ ਵਿੱਚ ਕਿਉ ਇੱਥੇ ਮੇਰੇ ਨਾਨਕੇ ਹਨ ਤੇ ਮੇਰੇ ਨਾਨਾ ਨਾਨੀ ਘਰੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਮਾਮੇ ਕੋਲ। ਨਾਨਕਿਆਂ ਦੇ ਹੁੰਦਿਆ ਭਲਾ ਮੈਂ ਪੀ ਜੀ ਵਿੱਚ ਕਿਉ ਰਹਾਂ ਗਾ।ਪਤਾ ਨਹੀ ਕਿਉ ਉਸ ਦੇ ਇਸ ਸਵਾਲ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਬੇਚੈਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਤੇ ਮੇਰੀ ਭੁੱਖ ਮਿਟ ਗਈ। ਮੈa ਪੇਟ ਦਰਦ ਦਾ ਬਹਾਨਾ ਲਾ ਕੇ ਸੋ ਗਿਆ। ਮੈਂਨੂੰ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਨੀਂਦ ਨਾ ਆਈ।ਮੈਂ ਇਸ ਸਫੇਦ ਹੋਏ ਖੂਨ ਦੀ ਸੋਚ ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਸੀ।ਦੀਦੀ ਨੇ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਸੋਚ ਲਿਆ ਕਿ ਨਾਨਕੇ ਸaਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੈਂ ਪੀ ਜੀ  ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਦੀਦੀ ਨੇ ਇਹ ਪੁੱਛ ਕੇ ਮੇਰੀ ਤੋਹੀਨ ਕੀਤੀ ਹੈ।ਜਾ ਮੇਰੇ ਨਾਨਕੇ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰਿਸaਤੇ ਦਾ ਮਜaਾਕ ਉਡਾਇਆ ਹੈ। ਜਾ ਇਹ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿਚਾਰੀ ਦੀ ਸੋਚ ਹੀ ਏਨੀ ਸੀਮਤ ਹੋਵੇ।
ਮਾਇਆ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਰਿਸaਤਿਆਂ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਖਤਮ ਹੁੰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਚਰਚਾ ਜਦੋ ਮੈਂ  ਮੰਮੀ ਡੈਡੀ  ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ ਪਰ ਬੋਲੇ ਕੁਸa ਨਹੀ। ਸaਾਸ਼ਇਦ ਇਹਨਾਂ ਰਿਸaਤਿਆਂ ਦੀ ਨਾਜੁਕ ਕੜੀ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਸੋੜੀ ਸੋਚ ਦਾ ਦਾਗ ਨਹੀ ਸੀ ਲਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ। ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਬਹੁਤੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਜੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਰੋਟੀ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪੈਨਸaਨ ਦੇ ਬਦਲੇ ਚ ਜਾਂ ਸਾਂਝੇ ਮਕਾਨ ਦਾ ਕਿਰਾਇਆ ਸਮਝ ਕੇ   ਹੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।ਕੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਿਸaਤੇ ਬਸ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਚੰਦ ਸਿੱਕਿਆਂ ਦੇ ਮੁਥਾਜ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਹੁਣ ਜਦੋ ਵੀ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਾਨਕੇ ਜਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ  ਰਿਸaਤੇਦਾਰੀ ਚ ਰਹਿੰਦਾ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਮੈaਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਵੀ ਕਿਤੇ ਪੇਇੰਗ ਗੈਸਟ ਤਾਂ ਨਹੀ।

                                                          ਰਮੇਸa ਸੇਠੀ ਬਾਦਲ
ਸੰਪਰਕ 98 766 27233

ਤੇ ਧੀ ਤੋਰ ਦਿੱਤੀ ............।

ਤੇ ਧੀ ਤੋਰ ਦਤੀ ।।।।।।।।।।।।।।।।।।।।।।

                                      ਤੇ ਧੀ ਤੋਰ ਦਿੱਤੀ ............।

    ਗੁਰੂਦੁਆਰੇ ਵਿੱਚ ਵੜਦੇ ਹੀ ਬੜਾ ਅਜੀਬ ਜਿਹਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਇਆ । ਆਨੰਦ ਕਾਰਜ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਲੋਕ ±ਰਧਾ ਤੇ ਫ਼ੁ±ੀ ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਅਨੰਦ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਦੇਖ ਰਹੇ ਸਨ।  ਪਞਿਤਰ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀਆਂ ਰੀਤ ਰਿਵਾਜਾਂ ਨਾਲ ਕਾਰਜ ਸੰਪਨ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ। ਅਸੀਂ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ ਤੇ ਚੁੱਪਚਾਪ ਪਿੱਛੇ ਜਾ ਕੇ ਬੈਠ ਗਏ। ਸਾਨੂੰ ਏਥੇ ਕੋਈ  ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਾਣਦਾ।  ਨਾ ਲੜਕੇ ਵਾਲੇ ਨਾ ਲੜਕੀ ਵਾਲੇ । ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਮਿਲੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਤੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਸੀ। ਇਸੇ ±ਸੋਪੰਜ ਵਿੱਚ ਸੋਚਦੇ ਸੋਚਦੇ ਮੇਰੀ ਸੋਚ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਛੇ ਲੈ ਗਈ ਉਨ੍ਹੀ ਦਿਨੀ ਮੇਰੀ ਇਕ ਕਹਾਣੀ ‘ਕੌਡਾ ਸੱਚa ਰੋਜਾਨਾ ਸਪੋਕਸਮੈਨ ਅਖਬਾਰ ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਸੀ।
       “ਸਰ ਜੀ ਤੁਹਾਡੀ ਸਪੋਕਸ ਮੈਨ ਵਿੱਚ ਛਪੀ ‘ਕਹਾਣੀ ਕੋੜਾ ਸੱਚa ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਲੱਗੀ । ਫਰਾਮ ਦੀਪ।ਂ ਮੈਨੂ ਇੱਕ ਐਸ.ਐਮ.ਐਸ. ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ।
“ਸੂਕਰੀਆ ਜੀ, ਤੁਸੀ ਕੀ ਕਰਦੇ ਹੋ? ਕੀ  ਤੁਸੀ ਟੀਚਰ ਹੌ ?' ਮੈਂ ਉਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ।
“ਨਹੀਂ ਜੋ ,ੋ ਮੈa ਪੜਦੀ ਹਾਂ, ਟੀਚਰ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਫਰਾਮ ਦੀਪ ' ਇਹ ਜਵਾਬ ਆਇਆ।
“ ਪਲੀਂ ਤੁਸੀ ਕੋਮੇਟ ਲਿਖੋ ਕਿ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਤੂਹਾਨੂ ਕਿਉਂ ਅੱਛੀ ਲਗੀ।ਕਿਉਂਕਿ ਇਕ ਲੇਖਕ ਦੀ ਇਹ ਜਾਨਣ ਦੀ  ਇੱਛਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਿ ਪਾਠਕ ਉਸਨੂੰ ਕਿਉa ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ'। ਮੈਂ ਫਿਰ ਮੈਸੈਜ ਰਾਹੀ ਪੁਛਿਆ ।
“ਅਜ ਤੇ ਲੇਟ ਹੋ ਗਈ ਹਾਂ ਵਾਂ, ਕਲ੍ਹ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕੋਮੈਂਟ ਭੇਜਾਂਗੀ।' ਮੈਨੂੰ ਜਵਾਬ ਮਿਲਿਆ । ਗਲ ਉਸ ਦੀ ਵੀ ਸਹੀ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ±ਾਮ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਤੇ ਉਸਨੇ ਘਰ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਭਲਾਂ ਦੀ ਵਿਹਲਾ ਸੀ।  ਤੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਸੁਣਨ ਦਾ ਭੁੱਖਾ । ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਕਹਾਣੀ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੈਸੇਂ ਆਏ । ਪੰਜ ਚਾਰ ਫੋਨ ਵੀ ਆਏ । ਵੱਡਿਆਂ ਦੇ ਛੋਟਿਆਂ ਦੇ , ਟੀਚਰਾਂ ਦੇ ਤੇ ਕੁਝ ਕੁ ਬਜੁਰਗ ਪਾਠਕਾਂ ਦੇ। ਤੇ ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਭੁਲ ਭੁਲਾ ਗਿਆ। 
“ਤੁਹਾਡੀ ਕਹਾਣੀ ਬਹੁਤ ਅੱਛਾ ਸੰਦੇ± ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰੇਰਨਾਂ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਬਰ ਕਰਨਾ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਸਾਰੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਤੁਹਾਡੀ ਕਹਣੀ ਦੀ ਪਾਤਰ ਦੀਪੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੀ ਭੂਆ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤੇ ਅਮਲ ਕਰਨ ਤਾਂ ਕਈ ਘਰ ਉਜੜਨੋ ਬਚ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਫਰਾਮ ਦੀਪ '। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਮੇਰੇ ਇਨਬੋਕਸ ਚ ਆਏ। ਇਸ ਮੈਸੇਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਕੁੜੀ ਦਾ ਚੇਹਰਾ ਮੇਰੀ ਕਲਪਣਾ ਦੀ ਪਾਤਰ ਦੇ ਚੇਹਰੇ ਵਰਗਾ ਲ॥ਿਆ। ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਮੈਸੇਂ ਤੋ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ । ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਮੈਸੇਂ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਬਹੁਤ ਸਮਝਦਾਰ ,ਸੁਸੀਲ ਲੱਗੀ। ਉਸ ਦੇ ±ਬਦਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਾਇਲ ਜਿਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 
“±ੁਕਰੀਆ ਦੀਪ ਜੀ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਮੈਂਟ ਮੈਨੂੰ ਹਰ ਵਧੀਆ ਲਿਖਣ ਲਈ ਪ੍ਰ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨਗੇ।' ਮੈਂ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
“ਨਹੀਂ ਜੀ ±ੁਕਰੀਆ ਦੀ ਤਾਂ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ। ਏਹ ਤਾਂ ਸਾਡਾ ਫਰਂ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਇਸ ਪਿਆਰੇ ਜਿਹੇ ਕੋਮੈਂਟ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਹੀ ਤਰਾਂ ਦੀ ਖੁਸੀ ਦਿੱਤੋ, ਤੇ ਮੇ ਫਕਰ ਜਿਹਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ । ਮੋਬਾਇਲ ਫੋਨ ਤੇ ਸੰਦੇ±ਾ ਦਾ ਆਉਣ ਜਾਣ ਚਲਦਾ ਰਿਹਾ ਤੇ ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ  ੱਚ ਬੱਝਦਾ ਚਲਾ ਗਿਆ ।
“ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਮੈa 53 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਅਧੇੜ ਉਮਰ ਦਾ ਲੇਖਕ ਹਾ। ਮੇਰੇ ਦੋਨੇ ਬੱਚੇ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ 25_26 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਹਨ ਤੇ ਤੂੰ ਸਿਰਫ 22 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਹੈਂ। ਤੇਰੇ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਕੀ ਨਜਰੀਆ ਹੈ। ਕਿਤੇ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਇਸ ਆਦਤ ਨੂੰ ਥੋੜਾ ਗਲਤ ਨਾ ਸਮਝ ਲਈ। ਮੇਰੀ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਨਜਰੀਏ ਨਾਲ ਹੀ ਸਮਙੀ।' ਮੈਂ ਇਕ ਦਿਨ ਉਸ ਨੂੰ ਥੋੜਾ ਜਿਹਾ ਸਖਤ ਤੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਭਰੇ  ±ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ । ਕਿਉਂਕਿ ਕਈ ਵਾਰੀ ਬੱਚੇ ਅਲ੍ਹੜ ਉਮਰੇ ਹਰ ਨਾਤੇ ਨੂੰ ਗਲਤ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
“ ਨਹੀਂ ਸਰ ਜੀ ,ਮੈਂ ਸਭ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ। ਤੁਸੀ ਮੇਰੇ ਪਾਪਾ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਹੋ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਫੋਜੀ ਪਾਪਾ ਦਾ ਅਕਸ ਦੇਖਦੀ ਹਾਂ। ਤੁਸੀ ਮੇਰੇ ਚਾਚਾ ਤਾਇਆ ਵਰਗੇ ਹੋ। ਪਰ ਇਕ ਬਾਪ ਵੀ ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਬੇਟੀ ਦਾ ਦੋਸਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।  ਉਸਦਾ ਮਾਰਗ ਦਰਸ਼ਸaਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਗਰੀਬ ਜਰੂਰ ਹਾਂ ਤੇ ਮੈਂ ਮਿਹਨਤ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਰੋਜੀ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹਾਂ। ਬਾਪ ਦੀ ਪੱਗ ਨੂੰ ਦਾਗ ਮੈਂ ਕਦੇ ਸੋਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ । ਉਸ ਦੀਆਂ ਬੇਬਾਕ ਗੱਲਾ ਉਸ ਦੀ ਉਚ ±ਖ±ੀਅਤ ਤੇ ਚਾਨਣਾ ਪਾਉਂਦੀਆਂ । ਮੈਨੁੰ ਉਹ ਕੁੜੀ ਮੇਹਨਤੀ ਲੱਗੀ । ਉਸਦੇ ਵਿਚਾਰ ਤੇ ਵੱਡਿਆ ਪ੍ਰਤੀ ਉਸਦਾ ਪਿਆਰ ਮੇਰੇ ਮਨ ਅੰਦਰ ਆਪਨੀ ਪੈਂਠ ਬਨਾTਣ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਰਿਹਾ।
       “ਅੰਕਲ ਜੀ ਤੁਹਾਡੇ ਕਿੰਨੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਹਨ? ਆਂਟੀ ਜੀ ਕੀ ਕਰਦੇ ਹਨ? ' ਇਕ ਦਿਨ ਫੇਰ ਅਚਾਨਕ ਆਏ ਉਸਦੇ ਮੋਬਾਇਲ ਮੈਸੇਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਚੌਕਾਂ ਦਿੱਤਾ । ਹੁਣ ਉਹ ਸਰ ਜੀ ਤੋਂ ਅੰਕਲ ਜੀ ਆਂਟੀ ਤੇ ਆ ਗਈ ਸੀ ਤੇ ਅਪਣੱਤ ਜਿਹੀ ਦਿਖਾਉਣ ਲਗ ਪਈ । ਕਈ ਵਾਰੀ ਘਰ ਦੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੀ ਤੰਗੀਆਂ ਤਰੁ±ੀਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਵੀ ਕਰਦੀ। 
       “ਮੇਰੇ ਕੋਈ ਬੇਟੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਬਸ ਦੋ ਬੇਟੇ ਹੀ ਹਨ।' ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ । ਤੇ ਠੰਡਾ ਜਿਹਾ ਹੌਕਾ ਲਿਆ।
       “ਫੇਰ ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਾਪਾ ਕਹਿ ਸਕਦੀ ਹਾਂ ਨਾ। ਬਸ ਜੀ ਮੈਂ ਤਾਂ ਹੁਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਾਪਾ ਫਰੈਂਡ ਹੀ ਕਿਹਾ ਕਹਾਂਗੀ।ਂ  ਉਸ ਦੇ ਇਸ ਮੈਸੇਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਫਿਰ ਹਲੂਣ ਜਿਹਾ ਦਿੱਤਾ।
       “ਜਰੂਰ ਜਰੂਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ, ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਧੀਆਂ ਵਰਗੀ ਹੀ ਹੈਂ। ਵਰਗੀ ਨਹੀਂ ਸਿਰਫ ਧੀ ਹੀ ਹੈਂ । ਪਰ.............'। ਮੈਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਾ ਲਿਖ ਸਕਿਆ ।
         “ ਠੀਕ ਹੈ ਜੀ। ਤੁਸੀ ਮੈਨੂੰ ਬੇਟੀ ਆਖੋ ਨਾ ਆਖੋ ,ਮੈਂ ਪਾਪਾ ਹੀ ਕਿਹਾ ਕਰਨਾ ਵਾ'। ਉਸਨੇ ਬੇਝਿੱਕ ਲਿਖ ਦਿੱਤਾ । ਹੁਣ ਕਦੇ ਕਦੇ ਸਾਡੀ ਫੋਨ ਤੇ ਗੱਲ ਵੀ ਜਾਦੀ ਸੀ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਉਹ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤਾਂ ਤੋ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਉਨੂੰਚੀ ਉਨੂੰਚੀ ਰੋਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ।ਤੇ ਕਦੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਗੁੱਸਾ ਮੇਰੇ ਤੇ ਕੱਢ ਦਿੰਦੀ ।  ਰੁੱਸ ਜਾਂਦੀ । ਫਿਰ ਕਹਿੰਦੀ। “ ਮੈਂ ਮਜਾਕ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਨਾ ਰੁੱਸਾ ਤਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸ ਨਾਲ ਰੁੱਸਾਂ ? ਤੁਸੀ ਤੇ ਮੇਰੇ ਪਾਪਾ ਦੋਸਤ ਹੋ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣਿਆਂ ਵਰਗਾ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰਦੀ ।  ਜਦੋਂ ਕਿਤੇ ਉਸਦੇ ਰਿਸ਼ਸਤੇ ਦੀ ਗੱਲ ਚਲਦੀ ਤਾਂ ਉਹ ਸਭ ਤੋ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਨੂੰ ਫੋਨ ਕਰਦੀ । ਰਿਸਤੇ ਬਾਰੇ ਮੇਰੀ ਰਾਇ ਲੈਂਦੀ । ਤੇ ਹਰ ਪਹਿਲੂ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੀ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਇਕ ਪਿਉ ਦਾ ਕੜਕ ਸੁਭਾਅ, ਮਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰ ਤੇ ਦੋਸਤ ਦੇ ਵਿ±ਵਾ± ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਸ ਦਾ ਰਿ±ਤਾ ਇਕ ਚੰਗੇ ਘਰੇ ਇੱਕ ਸਾਊ ਤੇ ਪੜੇ ਲਿਖੇ ਨੋਜਵਾਨ ਨਾਲ ਹੋ ਗਿਆ । ਉਸਨੇ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਬਾਰੇ ਸਾਰਾ ਕੁਙ ਦੰਿਸੱਆ। ਤੇ ਉਸ ਨੋਜਵਾਨ ਨੂੰ ਵੀ ਮੇਰੇ ਬਾਰੇ ਪੂਰਾ ਦੱਸਿਆ । ਤੇ ਹੁਣ ਮੈ ਤੇ ਮੇਰੀ ਘਰਵਾਲੀ  ਬੇਝਿੱਕ ਹੋ ਉਸ ਨਾਲ ਤੇ ਕਦੇ ਉਸਦੇ ਮੰਗੇਤਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਸੀ ।ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦਾ ਦਿਨ ਪੱਕਾ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸਨੇ ਮੈਂਨੂੰ ਵਿਆਹ ਦਾ ਸੱਦਾ ਭੇਜਿਆ । ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪੱਕਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਬਾਪੂ ਕੋਲੇ ਤੇ ਬੇਬੇ ਕੋਲੋਂ ਸਾਨੂੰ ਫੋਨ ਕਰਵਾਇਆ ਤੇ ਅੱਜ ਅਸੀ ਉਸ ਕੁੜੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਤੇ ਆਏ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸੀ ਕਦੇ ਵੇਖਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਬਸ ਉਸਦਾ ਕਲਪਨਾਤਮਕ ਚੇਹਰਾ ਤੇ ਅਕਸ ਮੇਰੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਂੋਰ ਪਾਉਣ ਤੇ ਅਸੀਂ ਦੋਹੇ ਜੀਅ ਉਸ ਦੇ ਵਿਆਹ ਵਿਚ ਇਕ ਪਾਪਾ ਦੋਸਤ ਦੇ ਫਰਂ ਅਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਆਏ ਸੀ।
       “ਤੁਸੀ ਹੀ  ਸੇਠੀ ਸਾਹਿਬ ਹੋ ? ਤੁਹਾਨੂੰ ਅੰਦਰ ਬੁਲਾਇਆ ਹੈ?' ਅਚਾਨਕ ਇਕ 24_25 ਸਾਲ ਦੇ ਮੁੰਡੇ ਨੇ ਬਾਹਰ ਮੈਨੂੰ ਹਲੂਣਿਆ । ਗੁਰੂਦੁਆਰੇ ਦਾ ਹਾਲ ਖਾਲੀ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ । ਬਾਹਰ ਸਭ ਖਾਣ ਪੀਣ  ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਸਨ। ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਇੱਕ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਇਆ ਗਿਆ। ਜਿਥੇ ਸੂਹੇ ਕਪੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੁਲਹਣ ਬਣੀ ਦੀਪ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਸਾਡਾ ਇੰਤਜਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ। ਉੁਹ ਉਨੂੰਠੀ ਤੇ ਉਸਨੇ ਮੈਨੂੰ ਘੁੱਟਕੇ ਜੱਫੀ ਪਾ ਲਈ । ਤੇ  ਉਸ ਚੁਲਬੁਲੀ ਨਾਜੁਕ ਤੇ ਤਿਖੇ ਨੈਣ ਨਕ±ਾ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਭੁੱਬਾਂ ਮਾਰਕੇ ਰੋਂਦੀ ਵੇਖ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋ ਵੀ ਹੰਝੂ  ਆ ਗਏ ਮੈ ਉਸ ਨੂੰ ਘੁੱਟ ਕੇ ਛਾਤੀ ਨਾਲ ਲਾ ਲਿਆ । ਉਸ ਨੂੰ ਚੁੱਪ ਕਰਾਇਆ । ਉੁਹ ਮੇਰੀ ਕਲਪਣਾ ਦੀ  ਧੀ ਦੀਪ ਸੀ, ਮੇਰੀ ਕਲਪਣਾ ਨਾਲੋ ਵੀ ਸੁੰਦਰ ਦੀਪ ਸੀ। ਂੋ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿੰਨੇ ਚਿਰਾਂ ਬਾਅਦ ਮੈਂਨੂੰ ਧੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਸੀਬ ਹੋਈ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਘੁੱਟ ਕੇ ਆਪਣੀ ਆਂਟੀ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਨੋਜਵਾਨ ਨੇ ਉਠਕੇ ਮੇਰੇ ਪੈਰੀ ਹੱਥ ਲਾਏ ਤੇ ਆਸੀਰਵਾਦ ਲਿਆ ।
“ਬੇਟਾ ਮੇਰੀ ਧੀ ਮੈਨੂੰ ਅੱਜ ਹੀ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾ ਦੇਈੇ ੇਸਦਾ ਸੁਖੀ ਰੱਖੀਂ । ਬਸ ਮੈਂ ਜਿਆਦਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦਾ ।ਂ ਬਾਕੀ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਸੀਂ ਡੋਲੀ ਤੋਰ ਦੇ ਵਾਪਿਸ ਘਰ ਨੂੰ ਚੱਲ ਪਏ । ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਬੋਝਲ ਹੋਇਆ ਪਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਇਕ ਪਾਸੇ ਉਹ ਸੁਰਖਰੂ  ਜਿਹਾ ਵੀ ਲਗਦਾ ਸੀ । ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਇਕ ਧੀ ਨੂੰ ਤੋਰ ਕੇ ਆਇਆ ਸੀ। ਪਰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਉਂ ਉਸ ਦੇ ਅਸਲੀ ਘਰ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਮਨ ਚਿੰਤਿਤ ਵੀ ਸੀ ।                        
                                                            ਰਮੇ± ਸੇਠੀ ਬਾਦਲ ।
                                                             98 766 27233.

ਉਹ ਬਾਲੜੀ ..................

                                        ਉਹ ਬਾਲੜੀ ..................

        ਅਜੇ ਅੱਖ ਲੱਗੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋਇਆ । ਜਾਗੋ ਮੀਚੀ ਜਿਹੀ ਵਿਚ ਪਈ ਸਾਂ। ਉਹ ਨਾ ਸਪਨਾਂ ਸੀ ਨਾ ਹਕੀਕਤ । ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ  ਬਾਲੜੀ ਮੇਰੇ ਪਿਛੇ ਪਿਛੇ ਰੋਂਦੀ ਫਿਰਦੀ ਸੀ। ਉਮਰ ਕੋਈ ਪੰਜ ਕੁ ਸਾਲ ਦੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਮੈਥੋ  ਕੀ ਮੰਗਦੀ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸੀ ਆ ਰਿਹਾ । ਚੇਹਰਾ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਪਹਿਚਾਣਿਆ ਜਿਹਾ ਨਹੀ ਸੀ ਲਗਦਾ । ਪਰ ਇਹ ਮੇਰੇ ਪਿਛੇ ਕਿਉ ਪਈ ਹੈ। ਕੀ ਮੰਗਦੀ ਹੈ। ਮੈਥੋਂ ਅਪਨੱਤ  ਜਿਹੀ ਵੀ ਲਗਦੀ ਸੀ  ਦਿਮਾਗ ±±ੋਪੰਜ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਤਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਬੇਟੀ ਨਹੀਂ ਸੀ । ਦੋ ਬੇਟੇ ਹੀ ਹਨ ਸੁਖ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਹਨ ਕਾਲਜਾਂ ਚ ਪੜਦੇ ਹਨ। ਤੇ ਫਿਰ ਇਹ ਬਾਲੜੀ ...............।
           ਮੈਂ ਉਸ ਤੋ ਦੂਰ ਭੱਜ ਰਹੀ ਸੀ ਤੇ ਉਹ ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਆ ਰਹੀ ਸੀ । ਕਦੇ ਮੰਮੀ ਤੇ ਮਾਂ ਕਹਿੰਦੀ। ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਮੈ ਕਿੱਧਰ ਕਿੱਧਰ ਨੂੰ ਭੱਜੀ । ਸੁੰਨਸਾਨ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਸੜਕਾਂ ਤੇ ਕੱਚੇ ਪੱਕੇ ਰਾਹਾਂ ਤੇ ਪਰ ਇਹ ਬਾਲੜੀ ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ । ਕਦੇ ਕਦੇ ਉਹ ਂੋਰ ਂੋਰ ਦੀ ਹੱਸਦੀ। ਮੈਨੂੰ ਸਾਹ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ।ਮੈਥੋਂ  ਬੋਲ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੁੰਦਾ । ਮੈ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰਨੀਆਂ ਚਾਹੁਉਂਦੀ ਸੀ । ਪਰ ਮੇਰੇ ਮੂੰਹੋ ਆਵਾਜ ਨਹੀ ਸੀ ਨਿਕਲ ਰਹੀ । ਪਰ ਏਸ ਬਾਲੜੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਤੰਗ ਕੀਤਾ ।ਤੇ ਫੇਰ ਇਕ ਦਮ ਮੇਰੀ ਚੀਕ ਨਿਕਲ  ਗਈ ।ਮੈ ਉਨੂੰਠ ਬੈਠੀ । ਮੇਰਾ ਪੂਰਾ ਸਰੀਰ ਪਸੀਨੇ ਨਾਲ ਤਰ ਬਤਰ ਸੀ।                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           ਮੇਰਾ ਸਾਹ ਵੀ ਉਖੜਿਆ ਪਿਆ ਸੀ । ±ੁਕਰ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਨਾਲ ਹੀ ਘੂਕ ਸੁੱਤੇ ਪਏ ਸਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਏਸ ਹਾਲਤ ਦਾ ਕੋਈ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ । ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਘੁਰਾੜੇ ਬਦਸੂਰਤ ਜਾਰੀ ਸਨ। ਪਰ ਮੈਂ ਜਾਗ ਕੇ ਵੀ ਡਰ ਰਹੀ ਸਾਂ। ਇਹ ਕੀ ਸੀ । ਤੇ ਉਹ ਬਾਲੜੀ ਕੌਣ ਸੀ।
           ਮੈa ਉਨੂੰਠੀ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਘੁੱਟ ਪੀਤੀ । ਕੁਝ ਰਮਾਣ ਜਿਹਾ ਆਇਆ । ਮੈਂ ਤਾਂ ਉaਝ ਹੀ ਮੇਰੀ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਤੋ ਡਾਢੀ ਪ੍ਰੇ±ਾਨ ਰਹਿੰਦੀ ਸਾਂ। ਨੀਂਦ ਤਾਂ ਵੈਸੇ ਵੀ ਨਹੀ ਆਉਂਦੀ । ਕੁਝ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਤੇ ਕੁਝ ਟੈਂ±ਨਾਂ ਨੈ ਖਾ ਲਿਆ ਸੀ । ਏਹ ਵੀ ਤਾਂ ਨੀਂਦ ਦੀ ਗੋਲੀ ਲੈ ਕੇ ਹੀ  ਸੋਂਦੇ ਸਨ। ਤੇ ਮੈਂ ਵੀ । ਕਦੇ ±ੂਗਰ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਤੇ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੇ±ਰ ਦਾ  ਵਧਣਾ ਘਟਣਾ। ਪਹਿਲਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਿਤੇ ਦੀ ਪੱਥਰੀ ਨੇ ਜਾਨ ਸੁਕਾ ਰੱਖੀ ਸੀ ਤੇ ਫੇਰ ਜਨਾਨੀਆਂ ਆਲੀ ਬੀਮਾਰੀ ਨੇ । ਦੋ ਦੋ ਤਿੰਨ ਤਿੰਨ ਅਪਰੇਸaਨਾ ਤੋ ਬਾਅਦ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਕੀ ਬਚਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਖੋਖਲਾ ਹੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਰਹਿੰਦੀ ਖੂੰਦੀ ਕਸਰ ਘਰੇਲੂ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਟੈ±ਨਾਂ ਨੇ ਪੂਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ । ਰਿ±ਤੇਦਾਰੀਆਂ ਦੇ ਕਾਟੋ ਕਲੇ±, ਨਿੱਤ ਦੀ ਤੂੰ ਤੂੰ ਮੈਂ ਮੈਂ ।ਬਸ ਜਨਾਨੀ ਤਾਂ ਦੋ ਪੁੜਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਫਸੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਕ ਪਾਸੇ ਪੇਕਿਆਂ ਦਾ ਪਿਆਰ ਮੋਹ ਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਘਰ ਅਤੇ ਸਹੁਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਜੁੰਮੇਦਾਰੀਆਂ । ਅਪਣਾ ਘਰ  ਚਲਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਤੀ ਅਤੇ ਸਹੁਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਮਰਿਆਦਾ ਵੀ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।  ਪੇਕੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਮੋਹ ਵੀ ਛੱਡ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਹਾਲਾਂ ਕਿ ਜਨਾਨੀ ਦਾ ਜੀਵਂਨ ਬਚਪਨ ਤੋ ਲੈ ਕੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਸੰਘਰਸਮਈ  ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਤੇ ਫਿਰ ਹਾਸੇ ਤੇ ਖੁਸaੀਆਂ ਕਿਥੋਂ ? ਜਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸਵਾਸ ਪੂਰੇ ਕਰਨੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸਮਾਂ ਲੰਘਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ? ਬਸ ਇਕੋ ਮਨੋਰਥ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿ ਜੇ ਬੱਚੇ ਜੰਮੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਡੀਆਂ ਜੁੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਹਨ। ਤੇ ਉਹ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨੀਆਂ ਵੀ ਸਾਡਾ ਫਰਂ ਹੈ। ਤੇ ਮਾਂ ਏਸੇ ਹੋਸਲੇ ਨਾਲ ਤੇ ਏਸੇ ਨ±ੇ ਵਿੱਚ  ਜਿਉaਂਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ ±ਾਇਦ ਇੱਕ ਔਰਤ ਜੇ ਉਹ ਮਾਂ ਨਾਂ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਤਿੜਕ ਜਾਵੇ ।ਤੇ ਜਿੰਦ॥ੀ ਤੋ ਅੱਕ ਜਾਵੇ ।
              ਮੈਂ ਤੇ ਕੋਈ ਅਜੇਹਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ । ਜਿੰਦਗੀ ਚ ਫੇਰ ਮੈਨੁੰ ਇਹ ਸਜਾ ਕਿਉਂ । ਕਿਉਂ ਮੈਂ ਡਾਢੀ ਦੁੱਖੀ ਹਾਂ ਤੇ ਉਨੂੰਤੋ ਅੱਜ ਇਸ ਬਾਲੜੀ ਨੇ ਤਾਂ ਨੱਕ ਚ ਦਮ ਲਿਆਤਾ । ਜੀਵਨ ਤੇ ਹਰ ਪਲ ਤੇ ਝਾਤੀ ਮਾਰੀ।ੇ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਬੁਰਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਤੇ ਨਾ ਕਦੇ ਪੇਕਿਆਂ ਦਾ ਤੇ ਨਾ ਕਦੇ ਸਹੁਰਿਆਂ ਦਾ । ਕਹਿੰਦੇ ਧਰਿਤਰਾ±ਟਰ  ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਸa੍ਰੀ ਕ੍ਰਿ±ਨ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਪਿਛਲੇ ਸੌ ਜਨਮ ਦਾ  ਲੇਖਾ ਂੋਖਾ ਪਤਾ ਹੈ ਮੈਂ ਕੋਈ ਅਜੇਹਾ ਕਰਮ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਦੀ ਸਜਾ ਫਲਸਰੂਪ ਮੈਂ ਅੰਧਾ ਹੋਇਆ ਹੋਵਾਂ । ਤਾਂ ਭਗਵਾਨ ਸa੍ਰੀ ਕ੍ਰਿ±ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਮਹਾਰਾਜ ਤੁਸੀ ਇਕਸੌ ਛੇਵੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਾਣੀ ਦੀ ਅੱਖ ਵਿੱਚ ਡੱਕਾ ਮਾਰ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਅੰਧਾ ਕੀਤਾ ਸੀ । ਤੇ ਇਹ ਉਸਦੀ ਹੀ ਸaਜਾ ਫਲ ਹੈ ਂੋ ਤੁਸੀ ਭੋਗ ਰਹੇ ਹੋ।
       ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਤਾਂ ਨਾ ਭਗਵਾਨ ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿ±ਨ ਵਰਗਾ ਮਹਾਪੁਰ± ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ।  ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਤਾਂ ਬਸ ਮੇਰੀ ਅੰਤਰ ਆਤਮਾ ਹੀ ਹੈ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੀ ਕਿਸੇ ਭੁਲ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਵਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ।  ਇਹ ਬਾਲੜੀ ਕੌਣ ਸੀ । ਇਹ ਮੇਰੀ ਕੀ ਲਗਦੀ ਸੀ। ਤੇ ਇਕ ਦਮ ਮੇਰੀ ਸੋਚ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਲ ਪਿੱਛੇ ਲੈ ਗਈ । ਮੇਰਾ ਬੇਟਾ ਅਜੇ ਕੁਝ ਕੁ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦਾ ਹੀ ਸੀ । ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਖੁ± ਸੀ। ਅਚਾਨਕ ਮੈਨੂੰ ਫਿਰ ਤੋ ਵੱਤ ਜਿਹੇ ਆਉਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਮੈਂ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਹੀ ਉਲਟੀਆਂ ਕਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ । ਚਾਹੇ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਇਹ ਇੱਕ ਖੁ±ਖਬਰੀ ਸੀ ।ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਅਜੀਬ ਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ । ਥੋੜੀ ਜਿਹੀ ਵਿੱਥ ਨਾਲ ਦੋ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋ±ਣ ਤੇ ਫਿਰ ਜੱਗ ਹਸਾਈ ਤੋ ਵੀ ਡਰ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਪੜ੍ਹੇ ਲਿਖੇ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਅਸੀਂ ਅਜੇਹਾ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ ।
            ਇਹ ਵੀ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪ੍ਰੇ±ਾਨ ਸਨ ਕਿਉaਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਸਿਹਤ ਦਾ ਮਸਲਾ ਵੀ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ । ਪਰ ਇਸਦਾ ਂੋ ਹੱਲ ਸੀ ਉਹ ਮੇਰੀ ਸੱਸ ਨੂੰ ਪਰਵਾਨ ਨਹੀ ਸੀ । ਉਹ ਧਾਰਮਿਕ ਸੀ ਤੇ  ਅਜੇਹੇ ਕੰਮ ਤੋਂ ਦੂਰ ਭੱਜਦੀ ਸੀ । ਇੱਕ ਮਾਂ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਵੀ ਤਾਂ ਇਸ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸੀ । ਅਸੀਂ ਏਸੇ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਤੇ ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਵੀ ਮੇਰੀ ਸੱਸ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਤਾਈਦ ਕੀਤੀ ਤੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦਾ ਇ±ਾਰਾ ਵੀ ਕੀਤਾ । ਪਰ ਸਾਡੀ ਸੋਚ ਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਵਿਚਾਰ ਭਾਰੂ ਸਨ। ਦੁੱਵਿਧਾ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਅਸੀਂ ਮਾਹਿਰ ਤੇ ਮ±ਹੂਰ ਲੇਡੀ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਚਲੇ ਗਏ । ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਸਾਡੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੀ ।ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਨਾਲੋਂ ਆਪਣੇ ਪੇ±ੇ ਤੇ ਮਾਣ ਸੀ । “ਕੋਈ ਨਾ , ਫਿਕਰ ਨਾ ਕਰੋ ਤੁਸੀਂ ਕੱਲ ਨੂੰ ਆ ਜਾਇਓ । ਬਸ ਪੰਜ ਮਿੰਟ ਦਾ ਹੀ ਕੰਮ ਹੈ।ਂ ਤੇ ਅਸੀਂ ਉਸਨੂੰ ਹੋਸਲਾ ਸਮਝਦੇ ਹੋਏ ਘਰ ਪਰਤ ਆਏ ।ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਅਸੀਂ ਫੇਰ ਉਸ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਚਲੇ ਗਏ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਸਾਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦੇ ਹੱਲ ਬਾਰੇ ±ਾਇਦ ਰੱਬ ਹੀ ਲਗਦਾ ਸੀ । ਤੇ ਅਸੀਂ ±ਾਮ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਕਾਲਜਾ ਗਵਾਕੇ ਤੇ  ਅੱਠ ਸੋ ਰੁਪਇਆ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਤਲੀ ਤੇ ਧਰ ਕੇ  ਵਾਪਿਸ ਆ ਗਏ । ਮੇਰੀ ਸੱਸ ਨੇ ਅੱਖਾਂ ਭਰਕੇ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ  “ਕੀ ਸੀ ?ਂ।“ ਬਸ ਕੁਝ ਨਹੀਂ , ਕੁੜੀ ਹੀ ਸੀ। ਕੋਈ ਖਾਸ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ।ਂ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਡਾਕਟਰ ਨੋਟ ਗਿਣਦੀ ਹੋਈ ਆਪਣੇ ਕੈਬਿਨ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ। ±ਾਇਦ ਅੱਜ  ੇ ਉਹੀ ਬਾਲੜੀ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰੇ±ਾਨ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ ।ਤੇ ਜਾਂ ਮੇਰੀ ਅੰਤਰਆਤਮਾ ਮੈਨੰ ਕੁਰੇਦ ਰਹੀ ਸੀ।ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੀ ਅਣਜਾਣੇ ਚ ਕੀਤੀ ਭੁੱਲ ਦਾ ਪਛਤਾਵਾ ਸੀ।
                                                                 ਰਮੇ± ਸੇਠੀ ਬਾਦਲ।
                                                            ਸੰਪਰਕ 98 766 27233

ਗੰਗਾ

                                                          ਗੰਗਾ

“ਓ ਮੇਰੇ ਗਰਮੀ ਵਾਲੇ ਕਪੜੇ ਕਿਥੇ ਹਨ। ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੀ ਨੀਲੀ ਸaਰਟ ਨਹੀ ਮਿਲਦੀ।ਂ ਮੈਂ ਖਿਝ ਕੇ ਬੋਲਦਾ।
“ਮੈਨੂੰ ਨਹੀ ਪਤਾ। ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਅਲਮਾਰੀ ਚ ਵੇਖ ਦੂੰਗੀ । ਂ ਮੈਡਮ  ਨੇ ਕੁਝ ਬਹਾਨਾ ਜਿਹਾ ਬਣਾਇਆ।
ਕਲ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਡਾਇਰੀ ਭਾਲ ਰਿਹਾ ਸੀ ਬੈਡ ਦੇ ਦਰਾਜ ਦੇਖ ਲਏ, ਅਲਮਾਰੀ ਦੇ ਦਰਾਜ ਵੀ ਫਰੋਲ ਲਏ ਪਰ ਡਾਇਰੀ ਨਹੀ ਮਿਲੀ। ਜੇ ਪੁਛਿਆ ਤਾਂ ਓਹੀ ਆਨੇ ਬਹਾਨੇ। ਮੈਂ ਘਰਆਲੀ ਦੇ ਜਬਾਬ ਸੁਣ ਸੁਣ ਕੇ ਅੱਕ ਗਿਆ। “ਇਹ ਘਰ ਹੈ ਕੇ ਧਰਮਸaਾਲਾ , ਕਦੇ ਕੋਈ ਸਹੀ ਜਬਾਬ ਨਹੀ ਮਿਲਿਆ।ਇਕ ਦਿਨ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰੇਸaਾਨ ਹੋ ਗਿਆੇ ।ਮੈਨੂੰ ਉਚੀ ਬੋਲਦੇ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਓਹ ਰੋਣ ਲਗ ਗਈ। ਪਰਲ ਪਰਲ ਹੰਝੂ ਬਹਿ ਤੁਰੇ। ਹੁਣ ਬੰਦਾ ਕੀ ਕਰੇ।ਉਚੀ ਬੋਲਿਆ ਵੀ ਬਰਦਾਸਤ ਨਹੀ ਹੁੰਦਾ। ਫਿਰ ਰੋਣਾ ਧੋਣਾ ਸaੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।“ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਸਹੀ ਗੱਲ ਦਸ। ਕੀ ਗੱਲ ਹੈ ? ਤੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਚੀਜ ਦਾ ਹੀ ਪਤਾ ਨਹੀ।ਂ ਮੈਂ ਇਕ ਦਿਨ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਲ ਬਿਠਾ ਕੇ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਪੁਛਿਆ । ਡਰਦਾ ਸੀ ਕਿਤੇ ਫੇਰ ਰੋਣ ਹੀ ਨਾ ਲਗ ਪਏੇ। “ਗੱਲ ਦਰਅਸਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਘਰ ਦਾ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਗੰਗਾ ਹੀ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਚਾਹੇ ਰੋਟੀਆਂ ਪਕਾਉਣੀਆਂ ਹੋਣ ਚਾਹੇ ਕਪੜੇ ਧੋਣੇ,ਸਕੋਣੇ ਹੋਣ, ਹੋਰ ਤਾਂ ਹੋਰ ਕਪੜੇ ਤੇਹ ਕਰਕੇ ਅਲਮਾਰੀ ਚ ਰੱਖਣੇ ਹੌਣ। ਗੰਗਾ ਆਹ ਕਰਦੇ ਗੰਗਾ ਓਹ ਕਰਦੇ। ਮੇਰੀ ਤਾਂ ਓਹ ਸੱਜੀ ਖੱਬੀ ਬਾਂਹ ਸੀ ।ਂ ਤੇ ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਕਹਿੰਦੇ ਓਹ ਫਿਰ ਡੁਸਕਣ ਲੱਗ ਪਈ।ਕਿਉਂਕਿ ਹੁਣ ਗੰਗਾ ਦੇ ਵਿਆਹ ਹੋਏ ਨੂੰ ਹਫਤਾ ਕੁ ਹੋ ਗਿਆ  ਸੀ  ਤੇ ਹੁਣ ਓਹ ਆਪਣੇ ਸਹੁਰੇ ਘਰ ਸੀ । ਅਸੀ ਦੋਵੇ ਜਣੇ ਘਰੇ ਕੱਲੇ ਹੋ ਗਏ ਸੀ ।  ਹੁਣ ਘਰ ਦੇ ਛੋਟੇ ਛੋਟੇ ਕੰਮਾਂ ਵਾਸਤੇ ਸਾਨੂੰ ਤਕਲੀਫ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਤੇ ਅਸੀ ਉਸ ਦੇ ਆਦੀ ਜੋ ਹੋ ਗਏ ਸੀ।
                  ਸaੁਰੂ ਸaੁਰੂ ਚ ਉਹ ਕਾਪੀ ਜਿਹੀ ਚੁੱਕ ਕੇ ਮੈਡਮ ਕੋਲੋ ਸਵਾਲ ਸਮਝਣ ਆ ਜਾਂਦੀ। “ਮੈਡਮ ਜੀ  ਆਹ  ਦਸ ਦਿਓ। ਕਦੇ ਕਦੇ ਮੇਮ ਸਾਬ ਪੜਾਉਦੀ ਪੜਾਉਦੀ ਨੂੰ ਚਾਹ ਬਣਾ ਕੇ ਵੀ ਪਿਲਾ ਦਿੰਦੀ ਤੇ ਮੈਂ ਵੇਖ ਵੇਖ ਕੁੜ੍ਹੀ ਜਾਂਦਾ। ਪਰ ਜੇ ਕਦੇ ਮੈਂ ਕੁਝ ਆਖ ਬਹਿੰਦਾ ਤਾਂ ਚਲ ਕੌਈ ਨਹੀ ਆਖ ਮੈਨੂੰ ਚੁੱਪ ਕਰਵਾ ਦਿੰਦੀ। ਚਾਹ ਪੀ ਕੇ ਓਹ ਕੱਪ ਰੱਖਣ ਰਸੋਈ ਚ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਤੇ ਮਿੰਟਾ ਚ ਹੀ ਸਾਰੇ ਭਾਂਡੇ ਵੀ ਧੋ ਦਿੰਦੀ।ਤੇ ਅਸੀ ਉਸ ਦੀ ਇਸ ਫੁਰਤੀ ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਤੇ ਖੁੱਸa ਵੀ। ਫਿਰ ਕਦੇ ਕਦੇ ਓਹ ਸਾਡੇ ਘਰੌ ਆਟਾ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਤੇ ਨਿੱਕੀਆ ਨਿੱਕੀਆਂ ਰੋਟੀਆਂ ਤੰਦੂਰ ਤੇ ਲਾ ਕੇ ਦੇ ਜਾਂਦੀ। ਬਹੁਤ ਸਵਾਦ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਖਾਂਦੇ। ਤੇ ਫਿਰ ਅਸੀ ਤੰਦੂਰ ਦੀਆਂ ਰੋਟੀਆਂ ਦੇ ਆਦੀ ਹੌ ਗਏ। ਤੇ ਪਤਾ ਹੀ ਨਹੀ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਕਦੋ ਉਹ ਸਾਡੇ ਘਰੇ ਰੋਜ ਆਉਣ ਲੱਗ ਪਈ।
                  ਹੁਣ ਉਹ ਘਰ ਦੇ  ਨਿੱਕੇ ਨਿੱਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈ।ੇ ਫੇਰ ਓਹ ਕਦੇ ਕਦੇ ਸਾਨੂੰ ਗਰਮ ਗਰਮ ਰੌਟੀ ਪਕਾ ਕੇ ਖੁਆ ਦਿੰਦੀ।ਤੇ ਮੇਰੀ ਘਰਆਲੀ ਦੇ ਜੋਰ ਦੇਣ ਤੇ ਆਪ ਵੀ ਇੱਕ ਅੱਧੀ ਰੌਟੀ ਖਾ ਲੈਂਦੀ। ਉਸ ਵਿਚਾਰੀ ਨੇ ਸaਬਜੀਆਂ ਕਿੱਥੇ ਬਣਾਈਆਂ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਘਰੇ ਭੰਗ  ਭੁਜਦੀ ਸੀ । ਪਰ ਜਦੋ ਰਸੌਈ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਓਹ ਹਰ ਕੰਮ ਚ ਮੈਡਮ ਦਾ ਹੱਥ ਵਟਾਉਦੀ। ਸਬਜੀ ਕੱਟਦੀ ਕੱਟਦੀ ਓਹ ਹੁਣ ਕਦੇ ਕਦੇ ਸaਬਜੀ ਤੜਕ ਵੀ ਦਿੰਦੀ ਤੇ ਪੁੱਛ ਕੇ ਨਮਕ ਮਿਰਚ ਮਸਾਲਾ ਵੀ ਪਾ ਦਿੰਦੀ।ਤੇ ਹੋਲੀ ਹੋਲੀ ਉਹ ਸਾਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਰੁਚੀ ਅਨੁਸਾਰ ਖਾਣਾ ਬਨਾਉਣ ਲਗ ਪਈ। ਹੁਣ ਬਸ ਓਹ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਮੈਡਮ ਨੁੰ ਮੈਡਮ ਜੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਚਾਚੀ ਚਾਚੀ ਕਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਤੇ ਮੈੰਨੂ ਚਾਚਾ ਆਖਦੀ ਪਰ ਬਲਾTੁਂਦੀ ਘੱਟ ਹੀ, ਅਖੇ ਮੈਨੂੰ ਸੰਗ ਲਗਦੀ ਹੈ। ਕਦੇ ਕਦੇ ਓਹ ਸਾਨੂੰ  ਘਰੋ ਸਰੌਂ ਦਾ ਸਾਗ ਬਣਾ ਕੇ ਦੇ ਜਾਂਦੀ ਤੇ ਆਪ ਹੀ ਸਾਡੇ ਸਵਾਦ ਅਨੁਸਾਰ ਤੜਕਾ ਵੀ ਲਾ ਦਿੰਦੀ। ਮਤਲਵ ਸਾਡੇ ਸਾਰੇ ਜੀਆਂ ਦੇ ਜਾਇਕੇ ਤੋਂ ਉਹ ਵਾਕਿਫ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਬੱਚੇ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਬਨਾਏ ਖਾਣੇ ਦੇ ਦੀਵਾਨੇ ਸਨ। ਓਹਨਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮੰਮੀ ਦੀ ਬਣਾਈ ਰੌਟੀ ਵੀ ਸਵਾਦ ਨਾ ਲੱਗਦੀ।ਗੱਲ ਇਕੱਲੇ ਖਾਣੇ ਦੀ ਹੀ ਨਹੀ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਕੰਮ ਸੀ ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਸੰਭਾਲ ਲਏ ਸਨ।
                 ਜਦੋ ਅਸੀਂ ਕਦੇ ਬਾਹਰ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਤਾਂ ਪਿੱਛੋਂ ਉਹ ਕਈ ਕਈ ਗੇੜੇ ਮਾਰਦੀ। ਜੇ ਕਦੇ ਉਹ ਉਡੀਕ ਉਡੀਕ ਕੇ ਸੌ ਜਾਂਦੀ ਤੇ ਅਸੀਂ ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਘਰ ਮੁੜਦੇ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਆਪ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਫੋਨ ਕਰਕੇ ਬੁਲਾ ਲੈਂਦੇ ਤੇ ਉਹ ਪਹਿਲੇ ਬੌਲ ਆ ਜਾਂਦੀ ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਰੋਟੀ ਪਕਾ ਕੇ ਖਵਾ ਜਾਂਦੀ। ਇਹ ਗੱਲ ਨਹੀ ਕਿ ਉਹ ਹੀ ਸਾਨੂੰ ਉਡੀਕਦੀ ਸੀ ਅਸੀਂ ਵੀ ਫਿਕਰ ਕਰਦੇ ਕਿ ਕਿਤੇ ਗੰਗਾ ਆ ਕੇ  ਮੁੜ ਨਾ ਜਾਵੇ। ਮੈਡਮ ਸਵੇਰੇ ਕੋਈ ਪੰਜ ਸਾਢੇ ਪੰਜ ਵਜੇ ਮੈਨੂੰ ਉਠਾ ਕੇ ਕਹਿੰਦੀ “ਗੇਟ ਖੋਲ ਆਓ ਕਿਤੇ ਗੰਗਾ ਆ ਕੇ ਮੁੜ ਨਾ ਜਾਵੇ ਫਿਰ ਨਾਸaਤਾ ਕੋਣ ਬਨਾਊ।ਂ ਮੇਰੇ ਯਾਦ ਹੈ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਅਸੀ ਪਾਰਵਾਰਿਕ ਟੂਰ ਤੇ ਗਏ ਤੇ ਓਥੋ ਅਸੀ ਸਾਰਿਆਂ ਵਾਸਤੇ ਛੋਟੇ ਵੱਡੇ ਗਿਫਟ ਖਰੀਦ ਲਏ ਜਿਵੇਂ ਮੈਡਮ  ਨੇ ਕਿਹਾ ਮੈਂ ਉਵੇ ਹੀ ਕੀਤਾ ਮੈਂ ਕੌਈ ਬਹੁਤੀ ਹੀਲ ਹੁਜਤ  ਨਹੀ ਕੀਤੀ ਪਰ ਮੈਂ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਮੈਡਮ  ਦਾ ਮੂੰਹ ਫਿਰ ਵੀ ਸੁਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ । “ਕੀ ਗੱਲ ਹੈ ? ਕਿਓਂ ਮੂੰਹ ਸੁਜਾਇਆ ਹੈ?ਂ ਮੈਂ ਪੁਛਿਆ। “ਤੁਸੀ ਸਾਰਿਆ ਵਾਸਤੇ ਕੁਸa ਨਾ ਕੁਸa ਲੈ ਲਿਆ ਤੇ ਗੰਗਾ ਵਾਸਤੇ ਕੀ ਲਿਆ ਹੈ? ਂ ਫਿਰ ਅਸੀ ਉਸ ਵਾਸਤੇ ਚਾਰ ਕੁ ਚੂੜੀਆਂ ,ਇੱਕ ਅੱਧੀ ਗਾਨੀ ਤੇ ਹੋਰ ਨਿੱਕ ਸੁੱਕ ਜਿਹਾ ਲੈ ਲਿਆ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਮਾਨ ਅਸੀ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਚੇਹਰੇ ਤੇ ਆਈ ਚਮਕ ਦੇਖਣੀ ਬਣਦੀ ਸੀ।
                    ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਮੋਕਾ ਆਉਦਾ ਜਿਵੇਂ ਜਦੋ ਅਸੀ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਤੇ ਭੈਣ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸੂਟ ਵਗੈਰਾ ਦਿੰਦੇ ਤਾਂ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਾ ਟਾਲਦੇ। ਪਤਾ ਨਹੀ ਕਿਓ ਓੁਹ ਕਦੇ ਸਾਨੂੰ ਬਾਹਰੀ ਨਾ ਲੱਗਦੀ। ਜਦੋ ਕਦੇ ਮੈਡਮ ਬੀਮਾਰ ਹੁੰਦੀ ਜਾ ਇੱਕ ਅੱਧੇ ਵਾਰੀ ਕੋਈ ਛੋਟਾ ਮੌਟਾ ਅਪ੍ਰਰੇਸaਨ ਕਰਾਉਣ ਦੀ ਨੋਬਤ ਆਈ ਤਾਂ ਗੰਗਾ ਨੇ ਪੂਰੀ ਵਾਹ ਲਾ ਕੇ ਇਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਸਾਡੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸaਤੇਦਾਰ ਤੇ ਜਾਣ ਪਹਿਚਾਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ  ਜਾਣਦੇ ਸਨ ਤੇ ਓਹ ਕੁਝ ਈਰਖਾ ਜਿਹੀ ਵੀ ਕਰਦੇ ਅਖੇ  “ ਗੰਗਾ ਜੁ ਹੈਗੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਫਿਕਰ।ਂ ਜਦੋ ਅਸੀ ਦੋਨੇ ਕੰਮ ਤੇ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਤੇ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਘਰ ਚ ਇਕੱਲੀ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਗੰਗਾ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਤੇ ਓਹ ਵੀ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਗੰਗਾ ਗੰਗਾ ਹੀ ਕਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ।ਜਦੋ ਕਦੇ ਬੱਚੇ ਛੁੱਟੀ ਆਉਦੇ ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਗੰਗਾ ਦੇ ਹੱਥਾ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੀ ਨਾਸaਤਾ ਖੁੱਸa ਹੋ ਕੇ ਖਾਂਦੇ।
               ਜੇ ਕਦੇ ਉਹ ਇੱਕ ਅੱਧੀ ਛੁੱਟੀ ਲੈਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਪ੍ਰਾਣ ਖੁਸ਼ਸaਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ। ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਮੇਮ ਸਾਬ ਦੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਰੋਟੀਆਂ ਸਵਾਦ ਨਾ ਲੱਗਦੀਆਂ। ਸaਬਜਂੀ ਵੀ ਬਕ ਬਕੀ ਜਿਹੀ ਲੱਗਦੀ। ਇਹ ਤਾਂ ਜਿਸ ਘਰ ਜਾਵੇਗੀ ਉਸ ਘਰ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਬਣਾ ਦੇਵੇਗੀ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਸaਾਦੀ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਕੇ ਕਿਹਾ। ਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣਾ ਕੀ ਬਣੂ? ਤੇ ਸਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਭਰ ਆਈਆਂ। ਗੱਲ ਆਈ ਗਈ ਹੌ ਗਈ। ਸਮਾਂ ਆਪਣੀ ਰਫਤਾਰ ਨਾਲ ਚਲਦਾ ਰਿਹਾ। ਚਾਚੀ ਮੇਰਾ ਰਿਸaਤਾ ਹੋ ਗਿਆ।ਪਰਸੋ ਮੇਰਾ ਵਿਆਹ ਹੈ।  ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਸ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਆ ਕੇ ਦੱਸਿਆ। ਮੈਂ ਵੀ ਬੈਠਾ ਅਖਬਾਰ ਪ੍ਹੜ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਹੈਂ ਆਖ ਕੇ ਮੈਂ ਸਾਹਿਬਾਂ ਵਲ ਵੇਖਿਆ। ਪਰ ਉਹ ਖੁਸa ਸੀ ਉਸ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦਾ ਸੁਣ ਕੇ । ਸੱਚੀ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਬਆਦ ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ  ਓਹ ਡੋਲੀ ਚ ਬੈਠ ਕੇ ਦੂਰ ਆਪਣੇ ਸਹੁਰੇ ਘਰ ਚਲੀ ਗਈ।
                    ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੀ ਸੋਚ ਕੋਈ ਦਸ ਕੁ ਸਾਲ ਪਿੱਛੇ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । ਓੁਹ ਸਾਡੇ ਮੁਹੱਲੇ ਚ ਹੀ  ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸੀ । ਕਾਫੀ ਵੱਡਾ ਪਰਿਵਾਰ ਸੀ ਤੇ ਘਰੇ ਅੰਤ ਦੀ ਗਰੀਬੀ।ਗੰਗਾ ਸਾਡੇ ਘਰੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਯਾਨਿ ਕੰਮ ਆਲੀ ਸੀ। ਨਹੀ  ਨਹੀ ਕੰਮ ਆਲੀ ਸaਬਦ  ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗਲਤ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਭਲਾ ਦੀ ਕੋਈ ਘਰਦੀ ਧੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ਵੀ ਕੋਈ ਕੰਮ ਆਲੀ ਆਖਦਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੇ ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਤੇ ਘਿਣ ਜਿਹੀ ਆਉਦੀ ਹੈ । ਗੰਗਾ ਬਿਨਾ ਉਸ ਦਾ ਪੇਕਾ ਘਰ ਸੁੰਨਾ ਹੋਇਆ ਜਾ ਨਹੀ ਇਹ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀ ਪਤਾ ।ਪਰ ਸਾਡਾ ਵਹਿੜਾ ਜਰੂਰ ਇੱਕ ਧੀ ਦੀ ਕਮੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੀ ਮੈਡਮ  ਤੇ ਤਰਸ ਜਿਹਾ ਆਉਦਾ ਹੈ ।ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਗੰਗਾ ਜੋ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ।ਜੋ ਦਰਖੱਤ ਅਸੀ ਲਾਇਆ , ਪਾਲਿਆ ਜਿਸ ਦਾ ਸੁੱਖ ਵੀ ਅਸੀ ਮਾਣਿਆ ਅੱਜ ਉਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਘਰੇ ਆਪਣੀ ਮਹਿਕ ਵੰਡ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਰਮੇਸa ਸੇਠੀ ਬਾਦਲ
ਸੰਪਰਕ 98 766 27233  

ਮੇਰੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਮਹਿਕ

                                                          ਮੇਰੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਮਹਿਕ

“ਕੀਹਂਦੇ ਘਰੇ ਜਾਣਾ ਹੈ ਤੁਸੀ ?' ਮਾਈ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦਰਵਾਜੇ ਤੇ   ਬਿਟਰ ਬਿਟਰ ਝਾਕਦਿਆਂ ਨੂੰ ਪੁਛਿਆ।
“ਤਾਏ ਰੰਗੇ ਕੇ ।' ਮੈਂ ਆਖਿਆ।“ਵੇ ਵੀਰਾ  ਰੰਗ ਸਿਉ ਤਾਂ ਕਈ ਨੇ ਪਿੰੰਡ ਚ ।ਤੂੰ ਕਿਹੜੇ ਰੰਗ ਸਿਓ ਦੇ ਜਾਣਾ ਹੈ?  ਤੂੰ ਕਹੀਂਦਾ ਮੁੰਡਾ ਹੈ ?'। “ਮੈਂ ਸੇਠਾਂ ਦੀ ਕਰਤਾਰ ਕੁਰ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਹਾਂ।ਜਿਹੜੀ ਜੱਗਰ ਕੇ ਘਰ ਕੋਲੇ ਰਹਿੰਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ '।“ ਵੇ ਮੈਂ ਮਰਜਾਂ ਸੁੱਖ ਨਾਲ ,ਤੂੰ ਤੇ ਆਪ ਬੁੜਾ ਹੋ ਗਿਆ । ਤੂੰ ਡੀ.ਸੀ. ਹੈਂ ਕਿ ਸੋਕੀ ? ' ਤੇ ਉਸਨੇ ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਸਿਰ ਪਲੂਸਿਆ । “ ਪੁੱਤ ਤੇਰਾ ਤਾਇਆ ਤਾਂ ਗੁਜਰ ਗਿਆ ਸੀ। ਨੀ ਇਹ ਸੇਠਾਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਹੈ।ਓਮ ਪਟਵਾਰੀ ਦਾ, ਮੈਂਗਲ ਕਿਆਂ ਚੋਂ ਹੈ । ਉਸਨੇ ਨਾਲ ਦੀ ਗੁਆਂਢਣ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ।“ ਵੇ ਤੁਸੀ ਤਾਂ ਜਵਾਂ ਈ ±ਹਿਰੀ ਹੋਗੇ ±ਕਲ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ ਮੁੜਕੇ ਜਿਓਂ ਏਥੋਂ ਗਏ ਹੋ। ਕੀ ਹਾਲ ਹੈ ਕਰਤਾਰ ਕੁਰ ਦਾ'। ਤਾਈ ਨੇ ਉਲਾਂਭਾ ਜਿਹਾ ਦਿੱਤਾ । “ ਤਾਈ ਉਹ ਤਾਂ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਗੁਂਰ ਗਈ ।ਂ।“ ਹੈਂਂ ਤੇ ਤਾਈ ਦਾ ਮੂੰਹ ਅੱਡਿਆ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ ਤੇ ਸੁੰਨ ਜਿਹੀ ਹੋ ਗਈ।  “ਆਹ ਦੁਕਾਨ ਕਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੈ ?' ਗਲੀ ਵਿਚਾਲੇ ਕਾਰ ਰੋਕ ਕੇ ਮੈਂ ਸੌਦਾ ਲੈਣ ਆਏ ਦੁਕਾਨ ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਇੱਕ ਗਾਹਕ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ।' “ਇਹ ਦਰ±ਨ ਕੀ ਦੁਕਾਨ ਹੈ ?' “ ਦਰ±ਨ ਬਾਬੇ ਆਤਮੇ ਕਾ' ਮੈਂ ਦੁਹਰਾ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ '। “ਹਾਂ ਹਾਂ ਂਗਾਹਕ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਮੇਰੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਮਹਿਕਚਾਣ ਲਿਆ “ ਉਏ ਕੰਜਰਾ ਲੁਚਪੁਣਾ ਕਿਉਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਭੁਲਿਐਂ ਹੈਂ ਦਰ±ਨ ਨੂੰ । ਸਿੱਧਾ ਹੋ ਕੇ ਬਾਹਰ ਆ ਜਾ ਚਾਹ ਪੀਕੇ ਜਾਈ'। ਉਸਨੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਧੱਕਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਘੁੱਟ ਕੇ ਜੱਫੀ ਪਾ ਕੇ ਮਿਲਿਆ ।
                ਅੱਜ ਮੈਂ ਘਰਆਲੀ ਤੇ ਭਤੀਜੇ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਕੋਈ ਪੱਚੀ ਤੀਹ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਗਿਆ ਸੇ ।ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਦੀਆ ਗਲੀਆਂ ਤੇ ਉਸ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਜਿੱਥੇ ਮੇਰਾ ਬਚਪਨ ਗੁਜਰਿਆ ਸੀ। ਛੋਟੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਹੱਟੀਆਂ ਹੁਣ ਦੁਕਾਨਾਂ ਬਣ ਚੁਕੀਆਂ ਹਨੇ ਦਰਸaਨ ਕੀ ਦੁਕਾਨ ਮੈਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦਾ ਮਾਲ ਲੱਗੀ ਕਰਿਆਣਾ,ਕੋਲਡ ਡਰਿੰਕ,ਬੂਟ ਚੱਪਲਾਂ,ਸੈਨੇਟਰੀ ਸaਾਪ,ਰੇਡੀਮੇਡ ਗਾਰਮੈਂਟਸ ਤੋ ਇਲਾਵਾ ਪਤਾ ਨਹੀ ਕੀ ਕੁਝ ਮਿਲਦਾ ਸੀ। ਜਿਹੜੇ ਚਾਰ ਕੁ ਘਰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਲੋਹਾਰਾਂ ਦੇ ਸਨ ਓਥੇ ਮਾਰਕੀਟ ਬਣ ਚੁਕੀ ਹੈ ਫਾਸਟ ਫੂਡ,ਵੁੱਡ ਵਰਕਸ,ਟੇਲਰਿਗ ਸaਾਪ ਨਾਲ ਸaਹਿਰੀ ਝਲਕ ਮਿਲਦੀ ਸੀ।ਤੁਰਦਾ ਤੁਰਦਾ ਮੈਂ ਮੇਰੇ ਦਾਦੇ ਦੀ ਭੂਆ ਬਿਸaਨੀ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਹੁਣ ਉਸ ਦਾ ਪੋਤਾ ਰਮੇਸa ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਘਰ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਤਾਂ ਨਹੀ ਬਦਲੇ ਪਰ ਸਮੇ ਨੇ ਲਿਆਕਤ ਤੇ ਅਪਨੱਤ ਜਰੂਰ ਨਜaਰ ਆਈ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾ ਓਹਨਾਂ ਨੇ ਅਪਨੱਤ ਨਾਲ ਆਓ ਭਗਤ ਕੀਤੀ ਓਹ ਮੋਜੂਦਾ ਪੀੜੀ ਦੀ ਖੁੱਲੀ ਸੋਚ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੇ ।ਏਸੇ ਤਰਾਂ ਜਦੋ ਅਸੀ ਆਪਣੇ ਗੁਆਂਡੀ ਤਾਏ ਚਤਰੇ ਕੇ ਤਾਈ ਸੁਰਜੀਤ ਕੁਰ ਦਾ ਪਤਾ ਲੈਣ ਗਏ ਤਾਂ ਚਾਚਾ ਠਾਣਾ ਜੋ ਸਾਡੇ ਘਰ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਧੱਕੇ ਨਾਲ ਘਰ ਲੇ ਗਿਆ ਤੇ ਸਾਡੀ ਖੂਬ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਖ ਕੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਬਹੁਤ ਖੁਸa ਹੋਇਆ।    
              ਪਿੰਡ ਦੀ ਸੱਥ ਚ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਛੋਟੇ ਘਰ ਅੱਗੇ ਕਾਰ ਰੋਕ ਕੇ ਮੈਂ ਉਸ ਘਰ  ਚਲਾ ਗਿਆ ਜੋ ਅਸੀ ਪੰਡਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਚਿਆ  ਸੀ। ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਬਦਲਿਆ ਉਹੀ ਛੋਟੇ ਛੋਟੇ ਹਰਾ ਰੰਗ ਕੀਤੇ ਦਰਵਾਜੇ , ਵੱਡੀ ਸਬਾਤ , ਪੜਛੱਤੀ ਤੇ ਕਣਕ ਵਾਲੀ ਬੁਖਾਰੀ ਸੀ। ਤੀਹ ਸਾਲਾਂ ਚ ਸਭ ਕੁਝ ਉਵੇ ਦਾ ਉਵੇ ਹੀ ਸੀ । ਪੁਰਾਣੀਆਂ ±ਤੀਰਾਂ ਤੇ ਸਿਰਕੀਆਂ ਆਲੀਆਂ ਛੱਤਾਂ। ਕੱਚਾ ਵਿਹੜਾ ਤੇ ਸਬਾਤ ਅੱਗੇ ਕੰਧ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਚੁੱਲ੍ਹਾ । ਮੇਰੀ ਸੋਚ ਮੈਨੂੰ ਤੀਹ ਪੈਂਤੀ ਸਾਲ ਪਿਛਾਹ ਲੈ ਗਈ। ਬਾਬੇ ਦੀ ਹੱਟੀ ਦਾ ਦਰਵਾਜਾ ਬੰਦ ਸੀ । ਸੇਠ ਹਰਗੁਲਾਲ ਦੀ ਹੱਟੀ ਤੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਬਾਬੇ ਬਖਤੋਰੇ ਕੀ ਬੈਠਕ ਵੀ ਜaਰਜaਰ ਹੋਈ ਪਈ ਸੀ ਜਿਥੇ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਕੋਈ ਨਾ ਹੋਈ ਝੋਲਾ ਛਾਪ ਅਖੌਤੀ ਡਾਕਟਰ ਪਿੰਡ ਵਿੰਚ ਮੁੱਢਲੀਆਂ ਸਿਹਤ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ । ਤਾਏ ਂਸਵੰਤ ਤੇ ਤਾਈ ਕੌੜੋ ਕਾ ਵੱਡਾ ਦਰਵਾਜਾ ਡਿੱਗ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ। ਹਾਂ  ਦੋ ਛੋਟੇ ਛੋਟੇ ਪੱਕੇ ਕਮਰੇ ਬਣਾ ਕੇ ਉਹ ਜਿੰਦਗੀ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਪੜਾਅ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ । ਤੇ ਛੋਟਾ ਮੁੰਡੇ ਮੰਦਰੀ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਸਦਮਾ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਬੁੱਢੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਤੇ ਂੋਰਦਾਰ ਸੱਟ ਸੀ।
            ਚਾਚੇ ਜੱਗਰ ਕੇ ਘਰੇ ਉਹ ਪੁਰਾਣਾ ਤੰਦੂਰ ਨਾ ਵੇਖ ਕੇ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਹੋਲ ਜਿਹਾ ਪਿਆ। ਪਰ੍ਹਾ ਨਵੇਂ ਬਣੇ ਵਰਾਂਡੇ ਚ ਗੈਸ ਆਲਾ ਚੁੱਲਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਏਥੇ ਤੰਦੂਰ ਤੇ ਅਕਸਰ ਰੋਟੀਆਂ ਲਾਉਂਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ । ਤੇ ਅੰਮਾ ਦੀਆਂ ਪੋਤੀਆਂ  ਰੋਟੀ ਨੂੰ ਟੁੱਕ ਆਖਦੀਆਂ ਸਨ ਤੇ ਅੱਧੀ ਰੋਟੀ ਨੂੰ  ਖੰੱਨਾ । ਪਰ ਉਸ   ਵੇਹੜੇ ਚ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਦੀ ਹੋਂਦ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਤੇ ਮਿੰਨੀ ਮਿੰਨੀ ਖੁ±ਬੋ ਵੀ ਆਈ । ਬਾਬੇ ਮੁਕੰਦ ਕਾ ਘਰ ਤਾਂ ਜਵਾਂ ਹੀ ਢਹਿ ਢੇਰੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ । ਤੇ ਤਾਈ ਧੰਨੋ ਕਾ ਮਕਾਨ ਵੀ ਡਿੱਗੂ ਡਿੱਗੂ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਤੇ ਉਹ ਬੈਠਕ ਜਿਥੇ ਮੈਂ ਤਾਈ ਧੰਨੋ ਨਾਲ ਬੈਠਕੇ ਸੋਂਕ ਸੌaਕ ਦਰੀਆਂ ਬੁਣਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ । ਅੰਮਾ ਬੌਣੀ ਕਾ ਦਰਵਾਜਾ ਮੈਦਾਨ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ ।
       ਸਾਡੇ ਆਲੇ ਘਰ ਦਾ ਤਾਂ ਨਾਮੋ ਨਿ±ਾਨ ਹੀ ਮਿੱਟ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਸੂਬੇਦਾਰ ਨੇ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰ ਢਾਹ ਕੇ ਨਵੀ ਕੋਠੀ ਪਾ ਲਈ ਸੀ। ਪਰ ਗਲੀ ਦੀ ਨੁੱਕਰ ਆਲਾ ਤੰਦੂਰ ਨਾ ਵਖੇ ਕੇ ਮੇਰਾ ਹੌਕਾ ਜਿਹਾ ਨਿਕਲ ਗਿਆ। ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਜਨਮ ਭੂਮੀ ਦੀ ਮਹਿਕ ਮੇਰੇ ਨੱਕ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਵੀ ਛੂਹ ਗਈ ਸੀ ।
       ਉਹੀ ਛੋਟੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਭੀੜੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਘਰ ਦੇ ਨਕ±ੇ ਬਦਲੇ ਪਏ ਸਨ। ਬਲੰਗਣਾ ਦਾ ਵਿਹੜਾ , ਬੈਜ ਨਾਥ ਕੇ ਠੇਕੇ ਆਲੀ ਗਲੀ ਤੇ ਫੇਰ ਸਾਡੇ ਘਰ ਗੋਹਾ ਕੂੜ੍ਹਾ ਸੁੱਟਣ ਆਲੀ ਮਾਦਾਂ ਕੀ ਗਲੀ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਮੇਰੇ ਬਚਪਨ ਦੇ  ਸਹਿਪਾਠੀ ਛਿੰਦੀ ਕੇ ਨਵੇਂ ਘਰੇ ਚਲਾ ਗਿਆ ।ਹੁਣ ਉਹ ਪੁਰਾਣਾ ਛਿੰਦੀ ਜਥੇਦਾਰ ਛਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬਣ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ। ਨਵੀ ਕੋਠੀ ਦੇ ਮੂਹਰੇ ਖੜ੍ਹਾ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਜੱਫੀ ਪਾ ਕੇ ਮਿਲਿਆ । ਤੇ ਆਪਣੀ ਸਿੰਘਣੀ ਨੂੰ ਮਿਲਾਉਣ ਲੱਗਿਆ । ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਰੀ ਹੋਈ ਮਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਕਰਦਾ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ । ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਗਮ ਉਹ ਚੌਥੀ ਚ ਪੜਦਾ ਹੀ ਹੁੰਢਾ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ। ਤੇ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਹੀ ਪੂਰੀ ਹੋਈ ਹੈ।ਓਹ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਸਮਾਨ ਸਮਝਦਾ ਸੀ ।ਓਹ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਤੇ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿਫਤਾਂ ਕਰਦਾ ਕਰਦਾ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਬਚਪਨ ਵੱਲ ਲੈ ਗਿਆ । ਉਸਦਾ ਲੰਬਾਂ ਦਾਹੜਾ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਿੱਜ ਗਿਆ ਤੇ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵੀ ਛਲਕ ਪਈਆਂ। ਮੇਰਾ ਭਤੀਜਾ ਸਾਡੇ ਵਲ ਵੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਸੀ।
       ਉਹਨਾਂ ਗਲੀਆਂ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਘਰ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਚ ਨਿਕਲਦੀ  ਖੁ±ਬੋ ਨੇ ਮੇਰੀ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤਾਜਗੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ । ਚਾਲੀ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਛੱਡੇ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਫੇਰ ਬੱਚਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਮੈਂ ਅੱਜ ਹਰ ਗਲੀ ਚ ਘੁੰਮਣਾਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਬਰਾਨੀ ਛੱਪੜ, ਸਿਵਿਆ ਆਲਾ ਛੱਪੜ ਤੇ ਖੂਹ ਆਲੇ ਛੱਪੜ ਤੇ ਵੀ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਮੇਰੇ ਬਚਪਨ ਦੀਆਂ ਕਈ ਯਾਦਾਂ ਜੁੜੀਆਂ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਮੱਝਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਪਿਲਾਓੁਣ ਜਾਦਾਂ ਸੀ । ਮੈਨੂੰਂ ਮੇਰੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਮਹਿਕ ਜਿਹੀ ਆਉਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਜਨਮ ਭੂਮੀ ਤੇ ਮਾਂ ਇਕੋ ਜਿਹੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਇਹ ਸਦਾ ਖੁ±ਬੋਆਂ ਹੀ ਵੰਡਦੀਆਂ ਹਨ । ਇਨਸਾਨ ਚਾਹੇ ਕਿੱਥੇ ਵੀ ਚਲਾ ਜਾਵੇ ਇਸ ਅਨਮੋਲ ਰਤਨ ਦੀ ਪਾ੍ਰਪਤੀ ਕਿਤੋਂ ਵੀ ਨਹੀ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਪੋਂਡਾਂ, ਡਾਲਰਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਰੋਟੀ ਤੇ ਰੋਜaੀ ਦੇ ਮਸਲਿਆਂ ਚ ਕੋਈ ਜਿੰਨੀ ਮਰਜੀ ਦੂਰ ਚਲਾ ਜਾਵੇ ਜਨਮ ਭੂਮੀ ਦਾ ਮੋਹ ਹਮੇਸaਾ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ।
ਰਮੇ± ਸੇਠੀ ਬਾਦਲ।                                    98 766 27233
      

ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਮੇਰੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਨੂੰ ਰੋਂਦਾ ਵੇਖਿਆ।

ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਮੇਰੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਨੂੰ ਰੋਂਦਾ ਵੇਖਿਆ।

              ਮਾਂ ਬਾਪ ਤੇ ਔਲਾਦ ਦੇ ਸਬੰਧ ਭਾਵਨਾਤਮਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗਹਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਗੱਲ ਕੋਈ 1965_66 ਦੀ ਹੋਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਮਾਤਰ ਪੰਜ ਜਾਂ ਛੇ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ । ਮੇਰੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਕੁਝ ਸਖਤ ਮਿਜਾਜ ਸੀ। ਘਰੇ ਗਰਬਤ ਦੇ ਦਿਨ ਸਨ। ਪਰ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਭਾਵੇਂ ਸੇਠਾਂ ਦਾ ਦਰਜਾ ਹਾਸਿਲ ਸੀ ਪਰ ਦੋ ਸਮੇਂ ਦੀ ਰੋਟੀ ਲਈ ਸਖਤ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਹੱਥ ਤੰਗ ਹੋਵੇ ਤੇ ਘਰੇ ਤੰਗੀਆਂ ਤਰੁ±ੀਆਂ ਹੋਣ ਤਾਂ ਲੜਾਈ ਛੋਟੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਲੈਕੇ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਤੇ ਮੇਰੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਤਕਰਾਰ ਵੱਧ ਗਈ। ਮੇਰੇ ਪਾਪਾ ਜੀ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਤਿੰਨਾਂ ਭੈਣ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਾਈਕਲ ਤੇ ਬਿਠਾਇਆ ਤੇ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਲਿਆ ਤੇ ਰੁੱਸ ਕੇ ±ਹਿਰ ਨੂੰ ਚਾਲੇ ਪਾ ਦਿੱਤੇ।
                      ਸਾਡੇ ਘਰੇ ਪਾਪਾ ਜੀ ਦੀ ਭੁਆ ਸਾਵੋ ਆਈ ਹੋਈ ਸੀ। ਸਾਡੇ ਘਰ ਛੱਡਣ ਤੋ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋ±ਿ± ਕੀਤੀ ਤੇ ਸਮਝਾਇਆ ਦੇਖ ਬਾਈ(ਮੇਰੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਦੀਆਂ ਭੈaਣਾ, ਧੀਆਂ, ਪੁੱਤ ਨੂੰਹਾਂ ਸਾਰੇ ਓਹਨਾ ਨੂੰ ਬਾਈ ਕਹਿ ਕੇ ਹੀ ਬਲਾਉਂਦੇ ਸੀ)। ਉਪਰੋਂ ਕਾਲੀ ਬੋਲੀ ਹਨੇਰੀ ਆਉਂਦੀ ਪਈ ਹੈ ਕੱਚੇ ਰਾਹਾਂ ਦਾ ਸਫਰ ਹੈ ਉਹ ਘਰੋਂ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ ਨਾਲ ਜਵਾਨ ਬਹੁ ਹੈ ( ਮੇਰੀ ਮਾਂ ) ਤੇ ਛੋਟੇ _ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਭਾਣਾ ਵਰਤ ਗਿਆ ਤਾਂ ਬੱਝੇ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਆਉਣੇ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੇ ਮੇਰੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਤੇ  ਅਸਰ ਕੀਤਾ । ਤੇ ਮੇਰਾ ਦਾਦਾ ਨੂੰ ਸਾਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਤੇ ਘਰੇ  ਵਾਪਿਸ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ±ਹਿਰ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਮੁੱਖ ਰਾਹ ਤੇ ਸਾਡੇ ਪਿੱਛੇ ਹੀ ਆ ਗਏ। ਚਾਹੇ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਹੀ ਆਏ ਸੀ ਪਰ ਪਹਿਲੋ ਪਹਿਲ ਤਾਂ ਉਹਨਾ ਨੇ ਕਾਫੀ ਤਲਖੀ ਦਿਖਾਈ ਤੇ ਫੇਰ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਗੱਲ ਬਣਦੀ ਨਂਰ ਨਾ ਆਈ ਤਾਂ ਉਹਨਾ ਨੇ ਨਰਮੀ ਤੇ ਹਲੀਮੀ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਘਰੇ ਚੱਲਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਸੁਣਾ ਦਿੱਤਾ । ਤੇ ਮੇਰੇ ਦਾਦਾ ਜੇ ਨੇ ਸਾਡੀ ਤਿੰਨਾਂ ਦੀ Tੁਂਗਲੀ ਫੜ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਲਿਆ ।ਘੁੰਡ ਵਿਚ ਚਿਹਰਾ ਛੁਪਾਈ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਸਹੁਰੇ ਦਾ ਕਿਹਾ ਟਾਲ ਨਾ ਸਕੀ ਤੇ ਘਰ ਨੂੰ ਵਾਪਿਸ ਪਰਤ ਆਈ ।
                      ਮੇਰੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਦੇ ਸਕਾਰਤਮਿਕ ਰੁੱਖ ਤੇ ਹਲੀਮੀ ਦੇ ਦਾਉ ਪੇਚ ਵੇਖ ਕੇ ਮੇਰੇ ਪਾਪਾ ਜੀ ਵੀ ਪਿੰਘਲ ਗਏ ਤੇ ਘਰ ਨੂੰ ਵਾਪਿਸ ਚਲ ਪਏ । ਘਰ ਪਹੁੰਚਾ ਕੇ ਮੇਰੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਨੇ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਤੇ ਮੁਖਾਤਿਬ ਹੋ ਕੇ ਆਖਿਆ “ਦੇਖ ਕਰਤਾਰ ਕੁਰੇ ਹੁਣ ਚਾਹੇ ਤੁਸੀ ਜੋ ਮਰਂੀ ਕਰੋ। ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਮਸੀਬਤਾਂ ਤੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਪਾਲੇ ਹਨ। ਤੇਰੀ ਸੱਸ ਛੋਟੇ ਮੰਗਲ ਨੂੰ ਚੌਵੀ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਛੱਡ ਕੇ ਗੁਂਰ  ਗਈ ਸੀ। ਤੇ ਮੰਗਲ ਨੂੰ ਭੂਆ ਸੋਧਾਂ ਲੰਬੀ ਪਿੰਡ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੁੱਧ ਤੇ ਪਾਲਿਆ ਹੈ । ਮੈਂ  ਕੋਈ ਹੋਰ ਚਾਰਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ । ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਮੇਰੇ ਚਾਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮਤਰੇਈ ਮਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੁਂਦਾ। ਮੈਂ ਦਿਨੇ ਇੱਥੇ ਖੇਤੀ ਤੇ ਦੁਕਾਨਦਾਰੀ ਕਰਦਾ ±ਾਮ ਨੂੰ ਲੰਬੀ ਜਾਂ ਕੇ ਮੰਗਲ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦਾ ਤੇ ਸਵੇਰੇ ਫਿਰ ਪਿੰਡ ਘੁਮਿਆਰੇ ਆ ਜਾਂਦਾ । ਮੈਂ ਚਾਰ ਭੈਣਾਂ ਤੇ ਦੋ ਧੀਆਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਬੜੀ ਗੁਰਬਤ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਚ ਕੀਤਾ । ਪਿੰਡ ਵਿਚੋ ਕਿਸੇ ਤੋ ਓਏ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਖਵਾਈ । ਹੁਦ ਜਦੋਂ ਇਹ  (ਮੇਰੇ ਪਾਪਾਜੀ ਤੇ ਚਾਚਾ ਜੀ ) ਵੱਡੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਤਾਂ ਹੁਣ ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਅੱਖਾਂ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਹੀ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਸੁੱਖ ਲੈਣ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਰਹਿਤ ਜਿੰਦਗੀ ਜਿਉਣ ਦੇ ਦਿਨ ਹਨ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਚਾਰੇ ਭੈਣਾਂ ਤੇ ਦੋਹਾਂ ਧੀਆਂ ਦੀ ਇੱਜਤ ਨੂੰ ਮਹਿਫੂਂ ਰੱਖਣ ਲਈ ਇਕ ਪਹਿਰੇਦਾਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੱਢ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਪੁੱਤਾਂ ਨੂੰ ਪੜਾਇਆ ਲਿਖਾਇਆ ਤੇ ਪਟਵਾਰੀ ਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਮੇਰੇ ਦਾਦੇ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਚੌਂ ਪਰਲ ਪਰਲ ਹੰਝੂ ਕਿਰਣ ਲੱਗ ਪਏ।ਅੱਖਾਂ ਚੌਂ ਛਲਕਦੇ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਦਾਦੇ ਤੋਂ ਬੋਲਿਆ ਨਾ ਗਿਆ ।ਤੇ ਉਹ ਸਾਫੇ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਪੂਝ ਕੇ ਚੁੱਪ ਕਰ ਗਿਆ। ਰੋਂਦੇ ਹੋਏ ਮੇਰੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਦਾ ਚੇਹਰਾ ਅਜੇ ਵੀ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਘੁੰਮਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
                        ਕਈ ਵਾਰੀ ਮਾਂ ਪਿਓੁ ਵੀ ਔਲਾਦ ਅੱਗੇ ਕਿੰਨੇ ਬੇਵੱਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤੇ ਜਾਂ ਮਾਂ ਪਿਓੁ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਕਈ ਵਾਰੀ ਏਨਾ ਕੜਕ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਵੀ ਕਈ ਨਾ ਕੋਈ  ਰਾਜ ਜਾਂ ਮਂਬੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵਾਕਿਆ ਹੀ ਮੇਰੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਦੇ ਸੋਚ ਤੇ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੀ ਕੋਈ ਮਿਸਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਂੋ Tਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਪੌਸaਣ ਵਾਸਤੇ ਕੀਤੀ।ਅੱਜ ਵੀ ਜਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆ ਦੀ ਜਿੱਦ ਅੱਗੇ ਝੁਕਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਮਾਂ ਪਿਓ ਨੂੰ ਔਲਾਦ ਅੱਗੇ ਬੇਵਸ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ ਤਾਂ  ਮੇਰੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਦਾ ਓਹ ਰੂਪ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਆ ਜਾਦਾਂ ਹੈ।
                                                                ਰਮੇਸ ਸੇਠੀ ਬਾਦਲ
                                                                 ਸੰਪਰਕ 98 766 233

ਧੀਆਂ ਵਰਗੀ ਧੀ

ਧੀਆਂ ਵਰਗੀ ਧੀ

                “ ਬੇਟਾ ਤੂੰ ਕਿਹੜੇ ਘਰਾਂ ਚੋਂ ਹੋ ? ਤੇ ਕਿਸ ਦੀ ਲੜਕੀ ਹੋ।ਂ ਮੈਂ ਸਾਇਕਲ ਤੇ ਚੱਕੀ ਤੋਂ ਆਟਾ ਪਿਸਾ ਕੇ ਲਿਆ ਰਹੀ ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਪੁਛਿਆ । “ਅੰਕਲ ਜੀ ਮੈa ਮਾਸਟਰ ਕਰਮ ਚੰਦ ਦੀ ਲੜਕੀ ਹਾਂ। ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਹੀ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਂ  ਉਸ ਨੇ ਬੜੇ ਆਤਮ ਵਿਸaਵਾਸ ਨਾਲ ਜਬਾਬ ਦਿੱਤਾ। “ਪੜਦੇ ਹੋ ਕਿ ਛੱਡਤੀ ਪੜਾਈ ?ਂ ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਤੇ ਸਲੀਕੇ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਪੁਛਿਆ। “ਜੀ ਮੈਂ ਬੀ ਏ ਫਾਈਨਲ ਚ ਹਾਂ। ਂ ਉਸ ਨੇ ਸੰਖੇਪ ਜਿਹਾ ਜਬਾਬ ਦਿੱਤਾ। “ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ  ਮੰਮੀ ਕੀ ਕਰਦੇ ਹਨ? ਂਕਿਉਂਕਿ ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ  ਵੇਖ ਮੈਨੂੰ ਬੜਾ ਅਜੀਬ ਜਿਹਾ ਲੱਗਿਆ। “ਅੰਕਲ ਜੀ ਪਾਪਾ ਮੰਮੀ ਕੁਝ ਬੀਮਾਰ ਜਿਹੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਘਰੇ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।ਤੁਸੀ ਹੈਰਾਨ ਨਾ ਹੋਵੋ ਘਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਮੇਰੀ ਮਜਬੂਰੀ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਆਦਤ ਵੀ। ਂ  “ਫਿਰ ਤਾਂ ਤੂੰ ਪੁੱਤਾਂ ਵਰਗੀ ਧੀ ਹੋਈ। ਂ  ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸaਾਬਾਸ ਦੇਣ ਦੇ ਮਕਸਦ ਨਾਲ ਕਿਹਾ।
                “ਅੰਕਲ ਜੀ ਕਿਉਂ ? ਪੁੱਤਾਂ ਵਰਗੀ ਹੀ ਧੀ ਕਿਓਂ? ਧੀਆਂ ਵਰਗੀ ਧੀ ਕਿਓਂ ਨਹੀ। ਬੱਸ ਜੀ ਤੁਸੀ ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਨਹੀ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਤਾਂ ਮੰਦਾ ਕਹਿਣ ਦਾ ਵੀ ਕੋਈ ਹੱਕ ਨਹੀ। ਂ ਉਹ ਭੜਕ ਪਈ।  “ਬੇਟਾ ਮੈਂ ਤਾਂ ਤੈਨੂੰ ਕੁਝ ਗਲਤ ਨਹੀ ਕਿਹਾ। ਂ ਮੈਂ ਸਟਪਟਾ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਤਾਂ ਵਰਗੀ ਧੀ ਹੀ ਕਿਹਾ ਸੀ।ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੀ ਤਰਾਂ ਘਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਓੁਹ ਦਲੇਰ ਸੀ। ਤੇ ਮੈਂ ਉਸ  ਨੂੰ  ਅਕਸਰ ਅਜੇਹੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਨੂੰ ਦੇਖਦਾ ਸੀ।  “ਤੁਸੀ ਆਪਣੀ ਧਾਰਣਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਹੀ ਹੋ। ਲੋਕੀ ਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾ ਹੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਅੰਕਲ ਜੀ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਨਹੀ ਹਾਂ। ਸਦੀਆਂ ਤੌਂ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇਹ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਬਣ ਚੁਕੀ ਹੈ ਕਿ ਪੁੱਤ ਆਪਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਧੀਆਂ ਤਾ ਬੇਗਾਨਾ ਧੰਨ ਹਨ।ਤੁਸੀ ਲੋਕ ਪੁਤਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਸਮਝਦੇ ਹੋ ਪਰ ਕਿਓਂ ਤੁਸੀ ਇਹ ਭੁਲ ਜਾਂਦੇ ਹੋ ਕਿ ਧੀ ਵੀ ਤੁਹਾਡਾ ਆਪਣਾ ਹੀ ਖੂਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪੁੱਤਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ। ਪੁੱਤ ਜਾਇਦਾਦ ਵਿਚੋਂ ਹਿੱਸਾ ਮੰਗਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਧੀਆਂ ਨਹੀ। ਤੁਸੀ ਓਹਨਾ ਪੁੱਤਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋ ਜੋ ਮਾਂ ਪਿਓ ਨੂੰ ਸ਼ਵਿਆਹ ਤੋ ਬਾਆਦ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਜੁਰਗਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਨਹੀ ਕਰਦੇ । ਓਹਨਾ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਤੱਕ ਮਤਲਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਂ
                  “ਅੰਕਲ ਜੀ  ਆਹ ਲੰਬੜਾਂ ਦੇ ਮੰਦਰੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਲੋ ਜਦੋ ਜੰਮਿਆਂ ਸੀ ਤਾਂ ਮਾਂ ਪਿਓ ਕਿੰਨੇ ਖੁਸa ਸੀ। ਕਿੰਨੀਆਂ ਖੁਸaੀਆਂ ਮਨਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਕਿੰਨੇ ਪੂਜਾ ਪਾਠ ਕਰਵਾਏ ਗਏ। ਅਖੇ ਚਾਰ ਕੁੜੀਆਂ ਬਾਆਦ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਰੋਟੀ ਵੀ ਨਹੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਪੜਾਉਣਾ ਤਾਂ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਰਿਹਾ।ਹੁਣ ਓਹੀ ਮੰਦਰੀ ਹੁਣ ਮਾਂ ਪਿਓ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦਾ ਹੇ। ਨਸaੇ ਚ ਘੁੱਤ ਪਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਪੈਸੇ ਮੰਗਦਾ ਹੈ ਨਸaੇ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ।ਕਦੇ ਕਦੇ ਓੁਹ ਹੱਥ ਵੀ ਚੁੱਕਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਹੁਣ ਓਹੀ ਮਾਂ ਪਿਓ ਆਪਣੀਆਂ ਧੀਆਂ ਕੋਲੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਤੇ ਧੀਆਂ ਹੀ ਓੁਹਨਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।ਤੇ ਤੁਸੀ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਤਾਂ ਵਰਗੀ ਧੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋ। ਂ
                “ਅੰਕਲ ਜੀ ਆਹ ਤੁਹਾਡੇ ਘਰ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸaੈਲਰ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਘਰ ਹੈ ਅੰਟੀ ਕਾਫੀ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬੀਮਾਰ ਹਨ ਓਹਨਾ ਦੇ ਦੋਨੇ ਬੇਟੇ ਉਸ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਨਹੀ ਕਰਦੇ। ਪਰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਖਾਤਿਰਦਾਰੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋ ਓਹ ਅੰਟੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਿਲ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹੀ।ਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਦਿਵਾਉਂਦੀ ਰਹੀ। ਉਸ ਦੇ  ਪੁੱਤ ਤੇ ਨੂੰਹਾਂ ਕਦੇ  ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵੀ ਨਹੀ ਪੁਛਿਆ। ਫੇਰ ਉਹ ਮਾਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਗਈ ਓੁਥੇ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾਇਆ। ਂ 
                  “ਅੰਕਲ ਜੀ ਮੈਂ ਹੇਂ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਉਮਰ ਚ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਪਰ ਤੁਹਾਡੇ ਅੰਦਰ ਵੀ ਜੋ ਪੁੱਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਇੱਕ ਖਾਸa  ਜਿਹਾ ਮੋਹ ਹੈ ਓਹ ਸੱਚਾ ਹੈ ਪਰ ਤੁਸੀ ਧੀਆਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਅੱਖ ਪਰੋਖੇ ਨਹੀ ਕਰ ਸਕਦੇ।ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਨਹੀ ਹੁੰਦੇ। ਸਾਰੇ ਹੀ ਪੁੱਤ ਗਲਤ ਨਹੀ ਹੁੰਦੇ । ਪਰ ਤੁਸੀ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਬੋਝ ਸਮਝਦੇ ਹੋ। ਹਮੇਸਾ ਲੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਣ ਮਰਿਆਦਾ ਚ ਰਹਿਣ ਦੀ ਨਸੀਅਤ ਦਿੰਦੇ ਹੋ ਪਰ ਤੁਸੀ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਆਪਣੀ ਲਗਾਮ ਕਿਉ ਨਹੀ ਕਸਦੇ। ਤੁਸੀ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਨਾ ਦਿਓ ਪਰ ਇਹ ਧੀਆਂ ਬਰਾਬਰੀ ਦਾ ਹੱਕ ਤਾਂ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਨਹੀ ਕਰਦੀ ।ਪਰ ਤੁਹਾਡੀ  ਧੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸੋਚਨੂੰ ਜਰੂਰ ਬਦਲਣਾ ਚਹਾਂਗੀ। ਜੋ ਤੁਸੀ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਤਾਂ ਵਰਗੀ ਧੀ ਆਖ ਕੇ ਮੇਰਾ ਹੀ ਨਹੀ ਲੱਖਾਂ ਧੀਆਂ ਦਾ ਅਪਮਾਣ ਕੀਤਾ ਹੈ ਉਸ ਦਾ ਮੈਨੂੰ ਦੁੱਖ ਹੈ ਤੇ ਰਹੇ ਗਾ ਵੀ। ਂ 
                     “ ਅੰਕਲ ਜੀ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਮਾਂ ਨੂੰ ਜਾਕੇ ਪੁਛਿਓ ਜੇ ਪੁੱਤਾਂ ਕੋਲੋ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਟੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਧੀ ਨਾਲ ਸੁੱਖ ਦੁੱਖ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜੋ ਸਕੂਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕੀ ਉਹ ਸਕੂਨ ਪੁੱਤ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ।ਦਿਲ ਦੇ ਗੁਬਾਰ ਨੂੰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਧੀ ਦਾ ਹੋਣਾ ਜਰੂਰੀ ਹੇ ।ਅਜ ਪੁੱਤ ਰੋਟੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਜਾ ਤਾਂ ਪੈਨਸaਨ ਦੇ ਬਦਲੇ ਚ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜਾ ਜਾਇਦਾਦ ਦੇ ਲਾਲਚ ਵਿੱਚ। ਪਰ ਧੀਆਂ ਦਾ ਪਿਆਰ ਤਾਂ ਨਿਸਵਾਰਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਤੇ ਤੁਸੀ ਮੇਰੀ ਤੁਲਣਾ ਉਹਨਾ  ਪੁੱਤਾਂ ਨਾਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ।ਇਹ ਗਾਲੀ ਨਹੀ ਤਾਂ ਹੋਰ ਕੀ ਹੈ । ਂ 
           “ ਅੰਕਲ ਜੀ ਕੀ ਬੰਣੂਗਾ ਓਹਨਾਂ ਮਾਪਿਆ ਦਾ ਜੇ ਓਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਵੀ ਪੁੱਤਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਖੁਦਗਰਜ ਤੇ ਸੁਆਰਥੀ ਹੋ ਗਈਆਂ ਤਾਂ। ਫੇਰ ਕੌਣ ਬੰਣੂਗਾ ਓਹਨਾਂ ਦੀ ਬੁਢਾਪੇ ਦੀ ਲਾਠੀ। ਕੋਣ ਸੁਣੂਗਾ ਮਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾ ਤੇ ਕੋਣ ਮਾਂ ਦਾ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਵੰਡਾਵੇਗਾ।ਅੰਕਲ ਜੀ ਤੁਸੀ ਮੈaਨੂੰ ਧੀ ਹੀ ਰਹਿਣ ਦਿਓ। ਤੁਹਾਡੀ ਮੇਹਰਬਾਨੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਂ 
              “ਅੰਕਲ ਜੀ ਮੈa ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਹਾਂ ਘਰੇ । ਬੜੇ ਲਾਡਾਂ ਤੇ ਚਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਦੋਨੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਕੀਤੇ। ਸਾਰੇ ਸaਗਨ ਵਿਚਾਰੇ ਗਏ। ਕੁਝ ਕੁ ਦਿਨ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਮਾਂ ਪਿਓ ਦੀ ਅੱਡੀ ਨਾ ਲੱਗੀ ਜਮੀਨ ਤੇ। ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਫੁੱਲੀ ਨਹੀ ਸੀ ਸਮਾਉਂਦੀ । ਘਰੇ ਦੋ ਦੋ ਨੂੰਹਾਂ ਜਿਓੁ ਆਈਆਂ ਸੀ। ਪਰ ਇਹ ਖੁਸਂੀਆਂ ਚੰਦ ਕੁ ਦਿਨ ਹੀ ਰਹੀਆਂ। ਘਰੇ ਕਿੱਚ ਕਿੱਚ ਸaੁਰੂ ਹੋ ਗਈ। ਨੂੰਹਾਂ ਦੇ ਨੱਖਰੇ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਤੋਂ ਝੱਲ ਨਾ ਹੋਏ।ਪਾਪਾ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਨ ਸੋ ਭਰਾਵਾਂ ਨੇ  ਕਿਨਾਰਾ ਕਰਨ ਚ ਹੀ ਭਲਾਈ ਸਮਝੀ ਤੇ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਕੇ ਤੁਰਦੇ ਬਣੇ। ਕਈ ਦਿਨ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਰੋਂਦੀ ਰਹੀ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਹਲਾਤ ਨਾਲ ਸਮਝੋਤਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਮੈਂ ਮਾਂ ਨੂੰ ਹੋਸਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਮਾਂ ਮੈਂ ਜੁ ਹੂੰ ਨਾ ਤੂੰ ਫਿਕਰ ਨਾ ਕਰ। ਤੇ ਉਸ ਦਿਨ ਤੋ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਘਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਜਿੰਮਾਂ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ।ਹੁਣ ਨਾ ਪਾਪਾ ਤੋ ਕੰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਨਾ ਮੰਮੀ ਤੋਂ। ਹਾਂ ਜੋ ਪੈਨਸaਨ ਆTੁਂਦੀ ਹੈ ਘਰ ਦਾ ਗੁਜaਾਰਾ ਚਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਕੰਮ ਦੀ ਕੋਈ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀ। ਂ 
             “ ਅੰਕਲ ਜੀ ਤੁਸੀ ਮੇਰੀ ਤੁਲਣਾ ਮੇਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ । ਕੀ ਮੈਂ ਵੀ ਓਹਨਾਂ ਵਰਗੀ ਲਗਦੀ ਹਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ?ਂ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਉਸਦੇ ਸਵਾਲ  ਦਾ ਕੋਈ ਜਬਾਬ ਨਹੀ ਸੀ ।ਉਸ ਦਾ ਭਾਸaਣ ਅਜੇ ਜਾਰੀ ਸੀ ਪਰ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਸੁਨਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਹੀ ਸੀ। ਪਰ ਮੈਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾ ਤੇ ਗੋਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜੋ ਕੋੜੀਆਂ ਤਾਂ ਸੀ ਪਰ ਸੱਚੀਆਂ  ਸਨ। ਹੁਣ ਵਾਕਿਆ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਧੀਆਂ ਵਰਗੀ ਧੀ ਕਹਿਣ ਨੂੰ ਦਿਲ ਕਰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਮੈਂੰਨੂ ਮੇਰੀ ਗਲਤੀ ਦਾ ਇਹਸਾਸ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।

 ਰਮੇਸa ਸੇਠੀ ਬਾਦਲ 
 ਸੰਪਰਕ 98 766 27233         

ਧੀਆਂ ਵਰਗੀ ਧੀ

ਧੀਆਂ ਵਰਗੀ ਧੀ

                “ ਬੇਟਾ ਤੂੰ ਕਿਹੜੇ ਘਰਾਂ ਚੋਂ ਹੋ ? ਤੇ ਕਿਸ ਦੀ ਲੜਕੀ ਹੋ।ਂ ਮੈਂ ਸਾਇਕਲ ਤੇ ਚੱਕੀ ਤੋਂ ਆਟਾ ਪਿਸਾ ਕੇ ਲਿਆ ਰਹੀ ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਪੁਛਿਆ । “ਅੰਕਲ ਜੀ ਮੈa ਮਾਸਟਰ ਕਰਮ ਚੰਦ ਦੀ ਲੜਕੀ ਹਾਂ। ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਹੀ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਂ  ਉਸ ਨੇ ਬੜੇ ਆਤਮ ਵਿਸaਵਾਸ ਨਾਲ ਜਬਾਬ ਦਿੱਤਾ। “ਪੜਦੇ ਹੋ ਕਿ ਛੱਡਤੀ ਪੜਾਈ ?ਂ ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਤੇ ਸਲੀਕੇ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਪੁਛਿਆ। “ਜੀ ਮੈਂ ਬੀ ਏ ਫਾਈਨਲ ਚ ਹਾਂ। ਂ ਉਸ ਨੇ ਸੰਖੇਪ ਜਿਹਾ ਜਬਾਬ ਦਿੱਤਾ। “ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ  ਮੰਮੀ ਕੀ ਕਰਦੇ ਹਨ? ਂਕਿਉਂਕਿ ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ  ਵੇਖ ਮੈਨੂੰ ਬੜਾ ਅਜੀਬ ਜਿਹਾ ਲੱਗਿਆ। “ਅੰਕਲ ਜੀ ਪਾਪਾ ਮੰਮੀ ਕੁਝ ਬੀਮਾਰ ਜਿਹੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਘਰੇ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।ਤੁਸੀ ਹੈਰਾਨ ਨਾ ਹੋਵੋ ਘਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਮੇਰੀ ਮਜਬੂਰੀ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਆਦਤ ਵੀ। ਂ  “ਫਿਰ ਤਾਂ ਤੂੰ ਪੁੱਤਾਂ ਵਰਗੀ ਧੀ ਹੋਈ। ਂ  ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸaਾਬਾਸ ਦੇਣ ਦੇ ਮਕਸਦ ਨਾਲ ਕਿਹਾ।
                “ਅੰਕਲ ਜੀ ਕਿਉਂ ? ਪੁੱਤਾਂ ਵਰਗੀ ਹੀ ਧੀ ਕਿਓਂ? ਧੀਆਂ ਵਰਗੀ ਧੀ ਕਿਓਂ ਨਹੀ। ਬੱਸ ਜੀ ਤੁਸੀ ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਨਹੀ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਤਾਂ ਮੰਦਾ ਕਹਿਣ ਦਾ ਵੀ ਕੋਈ ਹੱਕ ਨਹੀ। ਂ ਉਹ ਭੜਕ ਪਈ।  “ਬੇਟਾ ਮੈਂ ਤਾਂ ਤੈਨੂੰ ਕੁਝ ਗਲਤ ਨਹੀ ਕਿਹਾ। ਂ ਮੈਂ ਸਟਪਟਾ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਤਾਂ ਵਰਗੀ ਧੀ ਹੀ ਕਿਹਾ ਸੀ।ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੀ ਤਰਾਂ ਘਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਓੁਹ ਦਲੇਰ ਸੀ। ਤੇ ਮੈਂ ਉਸ  ਨੂੰ  ਅਕਸਰ ਅਜੇਹੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਨੂੰ ਦੇਖਦਾ ਸੀ।  “ਤੁਸੀ ਆਪਣੀ ਧਾਰਣਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਹੀ ਹੋ। ਲੋਕੀ ਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾ ਹੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਅੰਕਲ ਜੀ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਨਹੀ ਹਾਂ। ਸਦੀਆਂ ਤੌਂ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇਹ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਬਣ ਚੁਕੀ ਹੈ ਕਿ ਪੁੱਤ ਆਪਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਧੀਆਂ ਤਾ ਬੇਗਾਨਾ ਧੰਨ ਹਨ।ਤੁਸੀ ਲੋਕ ਪੁਤਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਸਮਝਦੇ ਹੋ ਪਰ ਕਿਓਂ ਤੁਸੀ ਇਹ ਭੁਲ ਜਾਂਦੇ ਹੋ ਕਿ ਧੀ ਵੀ ਤੁਹਾਡਾ ਆਪਣਾ ਹੀ ਖੂਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪੁੱਤਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ। ਪੁੱਤ ਜਾਇਦਾਦ ਵਿਚੋਂ ਹਿੱਸਾ ਮੰਗਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਧੀਆਂ ਨਹੀ। ਤੁਸੀ ਓਹਨਾ ਪੁੱਤਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋ ਜੋ ਮਾਂ ਪਿਓ ਨੂੰ ਸ਼ਵਿਆਹ ਤੋ ਬਾਆਦ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਜੁਰਗਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਨਹੀ ਕਰਦੇ । ਓਹਨਾ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਤੱਕ ਮਤਲਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਂ
                  “ਅੰਕਲ ਜੀ  ਆਹ ਲੰਬੜਾਂ ਦੇ ਮੰਦਰੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਲੋ ਜਦੋ ਜੰਮਿਆਂ ਸੀ ਤਾਂ ਮਾਂ ਪਿਓ ਕਿੰਨੇ ਖੁਸa ਸੀ। ਕਿੰਨੀਆਂ ਖੁਸaੀਆਂ ਮਨਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਕਿੰਨੇ ਪੂਜਾ ਪਾਠ ਕਰਵਾਏ ਗਏ। ਅਖੇ ਚਾਰ ਕੁੜੀਆਂ ਬਾਆਦ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਰੋਟੀ ਵੀ ਨਹੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਪੜਾਉਣਾ ਤਾਂ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਰਿਹਾ।ਹੁਣ ਓਹੀ ਮੰਦਰੀ ਹੁਣ ਮਾਂ ਪਿਓ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦਾ ਹੇ। ਨਸaੇ ਚ ਘੁੱਤ ਪਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਪੈਸੇ ਮੰਗਦਾ ਹੈ ਨਸaੇ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ।ਕਦੇ ਕਦੇ ਓੁਹ ਹੱਥ ਵੀ ਚੁੱਕਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਹੁਣ ਓਹੀ ਮਾਂ ਪਿਓ ਆਪਣੀਆਂ ਧੀਆਂ ਕੋਲੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਤੇ ਧੀਆਂ ਹੀ ਓੁਹਨਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।ਤੇ ਤੁਸੀ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਤਾਂ ਵਰਗੀ ਧੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋ। ਂ
                “ਅੰਕਲ ਜੀ ਆਹ ਤੁਹਾਡੇ ਘਰ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸaੈਲਰ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਘਰ ਹੈ ਅੰਟੀ ਕਾਫੀ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬੀਮਾਰ ਹਨ ਓਹਨਾ ਦੇ ਦੋਨੇ ਬੇਟੇ ਉਸ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਨਹੀ ਕਰਦੇ। ਪਰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਖਾਤਿਰਦਾਰੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋ ਓਹ ਅੰਟੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਿਲ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹੀ।ਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਦਿਵਾਉਂਦੀ ਰਹੀ। ਉਸ ਦੇ  ਪੁੱਤ ਤੇ ਨੂੰਹਾਂ ਕਦੇ  ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵੀ ਨਹੀ ਪੁਛਿਆ। ਫੇਰ ਉਹ ਮਾਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਗਈ ਓੁਥੇ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾਇਆ। ਂ 
                  “ਅੰਕਲ ਜੀ ਮੈਂ ਹੇਂ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਉਮਰ ਚ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਪਰ ਤੁਹਾਡੇ ਅੰਦਰ ਵੀ ਜੋ ਪੁੱਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਇੱਕ ਖਾਸa  ਜਿਹਾ ਮੋਹ ਹੈ ਓਹ ਸੱਚਾ ਹੈ ਪਰ ਤੁਸੀ ਧੀਆਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਅੱਖ ਪਰੋਖੇ ਨਹੀ ਕਰ ਸਕਦੇ।ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਨਹੀ ਹੁੰਦੇ। ਸਾਰੇ ਹੀ ਪੁੱਤ ਗਲਤ ਨਹੀ ਹੁੰਦੇ । ਪਰ ਤੁਸੀ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਬੋਝ ਸਮਝਦੇ ਹੋ। ਹਮੇਸਾ ਲੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਣ ਮਰਿਆਦਾ ਚ ਰਹਿਣ ਦੀ ਨਸੀਅਤ ਦਿੰਦੇ ਹੋ ਪਰ ਤੁਸੀ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਆਪਣੀ ਲਗਾਮ ਕਿਉ ਨਹੀ ਕਸਦੇ। ਤੁਸੀ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਨਾ ਦਿਓ ਪਰ ਇਹ ਧੀਆਂ ਬਰਾਬਰੀ ਦਾ ਹੱਕ ਤਾਂ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਨਹੀ ਕਰਦੀ ।ਪਰ ਤੁਹਾਡੀ  ਧੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸੋਚਨੂੰ ਜਰੂਰ ਬਦਲਣਾ ਚਹਾਂਗੀ। ਜੋ ਤੁਸੀ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਤਾਂ ਵਰਗੀ ਧੀ ਆਖ ਕੇ ਮੇਰਾ ਹੀ ਨਹੀ ਲੱਖਾਂ ਧੀਆਂ ਦਾ ਅਪਮਾਣ ਕੀਤਾ ਹੈ ਉਸ ਦਾ ਮੈਨੂੰ ਦੁੱਖ ਹੈ ਤੇ ਰਹੇ ਗਾ ਵੀ। ਂ 
                     “ ਅੰਕਲ ਜੀ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਮਾਂ ਨੂੰ ਜਾਕੇ ਪੁਛਿਓ ਜੇ ਪੁੱਤਾਂ ਕੋਲੋ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਟੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਧੀ ਨਾਲ ਸੁੱਖ ਦੁੱਖ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜੋ ਸਕੂਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕੀ ਉਹ ਸਕੂਨ ਪੁੱਤ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ।ਦਿਲ ਦੇ ਗੁਬਾਰ ਨੂੰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਧੀ ਦਾ ਹੋਣਾ ਜਰੂਰੀ ਹੇ ।ਅਜ ਪੁੱਤ ਰੋਟੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਜਾ ਤਾਂ ਪੈਨਸaਨ ਦੇ ਬਦਲੇ ਚ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜਾ ਜਾਇਦਾਦ ਦੇ ਲਾਲਚ ਵਿੱਚ। ਪਰ ਧੀਆਂ ਦਾ ਪਿਆਰ ਤਾਂ ਨਿਸਵਾਰਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਤੇ ਤੁਸੀ ਮੇਰੀ ਤੁਲਣਾ ਉਹਨਾ  ਪੁੱਤਾਂ ਨਾਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ।ਇਹ ਗਾਲੀ ਨਹੀ ਤਾਂ ਹੋਰ ਕੀ ਹੈ । ਂ 
           “ ਅੰਕਲ ਜੀ ਕੀ ਬੰਣੂਗਾ ਓਹਨਾਂ ਮਾਪਿਆ ਦਾ ਜੇ ਓਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਵੀ ਪੁੱਤਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਖੁਦਗਰਜ ਤੇ ਸੁਆਰਥੀ ਹੋ ਗਈਆਂ ਤਾਂ। ਫੇਰ ਕੌਣ ਬੰਣੂਗਾ ਓਹਨਾਂ ਦੀ ਬੁਢਾਪੇ ਦੀ ਲਾਠੀ। ਕੋਣ ਸੁਣੂਗਾ ਮਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾ ਤੇ ਕੋਣ ਮਾਂ ਦਾ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਵੰਡਾਵੇਗਾ।ਅੰਕਲ ਜੀ ਤੁਸੀ ਮੈaਨੂੰ ਧੀ ਹੀ ਰਹਿਣ ਦਿਓ। ਤੁਹਾਡੀ ਮੇਹਰਬਾਨੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਂ 
              “ਅੰਕਲ ਜੀ ਮੈa ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਹਾਂ ਘਰੇ । ਬੜੇ ਲਾਡਾਂ ਤੇ ਚਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਦੋਨੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਕੀਤੇ। ਸਾਰੇ ਸaਗਨ ਵਿਚਾਰੇ ਗਏ। ਕੁਝ ਕੁ ਦਿਨ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਮਾਂ ਪਿਓ ਦੀ ਅੱਡੀ ਨਾ ਲੱਗੀ ਜਮੀਨ ਤੇ। ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਫੁੱਲੀ ਨਹੀ ਸੀ ਸਮਾਉਂਦੀ । ਘਰੇ ਦੋ ਦੋ ਨੂੰਹਾਂ ਜਿਓੁ ਆਈਆਂ ਸੀ। ਪਰ ਇਹ ਖੁਸਂੀਆਂ ਚੰਦ ਕੁ ਦਿਨ ਹੀ ਰਹੀਆਂ। ਘਰੇ ਕਿੱਚ ਕਿੱਚ ਸaੁਰੂ ਹੋ ਗਈ। ਨੂੰਹਾਂ ਦੇ ਨੱਖਰੇ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਤੋਂ ਝੱਲ ਨਾ ਹੋਏ।ਪਾਪਾ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਨ ਸੋ ਭਰਾਵਾਂ ਨੇ  ਕਿਨਾਰਾ ਕਰਨ ਚ ਹੀ ਭਲਾਈ ਸਮਝੀ ਤੇ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਕੇ ਤੁਰਦੇ ਬਣੇ। ਕਈ ਦਿਨ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਰੋਂਦੀ ਰਹੀ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਹਲਾਤ ਨਾਲ ਸਮਝੋਤਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਮੈਂ ਮਾਂ ਨੂੰ ਹੋਸਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਮਾਂ ਮੈਂ ਜੁ ਹੂੰ ਨਾ ਤੂੰ ਫਿਕਰ ਨਾ ਕਰ। ਤੇ ਉਸ ਦਿਨ ਤੋ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਘਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਜਿੰਮਾਂ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ।ਹੁਣ ਨਾ ਪਾਪਾ ਤੋ ਕੰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਨਾ ਮੰਮੀ ਤੋਂ। ਹਾਂ ਜੋ ਪੈਨਸaਨ ਆTੁਂਦੀ ਹੈ ਘਰ ਦਾ ਗੁਜaਾਰਾ ਚਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਕੰਮ ਦੀ ਕੋਈ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀ। ਂ 
             “ ਅੰਕਲ ਜੀ ਤੁਸੀ ਮੇਰੀ ਤੁਲਣਾ ਮੇਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ । ਕੀ ਮੈਂ ਵੀ ਓਹਨਾਂ ਵਰਗੀ ਲਗਦੀ ਹਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ?ਂ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਉਸਦੇ ਸਵਾਲ  ਦਾ ਕੋਈ ਜਬਾਬ ਨਹੀ ਸੀ ।ਉਸ ਦਾ ਭਾਸaਣ ਅਜੇ ਜਾਰੀ ਸੀ ਪਰ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਸੁਨਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਹੀ ਸੀ। ਪਰ ਮੈਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾ ਤੇ ਗੋਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜੋ ਕੋੜੀਆਂ ਤਾਂ ਸੀ ਪਰ ਸੱਚੀਆਂ  ਸਨ। ਹੁਣ ਵਾਕਿਆ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਧੀਆਂ ਵਰਗੀ ਧੀ ਕਹਿਣ ਨੂੰ ਦਿਲ ਕਰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਮੈਂੰਨੂ ਮੇਰੀ ਗਲਤੀ ਦਾ ਇਹਸਾਸ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।

 ਰਮੇਸa ਸੇਠੀ ਬਾਦਲ 
 ਸੰਪਰਕ 98 766 27233         

ਮੇਰੇ ਨਾਨਕਿਆਂ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਚੋ

Mo'yk :kdK dkaaaaaaaaaaaaaaaaaaaa_____

              w/o/ BkBfenK dh fwZNh u"

      S'N/ j[zfdnK B/ ;[fDnk ;h fe eJh w;fbnK s/ pi[or s/ pZu/ fJe' fij/ j[zd/ jB. T[jBK dk ;[Gkn s/ y[nkfJP T[;/ soQK dh j[zdh j?. fJj rZbK ;[DB ftZu nihp bZrdhnK .go fJj fJe nNZb ;ukJh j?.

        fJ; dk ;p[{s w?B{z T[; ;w/ fwfbnk id w/o/ BkBk ih i' T[; ;w/ 105 e[ tfoQnK d/ ;B s/ wzi/ s'A pj[sk fjbi[b th Bjha ;B ;ed/ . g/N dh yokph ekoB ne;o ock jkis th eJh tkoh wzi/ s/ jh eo fdzd/ ;B. fJe fdB T[j w/oh wK B{z fi;B{z T[;dk g/ek gfotko ‘phph’ nkydk ;h, efjD bZr/  “phph w/ok ge"V/ ykD B{z fdb eodk j?. Gkt/ d' fszB jh fbnk d/ w?B{z ge"V/ y[nk d/ .@ T[; ;w/ ukj/ w/o/ BkBk ih pj[s ewi'o s/ phwko ;B. pZuD dh pj[sh nk; Bjh ;h. w/oh wK B/ fgT[ dh fJ; y[jkfJP Bz{ g{ok eoB bJh e"bh ftu E'VQk fijk t/;D x'b e/ nkb{ fgnki  gk e/ uko e[ ge"V/ pDk e/ w/o/ BkBk ih B{ y[nk fdZs/ . T[; ;w/A ge"V/ yk e/ w/o/ BkBk ih d/ u/jo/ s/ I' ;e{B ;h T[j t/yD tkbk ;h. fJ; soQK T[j fJe  g{oh ;dh s/ S/ ;kb dh T[wo G'r e/ fJ; ;z;ko u'A ftdk j'J/ .

        T[jBK dhnk eJh rZbk j[D th w/o/ fijD ftZu x[zwdhnK ofjzdhnK jB. ukj/ T[j ukbh feb/ iwhB d/ wkfbe ;B. go T[jBK B/ ed/ th vZek s'Ve/ d{jok Bjh ;h ehsk . i' d[ekBdkoh th ehsh sK nkgB/ nkg B{z e[M nkjo/ bkT[D bJh ehsh . yZNh ewkJh p; Bk wkso jh ;h. gzi g[soK ,/ gzi XhnK s/ nZr/ T[jBK d/ gfotko dh ;KG ;zGkb dh i[zw/dkoh  w/oh BkBh ih d/ f;o s/ jh ;h. w?A ne;o T[jBK B{z skP y/vfdnK B{z d/ydk ;h . ;hg dh pkih bkT[D d/ T[j g{o/ wkfjo ;B. nBgVQ j'D d/ pkti{d th T[jBK B{z skP d/ fJe fJe gZs/ pko/ gsk j[zdk ;h. s/ frnkB j[zdk ;h fe fto'Xh e'b fejVk wko{ gZsk j?.

        T[j tv/oh T[wo dk ;yP fcbwK t/yD dk th P'ehB ;h . p[Ykg/ ftZu nk e/ id'A T[; dh BIo ewi'o j' rJh . god/ s/ nkT[fdnK c'N'nK th T[;B{z X[zdbhnK fd;dhnK .go T[j f;b/wK t/yD io{o iKd//.Ud' b'eh f;B/w/ Bz{ fF;b/wK nkyd/ ;h/ . / Pfjo nk e/ fcbw d/y/ fpBK T[j ofj BjhA ;B ;ed/ .

        w/o/ BkBe/ fgzv ftZu fJe ;KMk y{j j[zdk ;h. fi; s'A ;kok fgzv gkDh Godk ;h . T[; y{j d/ nzdo ekch v{zxk ik e/ T[jBK d/ tZv/ tv/o/ pi[orK dk BK fbfynk j[zdk ;h . feT[Afe T[; y{j B{z pDkT[D bJh w/o/ BkBe/ gfotko d/ tv/fonK B/ ekch :'rdkB gkfJnk ;h. s/ J/;/ eoe/ T[jBK d/ BK dk f;Zek ubdk ;h. s/ y{j d/ nzdo fby/ ngD/ BK B{z T[j nkgDh PkB ;wMd/ ;h.

         w/o/ BkBk ih B/ feT[Afe ed/ w/jBs Gfonk ezw BjhA ;h ehsk gozs{ i/ ed/ wkw{bh fijk th ;oho B{z ePN d/Dk g?Adk sK T[j pj[s r[Z;k nkT[Adk ;h . w/oh wK dZ;dh j[zdh ;h . fe  fJZe fdB T[j wZM B{z SZgV s/ BjkT[D rJh . T[~E/  wZM d{o GZi rJh. s/ w/o/ BkBk ih wZM d/ wro wro . pj[s gq/PkB ehsk  T[; wZM B/ w/o/ BkBk ih Bz{ .xo/ nk e/ T[; wZM B{z ;zrb pzB  e/ vzfvnK Bkb pj[s e[ZfNnk . s/ id'A T[;dh fJ; joes s/ w/oh BkBh ih B/ T[jBK B{z N'fenk sK T[j xo'A o[Z; e/ ub/ rJ/. g[okDk iwkBk ;h . c'B nkfd dh ;j{bs th BjhA ;h. fszB uko  fdB foPs/dkohnK ftZu  x[zwd/ x[wkT[d/ id'A T[j xo/ nkJ/ sK T[jBK dZf;nk fe Uj w/oh wk;h dk foPsk  eo nkJ/ jB. T[; ;w/A foPs/ ;ke th tZfvnK d/ BK s/ ykBdkB d/ BK s/ jh j[zd/ ;B. w[zvk e[Vh B{z t/yD dk fotkI BjhA ;h j[zdk. s/ pi[orK dk fejk s/ ehsk jh f;o wZE/ j[zdk ;h .

        s[oQ/ tkbh fuZNh gZr s/ w'Y/ s/ r[bkph ozr dk goBk w/o/ BkBk ih dh gfjukD ;h foPs/dkoh s/ fJbke/ ftZu ;/m b/y okw d/ Bk Bkb wPj[o ;B . T[jBK dh nzfsw nodk; d/ w"e/ s/ Gkoh fJeZm T[jBK d/ ftPkb e[[Bp/ d/ ekoB jh ;h. gzi g[ZsK gzi XhnK s/ nZr/ T[jBK d/ g[Zs g'fsnK gV g's/ gVg'shnK s/ bzph u"Vh e[Vwkukoh dk fJj fJeZm UjBK dh p/dkr fuZNh gZr dh fBPkBh ;h.

        nZi eZbQ sK fizdrh dk ;o{g jh pdb frnk j?. 50 ^ 60 ;kb s'A pknd w"s jh Bio nkT[dh j?. 70 tfonK B{z sK e'Jh e'Jh jh gj[zudk j?. g[okD/ pi[orK fizBk Bk y[okek ykXhnK jB w/jBs ehshnK bzzp/oh T[wo dk ;[Zy G'rd/ jB. ;kvh ofjzDh ;fjDh ykD ghD s/ fttjko B/ ;kB{z T[woK d/ wkwb/ u ngzr pDk fdZsk j? wPhBh :[Zr s/ ck;N c[v s/ ftPtheoD B/ sK fJB;kB B{z N?PBK s/ o'rK dk xo pDk fdZsk j?. ghVh do ghVh fJj ck;bk tZXdk ik fojk j?. s/ n;h w"s d/ j'o eohp j[zd/ ik oj/ jK . ;kv/ pZu/ s/ nrbhnK ghVhnK fJjBK rZbK B{z ;Zu wzBD s' fJBekoh eo/rh ;hws gfotko s/ ;w/A dh xkN s/ ekjbh d/ wko/ fJZehth ;dh d/ b'e g[okDhnK rZbK B{z PkfJd fwfEjkf;e jh ;wMD.

                                                                 ow/P ;/mh pkdb

                                                                 ;zgo98 766 27233